VI SA/Wa 1034/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Gronowski, Asesor WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL, uznając go za nieposiadający cechy nowości, pomimo braku jednoznacznego dowodu na jego upowszechnienie w sposób umożliwiający znawcom zapoznanie się z nim przed datą zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa do wzoru zdobniczego, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Organ nie wykazał w sposób dostateczny, czy dowody (oferta handlowa, rysunek formy) na podstawie których unieważniono wzór, zostały podane do wiadomości powszechnej w sposób umożliwiający znawcom zapoznanie się z nimi przed datą zgłoszenia, co jest warunkiem utraty nowości wzoru zdobniczego zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1963 r.Stan faktyczny
Skarżący A. F. i M. F. wnieśli skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa do rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie wniosku J. G., unieważnił prawo do wzoru, uznając go za nieposiadający cechy nowości w dacie zgłoszenia, powołując się na ofertę handlową firmy R. i rysunek formy z 1988 r. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, kwestionując dowody i sposób ich oceny przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżących A. F. i M. F. kwotę 1615 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: Asesor WSA Piotr Borowiecki(spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2005r. sprawy ze skargi A. F. i M. F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżących A. F. i M. F. kwotę 1615 (tysiąc sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...], Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku J. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J. z siedzibą w B. o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL nr [...] udzielonego na rzecz skarżących A. F. i M. F. – działając na podstawie § 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz.U. z 1963 r. Nr 8 poz. 45) w zw. z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także p.w.p.) – unieważnił prawo z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL nr [...] oraz zasądził od skarżących na rzecz w/w wnioskodawcy kwotę 2.623,90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] października 1999 r. Urząd Patentowy RP zarejestrował na rzecz skarżących A. F. i M. F. wzór zdobniczy pt. WAFEL nr [...], z mocą od dnia [...] października 1997 r.
W dniu [...] listopada 1999 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek J. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J. z siedzibą w B. o unieważnienie prawa z rejestracji w/w wzoru zdobniczego. Zdaniem wnioskodawcy sporny wzór zdobniczy w dniu zgłoszenia do ochrony nie był nowy w rozumieniu przepisów § 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że przedmiotowy wzór jest w istocie wiernym odtworzeniem charakterystycznego wyrobu włoskiej firmy F., istniejącego na rynku europejskim od ponad 10 lat. Wnioskodawca stwierdził także, iż wzór ten znany jest z form do produkcji wafli wypukłych firmy a. F., z którą to firmą wnioskodawca prowadził od września 1996 r. rozmowy dotyczące form do wytwarzania przedmiotowych wafli.
Skarżący, jako uprawnieni z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL nr [...], wnieśli o oddalenie wniosku o unieważnienie, podnosząc, że istnieją istotne różnice pomiędzy spornym wzorem zdobniczym, a przeciwstawionym mu waflem produkowanym przez włoską firmę F. Zdaniem uprawnionych przedłożone przez wnioskodawcę do akt sprawy dowody takie, jak: opakowanie produktu w. firmy F., rysunek [...] wafla firmy J., oraz oświadczenie a. firmy F. dnia [...] października 1999 r. na temat prowadzonych rozmów między tą firmą a wnioskodawcą odnośnie maszyn do wytwarzania wafli, nie uzasadniają przyjęcia, iż w dacie zgłoszenia wzór nie był nowy.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2000 r. oddalił wniosek J. G. o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego, uzasadniając swoją decyzję brakiem dowodów na okoliczność postawionego zarzutu niespełnienia przesłanki nowości wzoru.
W dniu [...] września 2000 r. J. G. odwołał się od powyższej decyzji, wskazując w odwołaniu nowe dowody, w postaci: ofert handlowych firmy R. za okres [...] października 1994 – [...] luty 1997 r., które zawierają m.in. produkty w. firmy F., a ponadto rysunek [...] z dnia [...] maja 1988 r. przedstawiający formę do produkcji wafli formy F. oraz rysunek [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. przedstawiający formy do produkcji wafli wykonane przez a. firmę F.
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2003 r., sygn. akt II SA 421/02, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2000 r., zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 17 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji NSA zarzucił organowi, iż nie ustosunkował się do dowodów przedstawionych przez stronę wnioskującą. Sąd uznał w szczególności, iż dowody z rysunków formy do produkcji wafli – w tym form zrobionych na zlecenie firmy F. w 1988 r. są dowodami, które wskazywałyby, iż wzór zdobniczy pt. WAFEL nie posiadał cech nowości w dacie zgłoszenia. NSA zalecił również, aby organ oceniając ponownie dowody w sprawie uwzględnił również wszystkie przesłanki oryginalności wzoru zdobniczego w dacie zgłoszenia do ochrony, mając na uwadze, iż wzór zdobniczy jest oryginalny dopiero wówczas, gdy ze względu na posiadane cechy różniące go od przeciwstawionych wyrobów, nadają przedmiotowi swoisty wygląd.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu spornym, Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] – działając na podstawie § 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych w zw. z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej – unieważnił prawo z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w świetle materiałów zgromadzonych w toku postępowania należy uznać, że wafel będący przedmiotem spornego wzoru zdobniczego nr [...] w dacie stanowiącej o pierwszeństwie do uzyskania prawa z rejestracji, tj. w dniu [...] października 1997 r. – nie spełniał warunku nowości. Zdaniem Urzędu Patentowego RP wafel wypukły taki sam co do istoty, jak wafel będący przedmiotem spornego wzoru zdobniczego był znany przed datą zgłoszenia do rejestracji, czego dowodem jest rysunek [...] z dnia [...] maja 1988 r. przedstawiający formę do produkcji wafla wypukłego zrobiony przez a. firmę F. na zlecenie firmy F., rozpatrywany łącznie z gazetkami zawierającymi ofertę handlową firmy R., w których uwidoczniony jest produkt w. firmy F. zawierający rysunek wafla wypukłego według formy [...]. W ocenie Urzędu dowody te potwierdzają, że wafel w. firmy F. był wprowadzany do obrotu w latach 1994-1995, a więc przed datą zgłoszenia spornego wzoru zdobniczego do rejestracji. Urząd Patentowy RP wskazał ponadto, iż mimo pewnych różnic pomiędzy waflem będącym przedmiotem spornego wzoru zdobniczego, a waflem firmy F. sporny wzór [...] nie spełnia warunku nowości. Zdaniem organu istota wafla będącego przedmiotem rejestracji przejawia się w jego kształcie. W ocenie Urzędu różnice pomiędzy porównywanymi waflami, które wyrażają się w proporcjach, rancie, zdobieniu części spodniej wafla oraz kolorze są drugorzędne i nie wpływają na istotne zróżnicowanie całej postaci wafla, albowiem ocenie podlegają nie poszczególne elementy postaci wytworów, ale cała postać wytworu, która powinna oznaczać się cechą nowości. Organ wskazał ponadto, iż jego stanowisko pozostaje w zgodzie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, a także rozstrzygnięciami Komisji Odwoławczych Urzędu Patentowego RP, a ponadto z poglądami doktryny, według których wzór nie jest nowy, jeśli jest identyczny lub posiada tylko drugorzędne różnice w porównaniu z wzorem podobnym. W ocenie organu o zachowaniu nowości decyduje obecność we wzorze istotnych różnic w stosunku do wzorów znanych, jak również, że małe nieistotne różnice nie stanowią wystarczającej przesłanki nowości.
Od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2005 r. pełnomocnik skarżących wniósł w dniu [...] maja 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, wnosząc o uchylenie w/w decyzji jako niezgodnej z prawem i zebranym, materiałem dowodowym – zarzucili wydanej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego – § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych – poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż wzór zdobniczy pt. WAFEL nr [...] nie był nowy w dacie zgłoszenia do ochrony, a także naruszenie przepisów postępowania – art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności poprzez brak porównania istoty spornego wzoru zdobniczego z dowodami przedstawionymi przez wnioskodawcę, a także poprzez podjęcie wadliwej decyzji niezgodnej ze stanem faktycznym, oraz brak ustalenia, czy dowody, na których oparto decyzję były podane do wiadomości powszechnej. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej wskazał m.in., iż zadaniem organu było sprawdzenie, czy w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wymienione w § 6 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. Wszelkie inne okoliczności, takie jak np. to, czy wafel będący przedmiotem spornego wzoru był znany, czy też nie był znany – nie mają żadnego znaczenia w sprawie. Ponadto pełnomocnik strony odnosząc się do poszczególnych dowodów przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego RP wskazał, iż - jeśli chodzi o rysunek [...] z dnia [...] maja 1988 r. – to świadczy on jedynie o tym, że został on sporządzony, przy czym jego data sporządzenia nie jest datą pewną, albowiem nie jest niczym potwierdzona. Ponadto brak jest – zdaniem strony - jakiegokolwiek dowodu na to, że rysunek ten został podany do wiadomości powszechnej oraz brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, że przedmiotowy rysunek przedstawia przedmiot wzoru zdobniczego [...]. Ustosunkowując się do dowodu w postaci oferty handlowej firmy R. pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, iż oferta ta nie ma daty wydania, a ponadto, że brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, iż przedmiotowa oferta została podana do wiadomości powszechnej, oraz że brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, że na tej ofercie przedstawiony został sporny wzór zdobniczy [...]. Skarżący wskazali jednocześnie, iż najpierw należy ustalić istotę i zakres ochrony wzoru zdobniczego, a następnie porównać ją z przeciwstawionymi publikacjami w celu określenia, jakie cechy wzoru zdobniczego zawiera przeciwstawiona publikacja. Dopiero po takim porównaniu można – zdaniem strony – odpowiedzieć na pytanie – czy istota wzoru zdobniczego została podana do wiadomości powszechnej, czy też nie.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że oferty handlowe firmy R. zawierają m.in. produkty – wafle wypukłe w. firmy F. zgodnie z rysunkiem [...]. Zdaniem Urzędu oferty te nie posiadają wprawdzie daty wydania, ale wskazane są na nich okresy ważności ofert, co oznacza, że oferowane w nich produkty, w tym wafel wypukły w. firmy znajdował się na rynku, a tym samym został podany do powszechnej wiadomości, przed datą zgłoszenia spornego wzoru zdobniczego do ochrony. Organ powołał się w tym zakresie na wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 982/02. Urząd Patentowy RP zwrócił ponadto uwagę, iż NSA w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA 421/02 stwierdził, że same rysunki form do produkcji wafli – w tym form zrobionych na zlecenie firmy F. w 1988 r. są dowodami, które wskazywałyby, iż wzór zdobniczy pt. WAFEL nie posiadał cechy nowości w dacie zgłoszenia. Urząd wskazał także, iż – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – porównał istotę wafla będącego przedmiotem spornego wzoru zdobniczego z waflem w. firmy przedstawionym w przedłożonym materiale dowodowym.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2005 r. J. G., jako uczestnik postępowania – wystąpił z wnioskiem o oddalenie skargi z uwagi na fakt, iż sporny wzór zdobniczy nie może być uznany za nowy wzór w rozumieniu § 6 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 1963 r.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 4 października 2005 r. pełnomocnik skarżących podniósł, iż gazetka zawierająca ofertę handlową firmy R. jest wydrukowana w języku obcym, a więc nie może być uznana za dowód w sprawie. Ponadto pełnomocnik strony stwierdził, iż wspomniany dokument, nazwany przez Urząd Patentowy RP "gazetką", nie może być zakwalifikowany jako gazetka, lecz jako oferta reklamowa. Słowo gazetka oznacza bowiem pismo periodyczne, do którego ma dostęp nieograniczony krąg osób, natomiast oferta reklamowa może być rozesłana lub nie, zaś jeśli jest rozesłana to również może być skierowana zarówno do ograniczonego kręgu osób lub do nieograniczonego kręgu osób. Według strony skarżącej w niniejszej sprawie brak jest jakiegokolwiek obiektywnego dowodu, iż wspomniana oferta reklamowa była rozesłana, oraz, że miał do niej dostęp nieograniczony krąg osób. Dowód taki jest niezbędny do rozstrzygnięcia problemu nowości przedmiotowego wzoru zdobniczego. Jednocześnie pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż Urząd Patentowy RP nie ustalił, który z dokumentów świadczących o braku nowości został podany do wiadomości powszechnej albo był w Polsce jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru zdobniczego. Ponadto – zdaniem pełnomocnika – nawet gdyby przyjąć, iż przedstawione dokumenty były publikowane przed datą zgłoszenia wzoru do ochrony, to podobieństwo wafla lub jego brak powinien był oceniać biegły, w szczególności – biegły plastyk. Konieczność takiej oceny wynika zarówno z jej specyfiki, jak i z treści art. 7 i art. 77 k.p.a., zaś niespełnienie tych warunków stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Pełnomocnik skarżącego – dodatkowo na rozprawie – podniósł, iż jeśli chodzi o rysunek przedstawiony przez uczestnika postępowania, to stanowi on wyłącznie materiał wewnętrzny tej firmy, która sporządziła ten rysunek, a więc krąg osób, które mogły zapoznać się z tym rysunkiem jest ograniczony. Ponadto strona podniosła, iż na podstawie ujawnionego przez stronę przeciwną rysunku formy nie da się wyprodukować wafla dla tego wzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. F. i M. F. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] - narusza prawo.
Zdaniem Sądu unieważniając prawo z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL nr [...], Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności poprzez brak ustalenia, czy dowody, na których organ oparł swoją decyzję, były podane do wiadomości powszechnej, w sposób wskazany w § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych.
Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć – w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.
Zdaniem Sądu należy na wstępie stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL [...], był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy R. jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art.8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 1 wyraża zasadę, w myśl której zdolność rejestrową wzorów zdobniczych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestrowej wzoru zdobniczego zarejestrowanego w 1999 r. są zatem przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych.
Stosownie do § 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów za wzór zdobniczy uważa się nową postać przedmiotu, przejawiającą się w kształcie, właściwościach powierzchni, układzie linii, rysunku lub barwie, nadającą przedmiotowi swoisty i oryginalny wygląd, przeznaczoną do odtworzenia w produkcji przemysłowej lub rękodzielniczej i zmierzającą do celów estetycznych.
Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 rozporządzenia świadectwo ochronne na wzór zdobniczy może być ważnie uzyskane tylko na nowy wzór zdobniczy.
Jak stanowi § 6 ust. 2 przedmiotowego aktu normatywnego z dnia 29 stycznia 1963 r., wzoru zdobniczego nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ze świadectwa ochronnego, został podany do wiadomości powszechnej albo był w Polsce jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru zdobniczego.
W ocenie Sądu sformułowanie zawarte w powołanym przepisie § 6 ust. 2 pozwala przyjąć, iż każdy sposób ujawnienia wzoru zdobniczego (podania go do powszechnej wiadomości) w dowolnym miejscu na świecie albo w Polsce jest relewantny, o ile ujawnia dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru. Ujawnienie musi stwarzać możliwość zapoznania się znawcom, a więc osobom działającym w sposób profesjonalny w tym samym sektorze działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu możliwość ta musi mieć charakter rzeczywisty. W konsekwencji należy uznać, iż nie wystarcza w przypadku wzorów zdobniczych stworzenie potencjalnej możliwości zapoznania się z danym wynalazkiem. Ujawnienie (podanie do wiadomości powszechnej) musi mieć charakter materialnie istotny, a więc nastąpić w okolicznościach, które pozwalają zakładać rzeczywistą jego znajomość, będącą efektem prowadzenia normalnej działalności zawodowej, wyspecjalizowanej w danym sektorze (np. w dziedzinie produkcji wafli w sektorze spożywczo-cukierniczym).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ujawnienie (podanie do powszechnej wiadomości) wzoru zdobniczego w sposób szkodzący nowości może nastąpić m.in. poprzez jego publikację w czasopiśmie, czy też ofercie handlowej (reklamowej) skierowanej do szerokiego kręgu odbiorców, niemniej nie wystarcza w tym przypadku stworzenie jedynie potencjalnej (teoretycznej) możliwości zapoznania się z tym rozwiązaniem (jak np. w przypadku wynalazków podlegających opatentowaniu). W przypadku wzorów zdobniczych takie ujawnienie należałoby uznać za nieszkodzące nowości, gdy istotnie możliwe było zapoznanie się ze wzorem przez znawcę, a więc osobę, która mogłaby tę informację wykorzystać w swojej działalności profesjonalnej. Dodatkowo ujawnienie to musi nastąpić w sposób ukazujący dla znawcy dostateczne dane do stosowania wzoru zdobniczego. W konsekwencji należy uznać, iż przy badaniu przesłanki nowości należy przeprowadzić dowód na okoliczność, czy istniała rzeczywista możliwość zapoznania się z danym rozwiązaniem (wzorem zdobniczym), a więc niezbędne jest wykazanie w toku postępowania spornego, że dany wzór był w sposób relewantny podany do powszechnej wiadomości, w sposób wskazany w § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r.
Zdaniem Sądu organ rozstrzygając w niniejszej sprawie niestety nie wykazał w uzasadnieniu w sposób bezsporny, iż oferta handlowa (reklamowa) formy R. oraz rysunek [...] z dnia [...] maja 1988 r. sporządzony przez a. firmę F. zostały podane do wiadomości powszechnej, w sposób dostatecznie ujawniający znawcom sporny wzór zdobniczy [...].
Nie można zgodzić się z Urzędem Patentowym RP, iż kwestię braku nowości przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 listopada 2003 r., sygn. akt II SA 421/02, albowiem w orzeczeniu tym NSA nakazał jedynie ponowne zbadanie materiału dowodowego w kontekście przedłożonych przez uprawnionego dokumentów.
W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nie można jednakże deprecjonować wartości dowodu w postaci w/w oferty handlowej (reklamowej) tylko z tego powodu, iż jest ona sporządzona w języku niemieckim, tym bardziej, iż strona przeciwna przedłożyła stosowne tłumaczenia z języka niemieckiego, a z ogólnej istoty tego rodzaju ofert można wywnioskować ich zawartość.
Natomiast, jeśli chodzi o rysunek przedstawiony przez stronę uprawnioną z rejestracji, to leży zgodzić się z pełnomocnikiem skarżących i uznać, że brak jest jednoznacznych dowodów przeczących stanowisku, według którego rysunek ten stanowi wyłącznie materiał wewnętrzny a. firmy F., która sporządziła ten rysunek, a więc brak jest dowodu na sposób jego upowszechnienia, a tym samym nieznany jest zakres (krąg) osób, które mogły w sposób rzeczywisty zapoznać się z tym rysunkiem.
W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez Urząd Patentowy RP do kwestii sposobu ujawnienia (upowszechnienia) spornego wzoru zdobniczego, nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku postępowania spornego przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia zasadności tezy strony skarżącej dotyczącej braku dowodów na okoliczność niespełnienia przez sporne rozwiązanie przesłanki nowości, Urząd Patentowy RP zobowiązany byłby uwzględnić zarzut naruszenia dyspozycji przepisów § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych i odmówić unieważnienia prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt. WAFEL [...].
W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich zarzutów stawianych przez stronę skarżącą. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tą normą uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie organu jedynie w znikomym stopniu odnosi się do argumentów przywołanych przez stronę skarżącą.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania organ winien – w ocenie Sądu – uwzględniając powyższe zastrzeżenia - szczegółowo ustosunkować się do zarzutów strony skarżącej. Organ zobowiązany jest rozważyć, czy dokumenty (dowody) przedłożone przez stronę uprawnioną z rejestracji były podane do wiadomości (ujawnione) powszechnie przed datą zgłoszenia spornego wzoru zdobniczego do ochrony, w sposób wskazany w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. - zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 212, poz. 2076).
Powołane przepisy
art. 315 ust. 1art. 7 k.p.art. 8 k.p.art. 17 § 1 k.p.art. 80 k.p.art. 77 § 1 k.p.art. 7art. 77 k.p.art. 1 § 1art. 134 § 1 ustawyart. 107 § 3 k.p.art. 256 ust. 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło