VI SA/Wa 1017/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-18

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Andrzej Czarnecki, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa użyczenia zawarta z gminą, dotycząca umieszczenia reklam na wiatach przystankowych, zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia zarządcy drogi krajowej na zajęcie pasa drogowego?
Ratio decidendi
Umowa użyczenia zawarta z gminą dotycząca umieszczenia reklam na wiatach przystankowych, znajdujących się w pasie drogi krajowej, nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia właściwego zarządcy drogi krajowej na zajęcie tego pasa. Brak takiego zezwolenia stanowi podstawę do wydania decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego na podstawie art. 36 ustawy o drogach publicznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nakładającej na R. L. obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi krajowej poprzez demontaż reklam umieszczonych na wiatach przystankowych. Skarżący twierdził, że posiadał tytuł prawny do umieszczania reklam na podstawie umowy użyczenia z gminą, co jego zdaniem wykluczało samowolne zajęcie pasa drogowego. Organ administracji oraz sąd uznali, że umowa z gminą nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia od zarządcy drogi krajowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi krajowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2007 roku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpatrzeniu wniosku H. S. L. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2008 roku zobowiązującą wyżej wymienionego do przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego drogi krajowej nr [...] w km 53+703, w km 55+880 strona prawa, w miejscowości M., w km 60+490, w km 61+390 strona lewa w miejscowości B. poprzez dokonanie demontażu reklam umieszczonych na wiatach przystankowych. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że firma [...] zajęła bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi pas drogi krajowej nr [...] umieszczając na wiatach przystankowych reklamę o łącznej powierzchni 34,64 m2. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podkreślił, iż w myśl art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w przypadku zajęcia pasa drogowego bez właściwego zezwolenia zarządcy drogi organ w drodze decyzji orzeka o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S. L., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 § 3 kpa . W uzasadnieniu wskazał między innymi, że zgodnie z umową użyczenia zawartą w dniu 10 września 2007 roku z Urzędem Miasta i Gminy B. skarżąca posiada tytuł prawny do umieszczania reklam swojego przedsiębiorstwa na wiatach przystankowych. Przedmiotowe tablice reklamowe nie zmieniły gabarytowo kształtu ani wymiaru przystanku a więc nie ingerują w przestrzeń nad drogą, nie naruszają ani nie zajmują własności gruntu a co za tym idzie nie noszą cech samowolnego zajęcia pasa. Organ rozpoznając ponownie sprawę nie wziął pod uwagę oraz nie ustosunkował się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Dodał, iż w podobnej sprawie w gminie P. organ nie wszczął postępowania i nie ukarał reklamodawcy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż umowa użyczenia, na którą powołuje się skarżący nie może stanowić podstawy do zwolnienia skarżącego od stosowania wymogów zawartych w przepisach ustawy o drogach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. nr 19, poz. 115 ze zm.) w myśl którego w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Użyte w tym przepisie wyrażenie "samowolnego" oznacza działanie wbrew prawu, niezgodnie z prawem a więc bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami zezwolenia (przekroczenie terminu zajęcia, zajęcie większej powierzchni niż określona w zezwoleniu) zaś "orzeka" oznacza, że właściwy zarząd drogi stwierdziwszy samowolne naruszenie pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, ma obowiązek orzec o przywróceniu do stanu poprzedniego. W rozpoznawanej sprawie ustalony przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżący nie neguje, iż umieścił reklamy w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w km 53+703, w km 55+880 strona prawa, w miejscowości M., w km 60+490, w km 61+390 strona lewa w miejscowości B. na wiatach przystankowych. Z akt sprawy wynika, iż był on prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie. W zawiadomieniu tym wezwano skarżącego do usunięcia reklam w terminie siedmiu dni. Podstawowy zarzut podniesiony w skardze sprowadza się do tego, iż w ocenie skarżącego przedmiotowe reklamy zostały umieszczone zgodnie z umową zawartą z Gminą a więc nie można mówić o samowolnym zajęciu pasa drogowego. Stwierdzić, więc należy, iż istota skargi sprowadza się do twierdzenia, iż w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 22 ust. 2 ustawy o drogach publicznych stanowiący, że grunty w pasie drogowym zarząd drogi "może oddawać innym podmiotom gospodarczym w dzierżawę, najem albo je użyczać w drodze umowy na cele związane z gospodarką drogową, potrzebami ruchu drogowego i obsługi uczestników ruch oraz pod reklamy". Umowa użyczenia, na którą powołuje się skarżący została zawarta w dniu 10 września 2007 roku pomiędzy skarżącym a Urzędem Miasta i Gminy B. W § 1 umowy stwierdzono, iż "użyczający jest właścicielem/administratorem przystanków autobusowych położonych na terenie Miasta i Gminy B. w tym m.in. przystanków w miejscowościach B. i M., natomiast jak stanowi § 2 "biorący do używania będzie wykorzystywał przystanki wyłącznie do umieszczania reklamy i oferty własnej firmy o treści uzgodnionej z użyczającym". Bezspornym w sprawie jest, iż wiaty przystankowe w tych miejscowościach położone są w pasie drogi krajowej nr [...]. Zarządcą drogi krajowej jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Z pisma przedłożonego przez organ do sprawy o sygnaturze akt VI SA/Wa 1016/06 dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za zajęcie pasa drogi krajowej bez zezwolenia, znanego Sądowi z urzędu, wynika, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie zawierał z Gminą B. umowy dotyczącej użyczenia części pasa drogowego drogi krajowej nr [...]. A zatem zarządca drogi nie wyraził zgody na zajęcie pasa drogowego przez Gminę. Należy stwierdzić, więc, iż w konsekwencji skarżący nie posiadał zgody właściwego zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego tym samym zajął pas drogowy bez zezwolenia. Zawarcie umowy z Gminą nie może być traktowane jako czynność zwalniająca skarżącego od uzyskania zezwolenia od zarządcy drogi może natomiast stanowić podstawę do wystąpienia z roszczeniem regresowym przeciwko Gminie w związku z poniesionymi stratami. Podkreślić należy, iż kwestia porozumień cywilnych zawartych pomiędzy skarżącym a Gminą nie podlega ocenie w tym postępowaniu Sąd nie podzielił także zarzutów dotyczących naruszenia przez organ zasad postępowania administracyjnego uznając, iż organ wyjaśnił sprawę należycie. Zarzut skarżącego, iż w podobnej sprawie w gminie P. organ nie wszczął postępowania nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem Sąd rozstrzyga tylko w granicach skargi dotyczącej skarżącego. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło