VI SA/Wa 1007/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2015 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyjaśniającego postanowił odrzucić skargę Do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wpłynęło pismo J. O., w którym wniósł o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia sposobu wywiązania się przez inspektora ze swoich obowiązków oraz odpowiedzialności za wadliwość posadzek wykonanych na terenie siedziby ZUS. Postanowieniem z dnia [...] października 2014r. nr [...] Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa działając na podstawie § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. Nr 194 poz. 1635) odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie K. T. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedstawione zarzuty oraz materiał przedstawiony przez J. O., nie dają podstaw do wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie, bowiem wskazane okoliczności sprawy wskazują, że czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia. Pismem z dnia 28 października 2014 r. J. O. reprezentowany przez adw. T. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa działając na podstawie § 9 ust. 5 i § 45 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów po rozpoznaniu zażalenia J. O. reprezentowanego przez adw. T. B., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 45 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, członek izby podlega dwojakiego rodzaju odpowiedzialności tj. odpowiedzialności w trybie zawodowym, która w oparciu o art. 45 ust.2 ww. ustawy ma pierwszeństwo przed odpowiedzialnością w trybie zawodowym. Jednocześnie stosownie do treści § 9 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, rzecznik odpowiedzialności zawodowej przed wszczęciem postępowania bada z urzędu, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające postępowanie. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, rzecznik wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i członkowi izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające (§ 9 ust.1). Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej, dokonał w niniejszej sprawie analizy przesłanek skutkujących odmową wszczęcia postępowania. Pismem z dnia 5 marca 2015 r. J. O. reprezentowany przez adw. T. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj; - art. 17 pkt2 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że K. T. nie pełnił funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego i nie ciążyły na nim obowiązki wynikające z art. 25 ustawy Prawo budowlane; - art. 45 i art. 46 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów oraz art. 95 ustawy prawo budowlane poprzez uzależnienie wszczęcia postępowania wyjaśniającego w trybie odpowiedzialności zawodowej od wszczęcia postępowania wyjaśniającego w trybie odpowiedzialności dyscyplinarnej, w sytuacji od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny podlegające odpowiedzialności zawodowej; - § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, poprzez odmowę wszczęcia postępowania wyjaśniającego i ustalenie okoliczności wyłączających postępowanie z pominięciem przedłożonego materiału. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 9, art. 77 § 1 poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie zebrania materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty. Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej Architektów Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis ten informuje, że obok skarg poddanych właściwości sądów administracyjnych z mocy § 2 tego przepisu, które ustawodawca uznaje za typowe i zasadnicze dla wyznaczenia zakresu właściwości tych sądów, obowiązujące prawo przewiduje skargi nietypowe, rzadziej występujące i odbiegające swoją konstrukcją od skarg przewidzianych w § 2 tego przepisu (por. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 102). Ustawą szczególną, o której mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. jest ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm., dalej jako: "ustawa"). W ustawie tej zostały wskazane wprost rodzaje spraw, które mogą zakończyć się wniesieniem skargi do sądu administracyjnego np. art. 19 ust. 5 (kwestia wpisu na listę członków lub skreślenia z listy), art. 24 ust. 2 (kwestia nadania uprawnień budowlanych). Przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów zostały zamieszczone w rozdziale 5 ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania dyscyplinarnego w stosunku do członków samorządów zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. z 2002 r. nr 194, poz. 1635, dalej jako: "rozporządzenie"). Przedmiotem skargi jest postanowienie Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa utrzymujące w mocy postanowienie Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, którym odmówiono wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie K. T. Postanowienie zostało wydane na podstawie § 9 ust. 4 oraz § 42 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia. Według art. 11 ust. 1 ustawy do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższego przepisu wynika zatem, że w postępowaniu tym w sprawach dyscyplinarnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani nie wydaje się aktów administracyjnych – decyzji i postanowień, od których przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Wskazać należy, że prowadzenie postępowań w zakresie odpowiedzialności zawodowej i dyscyplinarnej członków samorządów zawodowych należy do zadań tych samorządów - w tym przypadku samorządu inżynierów (art. 8 pkt 10 ustawy). Na mocy art. 25 ustawy sprawy dyscyplinarne członków okręgowej izby, również sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej tychże członków, określone w ustawie -Prawo budowlane, rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny. Natomiast w art. 26 ustawodawca powierzył okręgowym rzecznikom odpowiedzialności zawodowej zadania polegające na prowadzeniu postępowań wyjaśniających oraz sprawowaniu funkcji oskarżyciela zarówno w sprawach dyscyplinarnych, jak i z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izb. W przepisie tym określono też kompetencje rzecznika, upoważniając go do składania odwołań od orzeczeń okręgowego sądu dyscyplinarnego w sprawach, o których mowa wyżej, do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego oraz wnoszenia skarg do sądu administracyjnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa. Stosownie zaś do § 8 rozporządzenia rzecznik odpowiedzialności zawodowej wszczyna postępowanie wyjaśniające z urzędu lub na wniosek okręgowej rady izby. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej przed wszczęciem postępowania bada z urzędu, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające postępowanie (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, rzecznik wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i członkowi izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli okoliczności, o których mowa w ust. 1, wystąpią w toku postępowania wyjaśniającego, rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o umorzeniu wszczętego postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i członkowi izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Na postanowienia, o których mowa w ust. 2 i 3, pokrzywdzonemu przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, zażalenie do Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, a jeżeli postanowienia te wydał Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej - do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego (§ 9 ust. 4 rozporządzenia). Z treści normatywnej przywołanych przepisów wynika zatem jasny podział zadań i kompetencji pomiędzy organami izby. Sądy dyscyplinarne - na podstawie odesłania z art. 95 Prawa budowlanego - mają uprawnienia do orzekania w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej za pomocą stosownych narzędzi proceduralnych, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, rzecznik zaś może jedynie prowadzić postępowania wyjaśniające w tym zakresie i wnosić oskarżenia w tych sprawach do sądów dyscyplinarnych. Wskazane przepisy nie określają natomiast formy w jakiej powinno się kończyć postępowanie wyjaśniające przed rzecznikiem w sprawach odpowiedzialności zawodowej. Brak zatem podstaw aby przyjąć, że właściwą w tym zakresie jest forma decyzji administracyjnej lub postanowienia kończącego postępowanie. Jeżeli natomiast chodzi o postępowania w sprawach dyscyplinarnych, to ustawodawca w art. 11 ustawy zastrzegł, że nie stosuje się do nich przepisów postępowania administracyjnego. W tej sytuacji należy przyjąć, że postanowienia, które w toku prowadzonego postępowania wydaje rzecznik odpowiedzialności zawodowej oraz Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej, a o których mowa w § 9 ust.2-4 rozporządzenia, są postanowieniami analogicznymi do tych jakie są wydawane w postępowaniu prokuratorskim np. postanowienie o umorzeniu wszczętego postępowania, czy odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe wskazuje, że wydawane przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej oraz Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej postanowienia nie są aktami, lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, bowiem nie są wydane w toku postępowania administracyjnego, ponadto nie są wydane na podstawie przepisów prawa administracyjnego - na co wyraźnie wskazano w art. 11 ust. 1 ustawy. W rezultacie stwierdzić należy, że skoro ani rzecznik odpowiedzialności zawodowej, ani Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie jest uprawniony do orzekania w sprawach administracyjnych, to skarga na postanowienie Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej pozostaje poza zakresem orzekania sądu administracyjnego. Skoro więc przedmiot skargi w niniejszej sprawie, nie jest objęty zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanym wyżej przepisie, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, co powoduje że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.