VI SA/Wa 104/07
PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-09
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, może uzyskać ponowne zwolnienie od kosztów, jeśli jej sytuacja majątkowa nie uległa zmianie?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, może uzyskać ponowne zwolnienie od kosztów, jeśli jej sytuacja majątkowa nie uległa zmianie od czasu wydania poprzedniego postanowienia. W przypadku braku istotnych zmian w sytuacji majątkowej, powtórne wnioski o przyznanie prawa pomocy powinny zostać rozpoznane merytorycznie, a w razie braku nowych okoliczności, mogą zostać uwzględnione na podstawie wcześniej przedstawionych dowodów.Stan faktyczny
Spółka "M." Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, uzasadniając trudną sytuacją finansową i zajęciem rachunków bankowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 21 maja 2007 r. zwolnił spółkę od wpisu sądowego od skargi. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. skarga została oddalona. Następnie spółka wniosła o wydanie odpisu wyroku z uzasadnieniem, nie uiściła należnej opłaty kancelaryjnej i złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Ponadto, spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., dołączając do niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono "M." Sp. z o.o. od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków "M." Sp. z o.o. z siedzibą we W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od opłaty kancelaryjnej oraz zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w związku ze skargą "M." Sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia zwolnić "M." Sp. z o.o. z siedzibą we W. od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł (sto złotych) oraz od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (sto złotych).
Skarżąca spółka, "M." Sp. z o.o. z siedzibą we W., w dniu 19 grudnia 2006 r. wniosła skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, złożyła w dniu 15 marca 2007 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż [...] zmuszona była do zlikwidowania 50 miejsc pracy z powodu utraty kontrahentów. Następnie, w konsekwencji wydania przeciwko spółce tytułów wykonawczych przez Urząd Skarbowy [...] zostały zajęte jej rachunki bankowe, co uniemożliwiło faktycznie dalsze funkcjonowanie spółki. W chwili obecnej skarżąca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie posiada majątku, a jej rachunki bankowe zajęły administracyjne organy egzekucyjne: Urząd Skarbowy [...] i Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...]. Po wezwaniu Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka nadesłała kserokopie: CIT-8 za rok podatkowy 2006 (karty 38 - 39 akt), bilans jednostek (aktywów i pasywów) spółki na dzień 31 grudnia 2006 r. (karty 40 - 42 akt), rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. (karta 43 akt), zawiadomienia banku, informujące o saldzie rachunku bankowego spółki na koniec dnia 31 grudnia 2005 r. oraz dnia 31 grudnia 2006 r. oraz zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 2 maja 2005 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika (karta 46 akt).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 maja 2007 r. zwolniono skarżącą spółkę od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż z przedłożonych przez skarżącą spółkę kserokopii dokumentów wynika, iż nie posiada ona na rachunku bankowym żadnych środków pieniężnych, a w roku podatkowym 2006 nie osiągnęła żadnego dochodu. Sporządzony przez biegłego rewidenta bilans jednostek na dzień 21 grudnia 2006 r. wskazuje, iż suma aktywów spółki odpowiada sumie pasywów (95.783,95). W 2005 r. organ prowadzący postępowanie egzekucyjne tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego skarżącej. Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności rozpoznający wniosek stwierdził, że skarżąca spółka wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. oddalono przedmiotową skargę. Pismem z dnia 19 lipca 2007 r. skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku.
W związku z tym iż w niniejszej sprawie skarżąca spółka nie uiściła opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za wydanie odpisu wyroku z uzasadnieniem, pismem z dnia 27 lipca 2007 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wzmiankowanej opłaty. Skarżąca spółka złożyła w dniu 3 sierpnia 2007 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej należnej za wydanie odpisu wyroku z uzasadnieniem w niniejszej sprawie. Następnie pismem z dnia 3 września 2007 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata R.B., wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., do skargi dołączając sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony w tej samej sprawie ponownie, po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego takiego zwolnienia, podlega merytorycznemu rozpoznaniu, przy czym w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności powinien być oddalony (p. "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", J.Gudowski /w:/ T.Ereciński, J.Gudowski, M.Jędrzejewska tom 1, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004 s. 296-297 i cyt. tam orzecznictwo SN).
W związku z powyższym zasadniczą kwestią przy rozpoznaniu powtórnych wniosków o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie jest ocena, czy od momentu wydania przez Sąd postanowienia w dniu 21 maja 2007r. miały miejsce okoliczności wpływające na zmianę sytuacji majątkowej skarżącego, a w konsekwencji zdolności do pokrycia kosztów postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż w drugim i trzecim wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie podnosi żadnych nowych istotnych okoliczności, które wpływałyby na zmianę oceny sytuacji majątkowej skarżącej, w uzasadnieniach wniosku powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu pierwszego wniosku. Do wniosków dołączono nadesłane już wcześniej kserokopie bilansu spółki na dzień 31 grudnia 2006 r. oraz rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. Załączono także kopie sprawozdania finansowego za okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. oraz deklaracji VAT-7 (deklaracja dla podatków od towarów i usług) za okres styczeń – lipiec 2007 r. , z których wynikało, iż spółka w 2006 r. i 2007 r. nie przeprowadziła żadnych transakcji handlowych.
Ponadto skarżąca w odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 17 sierpnia 2007 r., wskazała, iż sytuacja majątkowa spółki od maja 2007 r. nie uległa żadnej zmianie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zasadniczą kwestią przy rozpoznaniu powtórnych wniosków o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie jest ocena, czy od rozpoznawania poprzedniego wniosku skarżącej i wydania postanowienia w dniu 21 maja 2007 r. miały miejsce okoliczności wpływające na zmianę sytuacji majątkowej strony skarżącej, a w konsekwencji zdolności do pokrycia kosztów postępowania sądowego.
W ocenie rozpoznającego wnioski sytuacja majątkowa skarżącej spółki nie uległa zmianie. Strona skarżąca na koncie bankowym nie posiada żadnych środków pieniężnych, nie posiada też żadnego majątku ani dochodów, zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej.
W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że strona skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie niniejszej.
Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło