VI SA/Wa 1010/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Maciej Borychowski Protokolant ref. stażysta Agnieszka Stegenka-Jakubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 21 stycznia 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "K.p.a."), art. 62 ust. 4 i 4b, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej: "P.r.d."), § 3 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r., poz. 502 ze zm., dalej: "rozporządzenie techniczne"), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w U.Z. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "PWITD") z 30 września 2024 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że 10 lipca 2024 r. na drodze krajowej [...] węzeł G. P. (kierunek L.) zatrzymano do kontroli 8-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki S. o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki B. o nr rej. [...] oraz 3-osiowej przyczepy marki B. o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów wykonywany był przejazd drogowy z G.do E. z ładunkiem w postaci arkuszy stalowych, umieszczonym w dwóch kontenerach 20-stopowych (ładunek podzielny), w imieniu i na rzecz Strony. Przebieg i ustalenia kontroli udokumentowano w protokole kontroli z 10 lipca 2024 r. nr [...]. Organ wyjaśnił następnie, że pismem z 15 lipca 2024 r. PWITD zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji z 30 września 2024 r. o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 15000 złotych. Rozpatrując odwołanie od decyzji I instancji GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, wyjaśnił, że pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów z ładunkiem, wykonano na stanowisku pomiarowym mieszczącym się w punkcie kontrolnym w miejscowości G. (droga wojewódzka [...]), zatwierdzonym przez zarządcę drogi – G. Zarząd Dróg i Zieleni jako stanowisko do pomiarów mas i nacisków osi pojazdów. Pomiarów masy całkowitej pojazdu i nacisków poszczególnych jego osi dokonano przy użyciu dwupomostowej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia typu: PLT161, nr fabryczny [...], która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z dnia 29 listopada 2023 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności do dnia 29 grudnia 2025 r. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy: - rzeczywista masa całkowita 8-osiowego zespołu pojazdów - 71,60 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 31,60 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 79 %), - nacisk na grupie dwóch osi nienapędowych naczepy - 19,35 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 w górę) - przekroczenie o 1,35 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 7,5 %), - nacisk na grupie dwóch osi nienapędowych przyczepy - 19,25 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 w górę) - przekroczenie o 1,25 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,94 %). Organ dodał, że podmiot wykonujący przejazd nie posiadał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. GITD powołując się na treść art. 62 ust. 4 P.r.d. wskazał, że zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Jak natomiast stanowi art. 62 ust. 4b P.r.d., przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d. Organ stwierdził, że kontrolowany zespół pojazdów nie był ciągnięty przez ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny, a zatem mógł składać się najwyżej z 2 pojazdów. GITD ponadto zauważył, że kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono ładunek podzielny, a zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. GITD uznał, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii V w wysokości 15 000 złotych, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d. Organ nie zgodził się z zarzutami podniesionymi przez Stronę w odwołaniu od decyzji I instancji. Podkreślił jednocześnie, że w niniejszej sprawie fakt nienormatywności kontrolowanego środka transportu determinowała jego masa i naciski osi. Wypełniał on definicję pojazdu nienormatywnego określoną w art. 2 pkt 35a P.r.d. Tym samym fakt, że składał się on z trzech pojazdów nie ma, zdaniem GITD, znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że Strona w toku postępowania przed organem I instancji nie złożyła wyjaśnień, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie stanowią dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Strona powinna być świadoma, że przewożąc ładunek podzielny musi zachować normatywność pojazdu, czyli żadne dopuszczalne wartości nie mogą być przekroczone, gdyż jedynie zezwolenie kategorii I pozwala na przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem podzielnym. W ocenie GITD, Strona będąc podmiotem profesjonalnym świadomie zignorowała przepisy prawa, co wynika z przyjętego przez Stronę modelu biznesowego prowadzonej działalności — przewiezienie dwóch kontenerów jest bowiem bardziej opłacalne aniżeli przewiezienie jednego. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie na Jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 oraz art. 136 § 1 K.p.a. polegające na niepodjęciu przez GITD z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuzupełnieniu postępowania dowodowego z urzędu w zakresie zdatności dwupomostowej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia: PLT161, nr fabryczny [...], użytej podczas kontroli pojazdu, którym dokonywano przewozu 10 lipca 2024 r., do wykonania pomiaru wieloosiowego zespołu pojazdów składającego się ciągnika siodłowego S. o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki B. o nr rej. [...] i 3-osiowej przyczepy B. o nr rej. [...], w szczególności w zakresie nośności i innych parametrów, które waga powinna spełniać, aby wykonany pomiar mógł zostać uznany za rzetelny i prawidłowy, na dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych odnoszących się do prawidłowości wykonanych pomiarów rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów i nacisku na poszczególne osie wyłączenie w oparciu o świadectwo legalizacji wad, w sytuacji gdy ustalenie nośności wagi i innych parametrów posiada kluczowe znaczenie dla prawidłowości i rzetelności dokonanych 10 lipca 2024 roku pomiarów wagi zespołu pojazdów i nacisków na poszczególne osie, co może wpływ na treść orzekania, gdyż w przypadku nieprawidłowego ustalenia rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów i nacisku na poszczególne osie kara administracyjna nie powinna zostać nałożona na Skarżącą lub też nałożona w niżej wysokości stosowanie do art. 140ab ust. 1 P.r.d. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jak również decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób dający podstawy do ich uchylenia. Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci arkuszy stalowych umieszczonych w dwóch kontenerach 20-stopowych. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd nienormatywnym zespołem pojazdów po drodze krajowej [...] węzeł G. P. (kierunek L.), złożonym z trzech pojazdów ciągnika samochodowego marki S., 2-osiowej naczepy marki B. i 3-osiowej przyczepy marki B., którego rzeczywista masa całkowita wynosiła 71,6 t (bez odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowi przekroczenie o 31,6 t dopuszczalnej wartości (wynoszącej 40,0 t), a więc o 79%. Zespół pojazdów przekraczał również dopuszczalne naciski na grupach 2 osi nienapędowych naczepy i przyczepy, jednak przekroczenia te nie było większe o 10% od dopuszczalnej normy, więc o wysokości kary zadecydowało naruszenie dotyczące przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Należy wyjaśnić, że stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia technicznego, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi składającego się z: a) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 42 tony, b) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 44 tony, c) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 42 tony, d) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 44 tony. Ponadto z § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia wynika, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony. Jak wynika z akt sprawy ciągnik siodłowy marki S. został po raz pierwszy zarejestrowany 14 listopada 2013 r., naczepa marki B. – 8 kwietnia 2015 r., a przyczepa marki B. – 8 kwietnia 2015 r. Tym samym § 57 ust. 3 rozporządzenia technicznego nie znajduje zastosowania w sprawie i dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła do 40 t. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Wskazania wymaga, że zgodnie z lp. 5 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii V dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV oraz o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Przekroczenie w niniejszej sprawie masy całkowitej 60 t, a więc osiągnięcie rzeczywistej masy całkowitej – 71,6 t, oznacza że ten parametr nie mieścił się w zakresie zezwoleń kategorii od I do IV oraz przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oznacza, że wysokość kary należało ustalić jak za brak zezwolenia kategorii V. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 62 ust. 4 P.r.d., zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Z cyt. przepisu jednoznacznie wynika, że zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny, a więc przez ciągnik samochodowy, jak w niniejszej sprawie, może składać się najwyżej z 2 pojazdów. Regulacja zawarta w art. 62 ust. 4b pkt 1 P.r.d., dopuszcza możliwość większej ilość pojazdów, ale dopiero po uzyskaniu zezwolenia, kategorii V. Zgodnie bowiem z treścią art. 62 ust. 4b pkt 1 P.r.d., przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d, a więc zezwolenia kategorii V. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie również ponadnormatywna ilość pojazdów stanowiła naruszenie prawa podlegające karze pieniężnej, choć GITD uznał, że fakt nienormatywności kontrolowanego środka transportu determinowała jego masa i naciski osi, tym samym fakt, że składał się on z trzech pojazdów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie zarówno nienormatywność wagowa zespołu pojazdów, jak i ponadnormatywna ilość pojazdów stanowiły wystarczające podstawy do nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia podczas kontroli 10 lipca 2024 r., dlatego GITD mógł uznać, że fakt, że zespół pojazdów składał się z trzech pojazdów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły wysokość nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się za brak zezwolenia kategorii V w wysokości: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. Kara pieniężna została zatem nałożona w wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii V w pozostałych przypadkach, a więc w przypadkach nie wymienionych w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i b. – m.in., gdy rzeczywista masa całkowita przekracza dopuszczalne wartości o więcej niż 20 % (w niniejszej sprawie dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 79%), a także gdy ma miejsce przejazd zespołem pojazdów złożonym z trzech pojazdów bez zezwolenia kategorii V. Organy zatem obu instancji nałożyły na Skarżącego karę pieniężną w prawidłowej wysokości. Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, w zw. z art. 140 oraz art. 136 § 1 K.p.a., poprzez nieuzupełnieniu postępowania dowodowego z urzędu w zakresie zdatności dwupomostowej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia: PLT161, nr fabryczny [...], użytej podczas kontroli pojazdu do wykonania pomiaru wieloosiowego zespołu pojazdów. Należy wskazać, że organ wyjaśnił, że ważenia dokonano za pomocą dwupomostowej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia typu: PLT161, nr fabryczny [...], która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z dnia 29 listopada 2023 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności do dnia 29 grudnia 2025 r. Świadectwo legalizacji znajduje się w aktach administracyjnych sprawy podobnie jak instrukcja obsługi powyższej wagi. Zgodnie z instrukcją obsługi powyższej wagi, wagi te zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Podkreślenia wymaga, że odnośnie wag METEOR (poprzednia nazwa – wagi WWS) wypowiadał się w sposób nie pozostawiający wątpliwości Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt II GSK 285/20 (baza wyroków CBOiS), zaakceptował stanowisko WSA w Warszawie stwierdzając, że "ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, instrukcji obsługi użytych w niniejszej sprawie wag typu WWS wynika, że platformy pomiarowe WWS zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. W związku z powyższym nie mają usprawiedliwionych podstaw powtarzane w licznych konfiguracjach przepisów zarzuty naruszenia prawa procesowego zmierzające do wykazania, że w sprawie nie ustalono czy dokonywanie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu przedmiotowymi wagami jest zgodne ze wskazaniami producenta wagi.". Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, również takiego które powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w sentencji wyroku.