VI SA/Wa 1013/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w C. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Decyzją podjętą dnia [...] marca 2004 r. z upoważnienia Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Nr[...], na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania P. od decyzji Starosty [...]z dnia [...]stycznia 2004 r., Nr[...], w sprawie zmian w ewidencji gruntów miasta P., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przypomniano, że P. wystąpiła o wydanie wypisu z rejestru gruntów m. P. na działkę położoną przy ul. G. 42, oznaczoną numerem[...]. Do wniosku dołączono m.in. sporządzony dnia [...] kwietnia 1992 r. akt przekazania Nr [...]niektórych składników majątku państwowej jednostki organizacyjnej P.P. i T. SA. Z uwagi na rozbieżności między stanem prawnym nieruchomości a zapisem w ewidencji gruntów Starosta [...]wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu doprowadzenia do zgodności zapisu w ewidencji gruntów z danymi wynikającymi z księgi wieczystej nr KW[...]. Ustalono, że w dziale II księgi wieczystej nr KW [...] figuruje jako właściciel Skarb Państwa, a P. P. jako użytkownik wieczysty i właściciel budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności. Powołaną wyżej decyzją Starosta [...]doprowadził do zgodności zapis w ewidencji gruntów z danymi zawartymi w księdze wieczystej, stwierdzając, że w pozycji rejestrowej [...]w miejsce dotychczasowego użytkownika wieczystego - T. SA z siedzibą w W. przy ul. S. 31/33 należy wpisać P. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło P.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź jej zmianę poprzez wpisanie w miejsce dotychczasowego użytkownika wieczystego P. W uzasadnieniu przypomniano, że państwowa jednostka organizacyjna P.P. była wieczystym użytkownikiem działek i właścicielem budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności usytuowanych na nieruchomości w P. przy ul. G. 42, oznaczoną numerem[...], o pow. 3507 m2, dla której Sąd Rejonowy w P. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr[...]. [...]` W piśmie z dnia 19 lutego 2004 r., przesyłającym odwołanie organowi II instancji w trybie 133 K.p.a., stwierdzono m.in., że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (OSNC 2003/9/122) oraz w oparciu o przepisy prawne cytowane w odwołaniu, wpisanie P. jako użytkownika wieczystego do przedmiotowej nieruchomości byłoby możliwe pod warunkiem, że mienie, o którym mowa, przejęte zostałoby w całości przez tę instytucję. Organ II instancji stwierdził, że celem ewidencji gruntów jest m.in. stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Odwołano się przy tym do wyroków Naczelnego Sadu Administracyjnego (w sprawach o sygn. akt II SA 1824/96, II SA 4281/95 i 784/90), z których jednoznacznie wynika, że ewidencja gruntów powinna stanowić odzwierciedlenie stanu faktycznego i prawnego. Uznano, iż w rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że Starosta P. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., Nr[...], doprowadził do zgodności zapis w ewidencji gruntów z zapisem wynikającym z księgi wieczystej nr KW[...]. W każdym przypadku, gdy nieruchomość ma założona księgę wieczystą, to likwidację ewentualnych rozbieżności między zapisami w księdze wieczystej a stanem faktycznym należy dokonywać w trybie postępowania przed sądem powszechnym. Takie podejście do likwidacji rozbieżności wynika przede wszystkim z faktu, że ewidencja gruntów ma wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny i przez dokonywanie zmian w ewidencji nie można kreować lub korygować stanów prawnych wynikających z tytułów własności wpisanych w księgach wieczystych. P. złożyła do Sądu Rejonowego w P. IV Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o ujawnienie w dziale II księgi wieczystej nr KW [...] prawa użytkowania wieczystego na jego rzecz jako następcy prawnego państwowej jednostki organizacyjnej P.P. Postanowienie Sądu o dokonanej zmianie będzie podstawą do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, gdyż zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Skargę na powyższą decyzję oraz decyzję organu I instancji złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. wnosząc o ich uchylenie i zarzucając im naruszenie : - art. 39 ustawy z dnia 30 lipca 1997 r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz.U. Nr 106, poz. 675, z późn. zm.); - art. 2g ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości; - § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). W uzasadnieniu skargi powtórzono w zasadzie argumentację podniesioną już w odwołaniu od decyzji organu I instancji dodatkowo przywołując przepis § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w myśl którego do ewidencji z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Zatem - zdaniem skarżącego - art. 2g ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości stanowi wystarczającą podstawę do dokonania zmian wpisu w ewidencji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...]wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie choć z innych powodów niż w niej podniesione. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była w niniejszej sprawie decyzja Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]marca 2004 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...]stycznia 2004 r. w sprawie zmian w ewidencji gruntów miasta P. W następstwie tego zlikwidowano rozbieżności między zapisami dotyczącymi działki nr[...], położonej w P. przy ulicy G. 42, w rejestrze gruntów oraz w obejmującej tę działkę księdze wieczystej KW [...] - poprzez ujawnienie w ewidencji gruntów jako właściciela przedmiotowej działki, zgodnie z powołaną wyżej księgą wieczystą, Skarbu Państwa, a jako użytkownika wieczystego i właściciela budynków - państwowej jednostki organizacyjnej P. W ten sposób po blisko czternastu latach od daty likwidacji wymieniony wyżej podmiot zaistniał w ewidencji gruntów miasta P. Należy podzielić stanowisko Starosty P., że: 1) jako zasada przy doprowadzaniu do zgodności zapisu w ewidencji gruntów z danymi wynikającymi z księgi wieczystej pierwszeństwo należało dać danym ujawnionym w księdze wieczystej; 2) w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do wpisu P.P. jako użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów (mienie, o którym mowa, nie zostało przejęte w całości przez tę instytucję) - z jednym jednak zasadniczym zastrzeżeniem. Mianowicie, w dziale II księgi wieczystej KW [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości jako jej użytkownik wieczysty została ujawniona państwowa jednostka organizacyjna P. która powołaną wyżej ustawą o łączności oraz odpowiednimi aktami wykonawczymi została po prostu zlikwidowana. Tym samym ewidencja gruntów przestała stanowić w rozpatrywanej sprawie odzwierciedlenie zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego. Przyjmując więc bezwzględny prymat zapisów ujawnionych w księdze wieczystej, z pominięciem odpowiednich postanowień ustawy, organy administracji geodezyjnej doprowadziły do wpisu w ewidencji gruntów podmiotu, który już od wielu lat nie istnieje, i którego mienie uległo podziałowi między inne jednostki organizacyjne. Tymczasem zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa; w rozpatrywanej sprawie zasada ta dotyczy również organów administracji geodezyjnej i powołanych przepisów ustawy o łączności (wraz z przepisami wykonawczymi, mającymi już charakter prawa wewnętrznego) oraz ustawy o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska, regulujących ustrój i kwestie majątkowe administracji pocztowej. W konsekwencji należy stwierdzić, że wpisanie do ewidencji gruntów i budynków państwowej jednostki organizacyjnej, która przestała istnieć na mocy odpowiedniego przepisu ustawy, choćby wpis ten był zgodny ze stanem ujawnionym w dziale II księgi wieczystej, nie może być uznane za doprowadzenie w sposób zgodny z prawem do zgodności zapisu w ewidencji gruntów z danymi wynikającymi z księgi wieczystej. Przeciwnie, wpis taki jest obarczony wadą wynikającą z pominięcia przepisów ustawy, a decyzja obarczona taką wadą powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. W rozpatrywanej sprawie niesporne jest również, że organy administracji geodezyjnej były poinformowane, iż P. złożyła do Sądu Rejonowego w P. [....] Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o ujawnienie w dziale II księgi wieczystej nr [...]prawa użytkowania wieczystego na jego rzecz jako następcy prawnego państwowej jednostki organizacyjnej [....]. Orzeczenie Sądu Rejonowego w P. w tej sprawie miało w sposób oczywisty charakter rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a w związku z tym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 należało z urzędu zawiesić postępowanie administracyjne mające na celu doprowadzenie do zgodności zapisu w ewidencji gruntów z danymi wynikającymi z księgi wieczystej. W istocie dopiero orzeczenie Sądu Rejonowego w P. wydane w tej sprawie mogło zadecydować o treści wpisu do ewidencji gruntów. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.