VI SA/Wa 1032/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-16

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Izabela Głowacka - Klimas, Agnieszka Łąpieś - Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwie wypełnione zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego, które zostało okazane podczas kontroli, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej za brak wymaganego zezwolenia, jeśli późniejsze dowody (np. promesa zezwolenia) wskazują, że zezwolenie było przeznaczone dla kontrolowanego podmiotu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wadliwie wypełnione zezwolenie, które zostało okazane podczas kontroli, nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej za brak zezwolenia, jeśli późniejsze dowody, takie jak promesa zezwolenia, jednoznacznie wskazują, że zezwolenie było przeznaczone dla kontrolowanego podmiotu. Brak wskazania adresata w zezwoleniu oraz brak pouczenia o konieczności jego uzupełnienia przez stronę, w sytuacji gdy zezwolenie zostało wystawione przez właściwe organy i stało się podstawą przekroczenia granicy, nie powinno być uznane za wadę pozbawiającą zezwolenie bytu prawnego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia, ponieważ okazane zezwolenie było niewypełnione. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Po wznowieniu postępowania, Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wadliwie wypełnione zezwolenie nie jest dokumentem uprawniającym do wykonywania transportu. S. zaskarżył tę decyzję, argumentując, że posiadał zezwolenie, a kara została nałożona za brak zezwolenia, a nie za jego wadliwe wypełnienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004r. i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S., P., Bułgaria kwotę 455,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Aleksandra Borowiec- Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S., P., Bułgaria na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2004r. 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S., P., Bułgaria kwotę 455,00 /czterysta pięćdziesiąt pięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...] maja 2004r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w R. poddał kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego marki [...] nr rej. [...] i przyczepy nr rej. [...] będący własnością S. z Bułgarii. W protokole kontroli stwierdzono, brak ważnego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium Polski oraz brak nazwiska kierowcy na wykresówce. Okazane zezwolenie było niewypełnione, zatem w ocenie kontrolerów nieważne. Kierowca odmówił podpisania protokołu. Do protokołu dołączona jest m.in. kopia zezwolenia nr [...] wystawionego przez Ministerstwo Infrastruktury Rzeczypospolitej Polskiej, podpisane przez pana T. M. i ostemplowane przez władze bułgarskie , ważne do dnia [...] stycznia 2005r. W zezwoleniu tym rubryki nazwa i adres przewoźnika, numer rejestracyjny samochodu i przyczepy są puste -niewypełnione. Zezwolenie to było podstawą przekroczenia granicy przez pojazd i zawiera stempel kontroli celnej w P. Decyzją z dnia [...] maja 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w R. nałożył na S. karę pieniężną w wysokości 6000zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia i karę 50 zł za brak wymaganych wpisów na wykresówce. Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 92 ust.1 i ust. 4 oraz art.18, art.19a, art.28 ust.1 i art.31 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r., poz. 1371 z późn. zmianami/ a także lp. 1.2.1. i 1.11.11.ust.4 lit.a załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zezwolenie niewypełnione jest nieważne. Kara została zapłacona. Od tej decyzji odwołał się S. Wskazał, że zapomniał wypełnić dane w zezwoleniu, a organy celne nie zwróciły mu na to uwagi. Do odwołania dołączył należycie wypełnione zezwolenie. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jako podstawę prawną decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał art. 138 § 1 p. 1 k.p.a., art.28 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.2.1. i lp. 1.11.11. ust.4 lit.a załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu wskazał, że zagraniczny przedsiębiorca jadąc przez terytorium Polski powinien mieć odpowiednie zezwolenie, a skarżący go nie miał, gdyż okazane zezwolenie niewypełnione należycie nie może być uznane za dokument upoważniający do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Dnia [...] września 2004r. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania i przesłał przetłumaczoną urzędowo na język polski promesę zezwolenia. Z dokumentu tego wynika, że [...] maja 2004r. Bułgarskie Ministerstwo Transportu i Łączności zarezerwowało dla S. dla pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] /samochód/ i [...] /przyczepa/ zezwolenie na przejazd przez Polskę o numerze [...]. Pismem z dnia 29 października 2004r. skarżący ograniczył wniosek o wznowienie postępowania do części postępowania dotyczącej orzeczenia kary 6000zł za brak zezwolenia i wskazał, że wyszedł na jaw nowy nie znany wcześniej dowód, który pozwala na ustalenie, że zezwolenie dotyczyło kontrolowanego podmiotu i kontrolowanego pojazdu. Skarżący wskazał też, że kara pieniężna wymierzana jest za brak zezwolenia a nie za wadliwe wypełnienie jego blankietu, na którą to wadliwość nie zwróciły uwagi ani straż graniczna ani organy celne. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art.145 § 1 p.5 KPA wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił uchylenia swojej własnej decyzji z [...] sierpnia 2004r. i decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. z dnia [...] maja 2004r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 151 § 1 p.1 KPA w związku z art.145 § 1 p.5 KPA. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie wznawia się jeśli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podstawą do korzystania z prawa przejazdu przez Polskę jest tylko prawidłowo wypełniony dokument- zezwolenie Ministra Infrastruktury. Okazanie dokumentu, który nie spełnia warunków określonych przez prawo nie jest dowodem świadczącym o tym, że przewoźnik posiada zezwolenie. Dołączona promesa zezwolenia nie jest dokumentem właściwym gdyż tylko zezwolenie uprawnia do wykonywania transportu. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wnosząc o zmianę decyzji i uchylenie obu decyzji o nałożeniu kary. Wskazał, że posiadał zezwolenie. Art.28 ustawy o transporcie drogowym wiąże uprawnienie z posiadaniem zezwolenia a nie z prawidłowym wypełnieniem jego blankietu. Stwierdzenie istnienia prawa /zezwolenia/ jest możliwe do udowodnienia również innymi dokumentami. W dokumencie bułgarskim znajdują się dane pozwalające zidentyfikować adresata zezwolenia. Brak wypełnienia zezwolenia jest następstwem wadliwej praktyki organów administracji przy jego wydawaniu. Zezwolenie jest decyzją administracyjną i nie powinno być wydawane in blanco, bez wskazania adresata. Art.28 ust.1 ustawy o transporcie drogowym odnosi się do materialnego prawa przysługującego podmiotowi, kary nakładane są za brak zezwolenia nie zaś za jego wadliwe wypełnienie lub brak zezwolenia w pojeździe. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jako podstawę prawną decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał art. 151 § 1 p. 1 KPA, art.127 § 3 KPA, art.4 p.15 i art.28 ust.1 ustawy o transporcie drogowym i lp.1.2.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu wskazał, że nie podziela stanowiska strony, że art.28 ustawy o transporcie drogowym wiąże wykonywanie transportu z istnieniem zezwolenia a nie z prawidłowym wypełnieniem blankietu zezwolenia. Przedmiotem badania był blankiet o numerze [...], a nie badanie dokumentów obcego państwa. Tę decyzję skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Wywodził jak uprzednio, iż dowiódł, że posiadał zezwolenie a mimo to został ukarany za jego brak. W ocenie skarżącego nieprawidłowo wypełniony blankiet zezwolenia nie zmienia faktu, że zezwolenie było wystawione dla skarżącego. Wskazał też, że blankiet zezwolenia jest nieprawidłowy i jest wydany przez Ministerstwo Infrastruktury zamiast przez Ministra Infrastruktury oraz podpisany przez osobę, o której upoważnieniu do podpisywania w imieniu ministra nic nie wiadomo. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wskazywał, że w postępowaniu po wznowieniu nie może być ponownie badany dokument zezwolenia, gdyż był on już badany w postępowaniu zwykłym. Natomiast dokument, że zarezerwowano dla skarżącego zezwolenie zagraniczne nie jest istotną okolicznością w sprawie, co przesądziło o braku przyczyny do wznowienia postępowania z art.145 § 1 p.5 KPA, gdyż w czasie kontroli nie miał on odpowiedniego zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona. W sprawie niniejszej Sąd rozważał czy w postępowaniu toczącym się ponownie, po wznowieniu, organ zasadnie odmówił uchylenia decyzji o nałożeniu kary za wykonywanie transportu bez zezwolenia z powodu braku istnienia nowych istotnych dowodów w sprawie oraz czy przedłożona przez ukaranego, wystawiona na jego nazwisko promesa zezwolenia była istotnym dowodem w sprawie. W toku postępowania o ukaranie za brak zezwolenia organ powinien badać czy kontrolowany podmiot miał zezwolenie o jakim mowa w art.28 ust.1 ustawy o transporcie drogowym. W sprawie niniejszej jest niesporne, że przewoźnik zagraniczny okazał konkretny, oryginalny, wystawiony przez polski organ dokument zezwolenia, będący drukiem ścisłego zarachowania i uprawniający do jednorazowego wykorzystania /zezwolenie na jeden przejazd/. Zezwolenie nie zawierało adresata ani numerów samochodów, których dotyczyło i było wadliwie podpisane przez organ. Znajdujące się w aktach zezwolenie jest w języku polskim, angielskim i niemieckim, i nie zawiera żadnego pouczenia, że strona powinna cokolwiek na nim napisać lub uzupełnić. W takiej właśnie formie zostało wystawione przez polskie organy do tego powołane, wydane stronie przez organy bułgarskie, wprowadzone do obrotu prawnego i stało się podstawą przekroczenia granicy Polski przez stronę. Rację ma skarżący, że nie spełniało ono wymogów stawianych decyzji administracyjnej, gdyż nie został określony jej adresat. Jeżeli więc z samej treści zezwolenia nie wynikało, że jest to zezwolenie należące do kontrolowanego podmiotu, to przedstawienie, już po wydaniu prawomocnej decyzji o nałożeniu kary, dokumentu pozwalającego przypisać istniejące zezwolenie do skarżącego jest okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania i uchylenie decyzji o karze. Wskazać należy również, że przepisy nie określają wzoru blankietu zezwolenia ani nie precyzują treści "wymaganego zezwolenia", zatem poprzestanie na treści pochodzącej od organu, przy braku wskazówek co do jej uzupełnienia, w ogóle nie powinno być uznane za wadę, która pozbawia zezwolenie bytu prawnego i skutkuje nałożeniem kary za jego brak. Złożona wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania promesa wydania skarżącemu zezwolenia nr 2183 wskazuje, że okazane w czasie kontroli zezwolenie nr [...] było przeznaczone właśnie dla niego. W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarżący dowiódł, iż przedstawione przez niego zezwolenie było wymaganym zezwoleniem, określonym art.28 ust.1 ustawy o transporcie drogowym tj. zezwoleniem udzielonym zagranicznemu przewoźnikowi na wykonanie transportu na terenie Polski. Należy też wziąć pod uwagę, że zezwolenie było jednorazowe, zatem przekroczenie granicy Polski było niejako "skonsumowaniem" przez skarżącego tego właśnie zezwolenia, na konkretny przejazd, przez konkretnego przewoźnika, dla którego zezwolenie było przeznaczone. Ponadto w aktach sprawy znajduje się przedmiotowe zezwolenie już uzupełnione, zawierające wszelkie niezbędne dane i wykorzystane do przejazdu przez Polskę, w żadnym więc razie nie było zasadne nałożenie kary za brak zezwolenia. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ dopuścił się naruszenia art.151 § 1 p. 1 KPA i wadliwie ocenił, że nie zaistniała przyczyna do wznowienia postępowania z art.145 § 1 p.5 KPA i uchylenia decyzji o nałożeniu kary, bowiem złożenie promesy wskazującej komu w istocie wydano niekompletne zezwolenie stanowi dowód, że wydano je właśnie skarżącemu i jest to istotna okoliczność w sprawie, a złożenie do akt kompletnego, wymaganego zezwolenia, aktualnego w dacie przejazdu i wykorzystanego na ten przejazd sprawia, że nałożenie kary za brak zezwolenia straciło podstawy. Ze wskazanych wyżej względów stosownie do art. 145 § 1 p. 1 lit.a i c Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie w związku z § 18 ust.1 p.1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej /Dz.U. nr 123 z 2002r. poz. 1058 z późn. zmianami/ i zasądził kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, kwotę 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 15,00 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd nie rozstrzygnął o niewykonywaniu uchylonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a., gdyż jak wynika z materiału sprawy decyzja o nałożeniu kary została już wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło