VI SA/Wa 1025/22
WyrokWSA w Warszawie2022-09-06
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznaczenie słowne "tc’multikabel" może zostać zarejestrowane jako znak towarowy, jeśli organ uznał je za opisowe i pozbawione dostatecznych znamion odróżniających?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "tc’multikabel", ponieważ oznaczenie to jest opisowe względem sygnowanych nim towarów i usług, nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, stanowi nazwę rodzajową oraz składa się z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych praktykach handlowych. Sąd podkreślił, że znak towarowy musi samodzielnie pełnić funkcję oznaczenia odróżniającego, a konsument nie może identyfikować źródła pochodzenia towarów czy usług drogą okrężną.Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "tc’multikabel". Urząd uznał, że oznaczenie to jest opisowe, nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, stanowi nazwę rodzajową i składa się z elementów powszechnie używanych w branży. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo własności przemysłowej, kwestionując ustalenia dotyczące braku cech odróżniających znaku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2022 r., znak [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Urząd Patentowy RP (dalej także jako "Urząd", "organ"), decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 oraz art. 1291 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 234, dalej "p.w.p."), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "tc’multikabel", zgłoszony w dniu [...] marca 2020 r. pod nr [...] przez [...] Sp. z o.o. w [...] ("spółka", "strona", "skarżąca").
Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 1291ust. 1 pkt 2, 3 i 4 w związku z art. 145 ust. 1 p.w.p. odmówił udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy słowny "tc’multikabel", przeznaczony do oznaczania towarów i usług z następujących klas:
9: druty [przewody] telefoniczne, elektryczne przewody telefoniczne, kable do przekaźników radiowych, kable do transmisji danych, kable interfejsowe do multimediów o wysokiej rozdzielczości, kable światłowodowe, kable taśmowe, kable telekomunikacyjne, kable wideo, kable wykorzystywane w sieci Ethernet, okablowanie łącznościowe, okablowanie sieciowe, osłony kabli światłowodowych, telefoniczne kable połączeniowe, telefoniczne [Przewody - włókna] do transmisji dźwięków i obrazów, aparatura i urządzenia do sterowania przepływu energii elektrycznej, przyrządy do dystrybucji elektryczności, urządzenia do transmisji za pośrednictwem linii elektroenergetycznych, druty [przewody] elektryczne, druty metalowe [elektryczne], druty nawojowe [elektryczność], elektryczne emaliowane przewody, elektryczne kable interfejsowe, elektryczne kable połączeniowe, kable do transmisji sygnału elektrycznego, kable elektroniczne, kable elektryczne, kable elektryczne do łączenia, kable elektryczne powlekane gumą, kable izolowane do instalacji elektrycznych, kable połączeniowe, kanały do elektrycznych kabli, kanały do kabli elektrycznych, materiały na przewody instalacji elektrycznych [kable], okablowanie elektryczne, osłony na kable elektryczne, osłony kabli [przewody], przewody elektryczne, przewody elektryczne izolowane, przewody elektryczne w izolacji z plastiku, przewody elektryczne ze stopów metali, przewody instalacji elektrycznych, przewody montażowe [elektryczne], przewody zasilające, rurki izolacyjne na kable elektryczne, wiązki kablowe, złącza do kabli;
37: eliminacja zakłóceń w instalacjach elektrycznych, instalacja systemów oświetlenia elektrycznego i systemów elektroenergetycznych, instalacja systemów telewizji przemysłowej, instalowanie systemów telewizji kablowych, konserwacja przewodów, naprawa i konserwacja instalacji elektronicznych;
38: teletransmisja radiowa drogą kablową, telewizja kablowa nadająca informacje, udostępnianie łączności za pośrednictwem transmisji telewizyjnej, usługi nadawania drogą kablowa i satelitarną, usługi nadawania interaktywnej telewizji i radia, usługi nadawania programów telewizji kablowej i telewizji, usługi telewizji kablowej, usługi transmisji audiowizualnej, usługi transmisji kablowej, użytkowanie kablowych sieci telewizyjnych, usługi w zakresie transmisji telewizyjnych i radiowych, użytkowanie systemów przywoławczych, dostarczanie elektronicznych łączy komunikacyjnych, elektroniczna transmisja danych, przesyłanie informacji cyfrowych, przesyłanie informacji drogą online, przesyłanie informacji przez sieci bezprzewodowe lub kablowe, telekomunikacyjne usługi dostępowe, transfer strumieniowy danych, zapewnianie dostępu do elektronicznych sieci przesyłu danych, zapewnianie dostępu do internetu, udostępnianie instalacji telekomunikacyjnych, udostępnianie instalacji telekomunikacyjnych do celów edukacyjnych.
Powodem odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie było stwierdzenie przez Urząd Patentowy, iż zgłoszone oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, stanowi nazwę rodzajową oraz składa się z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych, utrwalonych praktykach handlowych, w rozumieniu 129¹ ust.1 pkt 2, 3 i 4 p.w.p. W szczególności jako znak opisowy w stosunku do towarów i usług nim sygnowanych, nie daje podstaw do odróżniania towarów i usług określonego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów i usług innych podmiotów gospodarczych.
Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zakwestionowała, między innymi, ustalenia Urzędu dotyczące braku znamion odróżniających zgłoszonego oznaczenia zgodnie z art. 129¹ ust.1 pkt 2, 3 i 4 p.w.p., wskazując, między innymi, że zgodnie z wiedzą strony skrót "tc"’ nie oznacza wyrażenia "through cable" i jako taki nie występuje w nomenklaturze branżowej. W dalszej części wniosku skarżąca przytoczyła w skrócie warunki techniczne dla poszczególnych rodzajów przewodów oraz stwierdziła, że analiza całościowa zgłoszonego oznaczenia prowadzi do konkluzji, iż zgłoszone oznaczenie ma charakter fantazyjny w stosunku do zgłoszonych towarów i usług.
Urząd Patentowy RP po ponownym rozpatrzeniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wynikające z decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że istotą znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów i usług jednego przedsiębiorstwa od towarów i usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. W związku z tym znak towarowy ma pełnić rolę odróżniającą w taki sposób, aby nie wprowadzał w błąd uczestników obrotu gospodarczego, co do pochodzenia poszczególnych towarów i usług.
Wyjaśnił, że treść art. 129 ustawy p.w.p. precyzyjnie określa, jakie przesłanki muszą być spełnione, aby określone oznaczenie mogło być uznane za znak towarowy. Podstawową przesłanką rejestracji znaku towarowego jest istnienie dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia zgłoszonego do Urzędu w celu udzielenia prawa ochronnego. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar czy usługę na rynku wśród towarów i usług tego samego rodzaju pochodzących z innego źródła. Ta właściwość oznaczenia jest warunkiem spełnienia przez znak towarowy funkcji oznaczenia pochodzenia. Urząd podkreślił, iż pozbawione znamion odróżniających są wszelkie oznaczenia, które nie pozwalają zindywidualizować danego towaru czy usługi na rynku, a także te, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych.
Następnie Urząd Patentowy podniósł, że dokonuje oceny oznaczenia w toku postępowania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy. Przedmiotem oceny jest zawsze oznaczenie jako całość. Ocena zdolności odróżniającej jest bowiem wypadkową dwóch elementów. Z jednej strony forma przedstawieniowa znaku musi być "sama w sobie" na tyle charakterystyczna, aby mogła identyfikować towar lub usługę. Z drugiej strony postać znaku musi zapewnić kupującemu możliwość dokonania trafnego wyboru towaru w sposób jednoznaczny co do jego pochodzenia. Oznaczenia takie jak zgłoszony znak, są wyłączone spod ochrony, ponieważ są pozbawione dostatecznych znamion odróżniających. W związku z tym nie posiadają bezwzględnej zdolności rejestrowej i niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego.
W ocenie organu zgłoszone w celu udzielenia prawa ochronnego oznaczenie tc’multikabel nie posiada dostatecznych znamion odróżniających. Jest to oznaczenie niewyróżniające i służące w obrocie do wskazania cech towarów i usług do oznaczania których znak został zgłoszony.
Urząd zaznaczył, że przedmiotowe oznaczenie składa się z dwóch, połączonych elementów słownych: skrótu "tc" oraz słowa "multikabel". Skrót "tc" w branży związanej z produkcją przewodów jest powszechnie znany i stosowany w ofertach wielu podmiotów w kraju jak i zagranicą. Jest to skrót od wyrażenia "tray cable" co oznacza, że jest to przewód montowany w korytkach kablowych (tray), kanałach i rurach kablowych, rzadziej podtynkowo. Przewody te zwykle są zbudowane z wielu rożnych przewodów, takich jak przewody napięciowe, kable koncentryczne, przewody światłowodowe czy skrętki, zamknięte w jednym płaszczu (izolacji) i pozwalają na przekazywanie sygnału do wielu urządzeń jednym przewodem (kablem). Z kolei "multikabel" to połączenie wyrazów: "multi" czyli wiele oraz "kabel" czyli przewód, co dopełnia charakter opisowy skrótu "tc". W ocenie całościowej zgłoszone oznaczenie wskazuje wprost i bezpośrednio na przewód, który przeznaczony jest do montażu w korytkach czy kanałach kablowych i składa się z wielu przewodów rożnego zastosowania połączony w jeden przewód. Pospolitość użytych w znaku określeń powoduje, iż nawet ich połączenie nie tworzy fantazyjnego elementu słownego, co z kolei powoduje brak możliwości przypisania go, w charakterze znaku towarowego, do konkretnych towarów czy usług, w szczególności takich jak wskazane w załączonym do podania o udzielenie prawa ochronnego wykazie towarów i usług.
Organ zważył, że zgłoszone oznaczenie ma charakter informacyjny odnośnie wszystkich towarów i usług wskazanych w wykazie. Zarówno dla towarów z klasy 9, które stanowią druty, przewody, kable i akcesoria do nich jak i usług z klas 37 i 38, które oparte są i dotyczą instalacji, konserwacji przewodów i systemów przewodowych jak i usług transmisji i nadawania sygnałów radiowych i telewizyjnych poprzez i przy użyciu przewodów. Urząd dostrzegł, że wyrażenie "tc’multikabel" będzie dla konsumentów w pierwszej kolejności informacją o przeznaczeniu świadczonych usług i rodzaju sprzedawanych towarów, a nie wskazaniem konkretnego podmiotu je oferującego. W związku z opisowym charakterem oznaczenia może ono sprawiać, że potencjalni odbiorcy nie będą traktować go jako czyjegoś znaku towarowego, lecz jako znak niosący określone informacje.
W opinii organu przedmiotowe oznaczenie nie posiada jakichkolwiek znamion fantazyjności. Jest to znak wyłącznie słowny, nie posiada więc żadnej charakterystycznej szaty graficznej, która nadawałaby mu charakteru odróżniającego, przez co nie będzie kojarzony z konkretnym przedsiębiorcą.
Urząd odniósł się do przepisów ustawy p.w.p., które mają na celu zapewnienie wyłączności korzystania z oznaczenia w obrocie, z drugiej jednak strony zapobiegają ograniczeniom swobody gospodarczej. Nie zezwalają na monopolizację oznaczeń pełniących na rynku jedynie szeroko pojętą funkcję opisową lub informacyjną. Następnie zwrócił uwagę, że przedmiotowe oznaczenie, będące właśnie oznaczeniem opisowym złożone jest ze zwrotów nadających się do użycia przez każdego z uczestników obrotu gospodarczego w szczególności branży związanej z produkcją i instalowaniem okablowania. Brak indywidualnych, wyraźnych znamion, według których odbiorca mógłby się kierować przy wyborze towaru czy usługi nie pozwala przyznać przedmiotowemu oznaczeniu statusu znaku towarowego, a co za tym idzie - prawa ochronnego na znak towarowy.
Organ podkreślił, iż znak towarowy jest wystarczająco odróżniający wówczas, gdy w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego oznaczenie jest kojarzone przez przeciętnego odbiorcę z konkretnym podmiotem gospodarczym.
W ocenie Urzędu relewantnym kręgiem odbiorców towarów oznaczonych ww. znakiem będą klienci zainteresowani nabyciem przewodów elektrycznych (np. pracownicy "techniczni" zatrudnieni w branży budowlanej). Będą to w dużej mierze osoby zorientowane, dostatecznie uważne i posiadające wiedzę techniczną w zakresie towarów, które zamierzają nabyć. Z dużą dozą prawdopodobieństwa można zdaniem organu przyjąć, że będą to osoby takie jak: elektrycy, monterzy, instalatorzy oraz inne osoby, które posiadają co najmniej wystarczającą wiedzę techniczną, by potrafili dokonać właściwego wyboru (analizując i dobierając odpowiedni rodzaj kabli do potrzeb). Jednocześnie nie można wykluczyć, że odbiorcami zgłoszonych towarów i usług mogą być amatorzy, klienci marketów budowlanych i osoby z ograniczaną wiedzą techniczną. W związku z tym stwierdził, że poziom uwagi modelowego odbiorcy wskazanych towarów i usług będzie średni oraz wysoki.
Odnosząc się do zarzutu, iż przedmiotowe oznaczenie weszło do języka potocznego lub jest zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych organ wskazał na zastosowanie skrótu "tc" w przytoczonych ofertach podmiotów oferujących towary i świadczących usługi podobne do tych, które świadczy strona. Mimo, iż jest to skrót pochodzący z języka angielskiego i powszechnie stosowany jest w anglojęzycznych ofertach branżowych został przejęty i w takiej samej formie używany jest przez polskich przedsiębiorców opisywanej branży (podobnie jak inne anglojęzyczne nazwy: cinch, jack, RJ). W konsekwencji organ stwierdził, iż zgłoszone oznaczenie występuje i jest używane w praktykach handlowych na terenie Polski.
Zdaniem organu okoliczność, że Strona uzyskała ona prawo ochronne na wzór użytkowy pt. Multikabel podkreśla jedynie, że termin - multikabel jest uznany za nazwę rodzajową, która wskazuje rodzaj produktu. Skarżąca uzyskała prawo ochronne na kabel o określonej specyfikacji, nie na nazwę produktu. Ochrona znaku towarowego nie może zatem zostać udzielona na oznaczenie, które określa rodzaj towaru, do oznaczania którego zostało przeznaczone.
W zaistniałym stanie faktycznym, w ocenie Urzędu, nie jest zatem możliwe udzielenie prawa ochronnego na zgłoszone przez Stronę oznaczenie "tc’multikabel", ponieważ nie posiada ono zdolności odróżniającej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zarzuciła decyzji Urzędu z dnia [...] stycznia 2022 r. naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej "k.p.a.") przez ich niezastosowanie polegające na wyciągnięciu dowolnych i nie znajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym wniosków, co do braku cech charakterystycznych (odróżniających) znaku towarowego zgłoszonego do rejestracji przez skarżącą, a także braku wskazania, na jakich dowodach te wnioski zostały oparte przez organ;
2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób budzący wątpliwości, co do zasad, jakimi kierował się organ podczas wydawania orzeczenia;
3) art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz oparcie oceny, skutkującą wydaniem orzeczenia sprzecznego z przepisami ustawy p.w.p.
4) art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w braku przekonującego wyjaśnienia przez organ administracyjny odmowy uznania, że zgłoszony znak posiada wtórną zdolność odróżniającą, a tym samym dokonanie oceny stanu faktycznego z pominięciem tej okoliczności w sprawie, które to naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania;
5) dowolną ocenę całokształtu zebranego materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności bez przekonującego uzasadnienia stanowiska przez organ, mimo, iż przedstawiony przez skarżącą znak towarowy słowny nosi cechy odróżniające i tym samym zaistniały przesłanki do udzielenia prawa ochronnego dla zgłoszonego znaku towarowego;
6) naruszenie normy wypływającej z treści art. 129[1] ust. 1 pkt 2 p.w.p., polegające na błędnym uznaniu, iż przedstawiony przez skarżącą znak towarowy słowny nie posiada znamion odróżniających w obrocie, dla których zostało zgłoszone, podczas gdy wszechstronna analiza wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku przeciwnego;
7) naruszenie normy wypływającej z treści art. 129[1] ust. 1 pkt 3 p.w.p., polegające na błędnym uznaniu, iż przedstawiony przez skarżącą znak towarowy, składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności, podczas gdy znak ten jest znakiem towarowym nie wskazującym na rodzaj towaru czy usługi, jakości, ilości czy wartości oraz przeznaczenia;
8) naruszenie normy wypływającej z treści art. 129[1] ust. 1 pkt. 4 p.w.p., polegające na błędnym uznaniu, że przedstawiony przez skarżącą znak towarowy składa się wyłącznie z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych, podczas gdy nie są to elementy, które weszły do języka potocznego i nie są używane w praktykach rynkowych, chyba że w odniesieniu do towarów skarżącej;
9) naruszenie art. 130 p.w.p, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy skarżąca od kilkudziesięciu lat działa na rynku usług telekomunikacyjnych, a przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym, znak ten nabrał w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu.
Skarżąca wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi - płyty CD z katalogami firm działających w branży z przestrzeni ostatnich lat – na okoliczność wykazania, iż skrót "tc" nie jest powszechnie znany i stosowany w ofertach wielu podmiotów w kraju i zagranicą, że nie są stosowane określenia "tray cable", że "tc" nie jest pospolitym określeniem, że nie jest używane branżowo polskie wyrażenie - kabel korytkowy. Spółka podniosła, że konieczność przeprowadzenia dowodu z powyższych dokumentów powstała dopiero po otrzymaniu skarżonej decyzji, gdyż to w niej po raz pierwszy pojawiły się twierdzenia organu odnoszące się do określenia "tray cable".
Strona wniosła w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnośnie zarzutów przedstawionych w skardze zaznaczył, że wskazanie przez organ ofert innych przedsiębiorców miało na celu wykazanie, iż oznaczenie "tc" jako skrót od "tray cable" stosowane jest na rynku zarówno polskim jak i międzynarodowym.
W ocenie organu, wskazana w skardze ilość wyników odnoszących się do produktów Skarżącej stanowić może wynik działań marketingowych na danym rynku i jako taka nie jest miarodajna, podobnie jak dowody na załączonej do skargi płycie CD.
Natomiast w kwestii podniesionej w skardze wtórnej zdolności odróżniającej przedmiotowego oznaczenia Urząd stwierdził, że kwestia ta nie była przedmiotem postępowania. Skarżąca w toku postępowania nie podniosła kwestii wtórnej zdolności odróżniającej jak również nie złożyła żadnych dowodów w tym zakresie. Wskazane na etapie skargi dowody, w ocenie Urzędu, nie są wystarczające do uznania, że oznaczenie tc’multikabel nabrało charakteru odróżniającego w wyniku używania na rynku. Organ podkreślił, że przy ustalaniu wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego zgłoszonego w celu uzyskania ochrony brane są pod uwagę okoliczności takie jak: czas używania znaku, udział znaku w rynku, sposób i intensywność używania znaku, zasięg geograficzny znaku, długotrwałość używania znaku, kwota zainwestowana przez przedsiębiorstwo w promocję znaku, oświadczenia stosownych izb handlowych i przemysłowych oraz innych stowarzyszeń handlowych i zawodowych. Samo oświadczenie, że przedsiębiorstwo skarżącej jest na rynku od wielu lat i, że z jej oferty korzystają największe hurtownie oraz przytoczona oferta wybranych sklepów internetowych nie stanowi o wtórnej zdolności odróżniającej oznaczenia tc’multikabel.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)–c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji było rozstrzygnięcie Urzędu w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy: "tc’multikabel", ze względu na brak jego zdolności odróżniającej we wskazanym zakresie towarów lub usług oraz ze względu na to, że składa się on z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych, utrwalonych praktykach handlowych, i stanowi nazwę rodzajową, w rozumieniu 129¹ ust.1 pkt 2, 3 i 4 p.w.p. Jako znak opisowy w stosunku do towarów i usług nim sygnowanych, nie daje tym samym podstaw do odróżniania towarów i usług określonego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów i usług innych podmiotów gospodarczych.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że w wyniku uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, uprawniony uzyskuje wyłączne prawo używania danego znaku w obrocie gospodarczym w odniesieniu do określonych towarów lub usług. Znak taki musi charakteryzować się elementami, które utkwią w świadomości przeciętnego odbiorcy, pozwolą zidentyfikować towar na rynku i wskażą zawsze to samo źródło pochodzenia towaru lub usługi.
Podstawową przesłanką udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy jest istnienie dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia zgłoszonego do Urzędu Patentowego w celu udzielenia prawa ochronnego. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar lub usługę na rynku wśród towarów lub usług tego samego rodzaju pochodzących z innych przedsiębiorstw. Ta właściwość jest warunkiem spełnienia przez znak towarowy konstytutywnej dla niego funkcji oznaczenia źródła komercyjnego pochodzenia towaru lub usługi od uprawnionego do znaku towarowego. Ustawa p.w.p. wskazuje, że nie udziela się praw ochronnych m. in. na takie oznaczenia, które nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone (art. 129(1) ust. 1 pkt 2 p.w.p.), a także na takie, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (art. 129 ust. 1 pkt 3 p.w.p.). Wyliczenie przesłanek uniemożliwiających udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, które ma miejsce w art. 129 ust. 1 pkt 3 p.w.p. ma jedynie charakter przykładowy. Ponadto zgodnie z art. 129[1] ust. 1 pkt. 4 p.w.p., nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy składający się wyłącznie z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych.
Ocena zdolności odróżniającej jest wypadkową dwóch elementów. Z jednej strony forma przedstawieniowa znaku musi być "sama w sobie" na tyle charakterystyczna, aby mogła identyfikować dany towar (usługę). Z drugiej strony musi zapewniać kupującemu możliwość dokonania wyboru bez konieczności ustalania pochodzenia towaru lub usługi drogą okrężną (np. przez szukanie na towarze nazwy producenta).
Ponadto przedmiotem oceny czy dane oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające jest zawsze oznaczenie jako całość. Ocena charakteru oznaczenia powinna być dokonana z jednej strony w odniesieniu do rozumienia tego oznaczenia przez właściwy krąg odbiorców, a z drugiej strony w odniesieniu do towarów lub usług nim oznaczonych (zob. wyrok TSUE z 03.12.2015 r. w sprawie DUALSAW, T-647/14, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo).
Badanie zdolności odróżniającej powinno być przeprowadzone w związku ze zgłaszanymi towarami i usługami przy uwzględnieniu sposobu percepcji oznaczenia przez relewantnych odbiorców. Punktem odniesienia jest, według orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 1998 r. w sprawie C-210/96 Gut Springenheide und Tusky, europejski model przeciętnego konsumenta, który jest dobrze poinformowany, uważny i przezorny. Dodatkowo, należy brać pod uwagę zwyczajowe używanie znaków towarowych jako oznaczeń ich pochodzenia.
Odnosząc powyższe do meritum rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, organ zasadnie uznał przedmiotowe oznaczenie "tc’multikabel" za opisowe względem sygnowanych nim usług, ponieważ nie posiada ono na tyle wyróżniających z otoczenia cech, które stanowiłyby cechy odróżniające (np. wyróżniająca znak grafika lub fantazyjne określenie), co skutkuje tym, że znak ten nie zawiera elementów dystynktywnych, czyli spełnia warunki przewidziane w art. 129[1]ust. 1 pkt 2 odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.
Podkreślić należy, że sporne oznaczenie "tc’multikabel" jest wyłącznie oznaczeniem słownym, nie posiadającym żadnych elementów graficznych, które mogłyby nadać mu wyróżniającego i fantazyjnego charakteru. Nie stanowi przy tym jakiejkolwiek stricte aluzyjnej kompozycji słownej, w związku z czym nie posiada także abstrakcyjnej zdolności odróżniającej. Zauważyć przy tym trzeba, że chociaż oznaczeniami aluzyjnymi są takie oznaczenia, które odnoszą się do pewnych cech towarów lub usług pośrednio lub poprzez proces kojarzenia, wymagającego u danej części odbiorców szczególnego wysiłku dla przekształcenia sugestywnej lub emocjonalnej informacji w racjonalną ocenę, to w przypadku spornego oznaczenia brak jest połączenia w jednym znaku kilku wyrazów opisowych prowadzących do takiej ich modyfikacji, która może sugerować powstanie oznaczenia aluzyjnego o wyróżniającym (dystynktywnym) charakterze.
Oznaczenie o charakterze opisowym, aby mogło posiadać zdolność odróżniającą powinno bowiem posiadać na tyle charakterystyczną formę, by zwrócić uwagę odbiorców i zidentyfikować oznaczany nim towar lub świadczoną usługę - jako pochodzące z konkretnego źródła, czego nie spełnia słowne oznaczenie - "tc’multikabel". Kompilacja członów (wyrazów) "tc’ – multi – kabel", daje niewątpliwie przekaz o określonym produkcie bądź usłudze w danej branży, natomiast co istotne nie określa w żaden sposób podmiotu od którego one pochodzą. Znak towarowy musi bowiem identyfikować wytwórcę, zaś w analizowanym przypadku nie sposób określić świadczeniodawcę usług, jedynie na podstawie zestawienia powyższych wyrazów. Zarówno zatem poszczególne wyrazy spornego oznaczenia słownego, jak i samo oznaczenie jako całość posiada walor opisowy bądź informacyjny, pozbawiony w istocie waloru abstrakcyjności i dystynktywności dla odróżnienia sygnowanych nim usług w obrocie i powiązania ich pochodzenia od konkretnego podmiotu.
Tymczasem znak towarowy musi samodzielnie pełnić funkcję oznaczenia odróżniającego - konsument nie może bowiem drogą okrężną identyfikować źródło komercyjnego pochodzenia towarów czy usług. Celom takim służy system znaków towarowych, aby w świadomości konsumentów wytworzyć związek między danym oznaczeniem, a uprawnionym z prawa ochronnego na znak towarowy i produkowanymi lub świadczonymi przez niego towarami lub usługami, dzięki czemu będą oni kojarzyć określony znak towarowy ze źródłem ich pochodzenia, tj. określonym przedsiębiorcą. W tym zakresie znak towarowy nie może wprowadzać konsumentów w błąd, dlatego też tak istotną przesłankę w systemie znaków towarowych stanowi zapewnienie zdolności odróżniania towarów i usług poszczególnych przedsiębiorców w obrocie. Ocena zdolności odróżniającej danego oznaczenia powinna przy tym uwzględniać zwykłe warunki obrotu, rozumiane jako możliwość pełnienia przez znak podstawowej jego funkcji, jaką jest wskazywanie na pochodzenie towaru/usługi od określonego przedsiębiorcy.
Zdaniem Sądu, organ ponadto prawidłowo wykazał, że sporne oznaczenie stanowi nazwę rodzajową, gdyż oznacza rodzaj przewodu (kabla) o określonym technicznie przeznaczeniu.
Jako wyrażenie techniczne oznaczenie "tc’multikabel" weszło także do obiegu gospodarczego, gdyż zawiera w sobie anglojęzyczny skrót "tc", który występuje także w ofertach podmiotów oferujących towary i świadczących usługi podobne do tych, które oferuje na rynku Skarżąca. Określenie to, jak wykazał organ, zostało przejęte także przez polski rynek i w takiej samej formie używany jest w działalności gospodarczej przez polskich przedsiębiorców. Nie można także zgodzić się ze Skarżącą, iż użycie "charakterystycznego" apostrofu w spornym oznaczeniu nadaje mu wyróżniający charakter, gdyż jak prawidłowo ocenił organ - jako znak interpunkcyjny nie posiada on zdolności odróżniającej i jako taki nie może być przedmiotem prawa ochronnego. Sąd podziela przy tym stanowisko organu odnośnie oceny materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżącą w skardze na tę okoliczność.
Podobnie sytuacja przedstawia się z drugim członem spornego oznaczenia, tzn. "multikabel", które opisuje i informuje o potencjalnym przeznaczeniu określonego rodzaju przewodów używanych w danej branży. W tym kontekście należy także mieć na uwadze nie tylko aktualną, ale także potencjalną funkcjonalność (opisowość) danego oznaczenia.
W związku z powyższym należy zgodzić się z organem, iż przedmiotowe oznaczenie w odniesieniu do wskazanych w skarżonej decyzji towarów i usług nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, bowiem ma ono przede wszystkim charakter informacyjny bądź opisowy. Treść jaką przekazuje sporne oznaczenie będzie zatem dla przeciętnego odbiorcy wskazanych towarów i usług, do oznaczania których zostało przeznaczone, dosyć jednoznaczna i zrozumiała. Nie można przy tym uznać, że tego rodzaju kable dostępne są na rynku i używane w praktyce wyłącznie przez specjalistów, gdyż w zależności od sposobu ich wykorzystania nie zawsze będzie tu konieczna specjalistyczna wiedza techniczna, co także przekonująco wykazał organ dokonując w tym zakresie prawidłowej oceny relewantnego kręgu odbiorców.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy zważyć, iż organ zebrał i wnikliwie ocenił cały materiał dowodowy rozpoznawanej sprawy.
Sąd analizując skarżone decyzje nie stwierdził ponadto naruszenia przez organ art. 130 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy jak twierdzi Skarżąca, od kilkudziesięciu lat działa na rynku usług telekomunikacyjnych, a przed datą zgłoszenia znaku towarowego do ochrony, znak ten nabrał w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu.
Wskazać bowiem należy, że kwestia wtórnej zdolności odróżniającej spornego oznaczenia nie była bowiem przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie i zarzut ten został podniesiony dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Trzeba także mieć na uwadze fakt, że Skarżąca na taką okoliczność nie przedstawiła żadnych dowodów, zaś dowiedzenie nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez jej znak, w wyniku jego powszechnego używania na rynku, ciąży wyłącznie na stronie skarżącej.
W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które uzasadniałoby uchylenie skarżonych decyzji.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu także tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło