VI SA/Wa 1013/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2006 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nałożył na E. sp. z o.o. z siedzibą w S. kary pieniężne w kwotach: 100 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wypisu z zaświadczenia oraz 400 zł za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez kierowcę za dzień [...] września 2005 r. i za ostatni dzień tygodnia poprzedzającego kontrolę, w którym pojazd prowadził. Łącznie nałożono karę pieniężną w kwocie 500 zł. Stan faktyczny został ustalony na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2005 r. Kontrolowanym pojazdem kierował R. F., który podpisał protokół nie zgłaszając uwag. Kierujący prowadził samochód m-ki [...] nr rej. [...], który na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] września 2005 r., zawartej przez kontrolowanego ze spółką jawną B., znajdował się w dyspozycji kontrolowanej spółki E. sp. z o.o. Kierowca okazał do kontroli wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne na międzynarodowy przewóz rzeczy, wystawiony na rzecz B. H. C. i Z. C. sp. jawna z siedzibą w O., ważne do dnia [...] lutego 2007 r. Przed wydaniem decyzji I instancji E. sp. z o.o. złożyła wyjaśnienie z dnia [...] października 2005 r. podając, że kierujący pojazdem otrzymał komplet wymaganych dokumentów i został przeszkolony w zakresie obowiązujących przepisów, natomiast to, że wymaganych dokumentów nie okazał nie może obciążać przedsiębiorcy. Do wyjaśnienia dołączono faktury wskazujące na to, że przewóz był wykonywany na potrzeby własne oraz wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne w krajowych przewozach drogowych, wystawione na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w S., ważne od dnia [...] listopada 2004 r. do dnia [...] listopada 2005 r. Od powyższej decyzji administracyjnej E. sp. z o.o. złożyła odwołanie, w którym, podobnie jak w wyjaśnieniu z dnia [...] października 2005 r. argumentowała, iż kierowca został właściwie przeszkolony i otrzymał wymagane dokumenty. Natomiast to, że ich nie okazał do kontroli nie powinno obciążać przedsiębiorcy lecz kierującego pojazdem. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b) oraz lp. 1.1.8. załącznika do tej ustawy, art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na przytoczone przepisy organ administracji stwierdził, iż w ustalonym stanie faktycznym doszło do ich naruszenia. Kierujący pojazdem nie okazał dwóch wykresówek (za uprzedni dzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd), a także nie przedstawił stosownego zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu w tych dniach. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli zaświadczenia uprawniającego kontrolowaną spółkę do wykonywania przewozów na potrzeby własne. Zaświadczenie to zostało dostarczone po kontroli zatem, zdaniem organu administracji, nałożona kara pieniężna, za brak tego dokumentu w czasie kontroli, odpowiadała prawu. Natomiast, w ocenie organu administracji, powoływanie się przez skarżącą na winę kierującego pojazdem nie ma znaczenia w sprawie, bowiem to przedsiębiorca, a nie jego pracownik ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, gdyż odpowiedzialność ta nie opiera się na zasadach winy, lecz wynika z samego faktu naruszenia przepisów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego E. sp. z o.o. z siedzibą w S. wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Powołując się na treść art. 5 ust. 3 pkt 4 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym skarżąca wskazywała, iż to kierowca jest obowiązany do okazania wymaganych dokumentów, zatem to kierowca a nie przedsiębiorca, nie okazując ich dopuszcza się naruszenia przepisów. Także z treści art. 92 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy skarżąca wywodziła, iż określenie "kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne..." nie dotyczy wyłącznie przedsiębiorcy lecz również kierowcy. Skarżąca postawiła także zarzut nieprzesłuchania kierowcy co do faktu wyposażenia go przez przedsiębiorcę w niezbędne dokumenty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, powołując się na argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Przedmiotem rozpoznania Sądu była skarga E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców oraz za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z tego zaświadczenia. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – dalej powoływanej jako ustawa - przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (art. 87 ust. 1 ustawy), a ponadto podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis zaświadczenia uprawiającego do wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne (art. 87 ust. 2 ustawy). Jak wynika z akt sprawy kierowca wymaganego zaświadczenia nie okazał, a zostało ono dostarczone przez skarżącą po kontroli. Zgodnie zatem z art. 92 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy oraz lp. 1.1.8. załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ administracji zasadnie nałożył na spółkę karę pieniężną za brak wymaganego zaświadczenia w pojeździe podczas kontroli. W czasie kontroli stwierdzono brak w pojeździe zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju oraz obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (wykresówek) co stanowiło naruszenie ww. art. 87 ust. 1 ustawy oraz art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.). Przepis ten stanowi, że na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Naruszenie tych przepisów skutkowało nałożeniem na przedsiębiorcę przez organ administracji kary pieniężnej zgodnie z art. 92 ust. 1 w związku z ust. 4 i lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b). Skarżąca spółka, nie kwestionując naruszenia powyższych przepisów, nie zgadzała się z tym, że karami została obciążona ona, a nie kierujący pojazdem. W jej przekonaniu wyposażając kierowcę w wymagane dokumenty nie może ponosić odpowiedzialności za niewłaściwe zachowanie kierującego pojazdem. Należy zatem wskazać, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy reguluje ona zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz niezarobkowego krajowego przewozu drogowego. Przez przewóz drogowy ustawa rozumie transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985), art. 4 pkt 6a ustawy. Stosownie do powołanego wyżej art. 33 ust. 1 ustawy, właściwe zaświadczenie uprawniające do wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne wydaje się przedsiębiorcy zgłaszającego taką działalność. Natomiast kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, podlega karze pieniężnej (art. 92 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli). Z powołanych przepisów daje się wyprowadzić jedyny wniosek, sprowadzający się do stwierdzenia, że działalność gospodarczą określoną ustawą o transporcie drogowym wykonuje wyłącznie uprawniony przewoźnik, a nie osoba kierująca pojazdem (chyba, że przewoźnik jest jednocześnie kierowcą). To bowiem przedsiębiorca jest uprawniony do wykonywania tej działalności gospodarczej, natomiast kierujący pojazdem wykonuje jedynie jedną z czynności, która wchodzi w zakres działalności gospodarczej regulowanej ustawą o transporcie drogowym. Kierowca jest osobą wykonującą czynność kierowania pojazdem na polecenie przewoźnika za wynagrodzeniem, które on mu wypłaca. Nie uzyskuje więc dochodów z tytułu wykonywania własnej działalności gospodarczej, lecz z tytułu pracy najemnej, bowiem to przewoźnik, a nie kierujący pojazdem, prowadzi na własną rzecz i własne ryzyko działalność gospodarcza, zatrudniając do wykonywania poszczególnych czynności inne osoby, jak kierowców, księgowych magazynierów itp. W związku z powyższym powołane wyżej przepisy, w tym także art. 92 ust. 1 ustawy, odnoszą się do przedsiębiorcy, a nie do zatrudnionego przez niego kierowcy. W konsekwencji tego to przedsiębiorca jest stroną w postępowaniu administracyjnym o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym, a nie kierowca którego zatrudnił. Kierowca pojazdu ponosi natomiast odpowiedzialność za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w związku z prowadzeniem pojazdu, bowiem przepisy te dotyczą poruszających się po drogach krajowych, bez względu na to czyim pojazdem kierują i jaki ich łączy z właścicielem pojazdu stosunek prawny lub faktyczny. W rozpoznawanej sprawie Sąd orzekający nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.