VI SA/Wa 1006/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], Minister Klimatu i Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "przedsiębiorca", "spółka", "skarżąca"), wniesionego na decyzję nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie: uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. fragment sentencji w brzmieniu: "(...) w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]"." i nadał temu fragmentowi decyzji brzmienie: "(...) w sprawie zmiany decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych [...] Nr [...] z dnia [...].07.1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]", położonego w [...], poprzez wydłużenie terminu jej obowiązywania do dnia 01.08.2048 roku oraz zmniejszenie obszaru górniczego." w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Ww. decyzja została wydana w następujących okolicznościach: P.sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie – S. Sp. z o.o.) we wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. zwróciła do Marszałka Województwa [...] o zmianę decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]", położonego w miejscowości [...], poprzez wydłużenie terminu jej obowiązywania ze zmniejszeniem obszaru górniczego. Marszałek Województwa [...], postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ww. decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W związku ze złożonym przez przedsiębiorcę zażaleniem, postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Minister Środowiska uchylił ww. postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., Marszałek Województwa [...] umorzył przedmiotowe postępowanie. Jako podstawę decyzji wskazał art. 105 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji zauważył, że koncesja na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" wygasła z mocy prawa w dniu 1 sierpnia 2020 r. i nie pozostaje już w obrocie prawnym, w związku z czym prowadzenie po tej dacie postępowania w sprawie zmiany koncesji jest bezprzedmiotowe. Na powyższe rozstrzygnięcie zostało złożone przez przedsiębiorcę odwołanie, w którym wskazał, że próbuje on uregulować stan prawny obszaru górniczego i kopalni "[...]" w związku z nabyciem od Syndyka masy upadłości "P." SA w upadłości likwidacyjnej przedsiębiorstwa upadłego w powiecie sochaczewskim. Wskazał również, że to nie przepisy K.p.a. załatwiają sprawy dotyczące koncesji górniczych, zatem zastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 105 § 1 K.p.a. było niezasadne. Przedsiębiorca podniósł również wątpliwości w zakresie posiadania przez Marszałka Województwa [...] kompetencji do przedłużenia koncesji wydanej przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Przedsiębiorca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania, Minister Klimatu i Środowiska wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że termin ważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Nr [...] z dnia [...].07.1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" upłynął dnia 1 sierpnia 2020 r. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2020 r., poz. 1064 ze zm., zwanej dalej "p.g.g.") koncesja wygasa z upływem czasu, na jaki została udzielona. Zatem - jak wskazał Minister Klimatu i Środowiska - upływ czasu, na jaki została udzielona koncesja, skutkuje jej wygaśnięciem. W konsekwencji uznał, że w dniu wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji (co nastąpiło po dniu 1 sierpnia 2020 r.) ww. koncesja już wygasła. Odnosząc się do argumentacji przedsiębiorcy, organ wskazał, iż rzeczywiście zgodnie z art. 205 ust. 1 p.g.g., koncesje udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się koncesjami w rozumieniu ustawy. Jednakże nie oznacza to, iż właściwym organem w przedmiocie zmiany (przedłużenia) ww. decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" jest minister właściwy do spraw środowiska (obecnie Minister Klimatu i Środowiska). Przepisy p.g.g. wskazują bowiem zakresy kompetencji organów administracji geologicznej, z których to zakresów wynika, iż do prowadzenia tego typu spraw właściwy jest marszałek województwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności, tj.: art. 19 i art. 65 § 1 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że do rozpoznania i rozpatrzenia przedmiotowej sprawy organem pierwszej instancji był Marszałek Województwa [...], art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez wydanie orzeczenia na błędnych ustaleniach stanu faktycznego, art. 34 ust. 1a p.g.g., poprzez brak zastosowania, skutkiem którego pominięto, że do zmiany koncesji górniczej jedynie odpowiednio, a nie wprost stosuje się przepisy o jej udzieleniu, art. 38 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 p.g.g., poprzez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ koncesja udzielona w 1998 r. nie mogła wygasnąć w myśl przepisu przewidzianego dla decyzji wydawanych po wejściu w życie tej ustawy. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu i Środowiska podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Organy prawidłowo uznały postępowanie w sprawie zmiany koncesji - wobec jej wygaśnięcia - za bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. zachodzi, gdy odpadnie któryś z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. W rozpoznawanym przypadku postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem o zmianę koncesji - m.in. poprzez przedłużenie okresu, na który została ona udzielona. Z oczywistych względów - wynikające z art. 34 ust. 1 p.g.g. - uprawnienie żądania zmiany koncesji dotyczy koncesji istniejącej. W myśl zaś art. 38 ust. 1 pkt 1 p.g.g. koncesja wygasa z upływem czasu, na jaki została udzielona. Poza sporem pozostaje, że termin ważności decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa Nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. udzielającej koncesji na wydobywanie iłu ze złoża "[...]" upłynął dnia 1 sierpnia 2020 r. Na termin ten wprost wskazuje pkt 4 ww. koncesji. W świetle powyższego zasadnie przyjęto, że wraz z wygaśnięciem koncesji wygasło uprawnienie, które mogłoby zostać skonkretyzowane w drodze decyzji, załatwiającej sprawę merytorycznie, czyli co do jej istoty. Prawo domagania się zmiany koncesji jest bowiem jedynie pochodną koncesji. W konsekwencji wygaśnięcia koncesji - jako materialnoprawnego uprawnienia - postępowanie w przedmiocie jej zmiany stało się bezprzedmiotowe i bez znaczenia w tym zakresie jest, że wniosek o przedłużenie koncesji został złożony przed upływem terminu jej ważności. Rozprawiając się z kolejnym zarzutem skargi wskazać należy, że o bezprzedmiotowości postępowania w pierwszej instancji prawidłowo orzekł marszałek województwa. Jego właściwość wynika z art. 22 ust. 4 w związku z art. 34 ust. 1 p.g.g. Zgodnie z ww. przepisami organem właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie udzielenia koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobywanie kopalin pospolitych jest marszałek województwa. Jest on zatem organem właściwym do wydania koncesji w tych przypadkach, w których organem właściwym nie jest minister lub starosta. Marszałek województwa - jako organ koncesyjny - będzie również właściwy w sprawach dotyczących zmiany ww. koncesji. Z kolei o właściwości w sprawie przepisów aktualnej ustawy Prawo górnicze i geologiczne przesądził sam ustawodawca w art. 205 ust. 1 ("Koncesje udzielone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się koncesjami w rozumieniu ustawy."). Powyższe oznacza, że do tych koncesji stosujemy przepisy nowej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające stosowanie przepisów dotychczasowych, tj. okoliczności określone w art. 222 p.g.g. ("Do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy") lub w art. 205 ust. 4 tej ustawy ("Do koncesji udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, na działalność polegającą na poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż kopalin innych niż określone w art. 10 ust. 1 ustawy, stosuje się dotychczasowe przepisy."). W świetle tego, co zostało wyżej powiedziane, nie zachodziły zatem żadne podstawy do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w części umarzającej postępowanie. W tym zakresie Minister Klimatu i Środowiska nie naruszył art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd dostrzegł przy tym, że treść decyzji organu odwoławczego, nadająca nowe brzmienie (nową treść) części sentencji decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. nie mieści się w zakresie rozstrzygnięcia z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazać bowiem należy, że istotę rozstrzygnięcia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi po pierwsze określenie, w jakim zakresie (w jakiej części) uchylona zostaje decyzja organu pierwszej instancji i - po drugie - orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. To nowe merytoryczne orzeczenie zastępuje wadliwą część zaskarżonej decyzji (por.: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 2. Wydanie, Warszawa 2008, str. 705). W kontrolowanym zaś postępowaniu Minister Klimatu i Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., jedynie dookreślił w sentencji decyzji organu I instancji przedmiot sprawy poprzez wskazanie decyzji udzielającej koncesji, jak i położenie złoża, którego koncesja ta dotyczy. Takie działanie organu odwoławczego jest oczywiście wadliwe na gruncie ww. przepisu, niemniej wada ta nie miała wpływu na wynik sprawy. Reasumując należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę.