VI SA/Wa 1048/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-21
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zespół Opieki Zdrowotnej, będący osobą prawną, wykazał brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, będący osobą prawną, nie wykazał braku wystarczających środków na ich pokrycie. Pomimo wskazywania na wysokie zadłużenie, skarżący dysponował znacznymi środkami na rachunkach bankowych oraz osiągnął zysk netto w pierwszym kwartale 2010 r., co pozwalało na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w kwocie 200 zł.Stan faktyczny
Zespół Opieki Zdrowotnej w Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową i wysokie zadłużenie. Skarżący wskazał na zadłużenie szpitala w wysokości ponad 8,4 mln zł i miesięczne koszty działalności około 2 mln zł. Jednocześnie jednak wykazał znaczący majątek, środki na rachunkach bankowych oraz zysk netto za pierwszy kwartał 2010 r. Sąd rozpatrywał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Zespołowi Opieki Zdrowotnej w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ł. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej p o s t a n a w i a: odmówić Zespołowi Opieki Zdrowotnej w Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący - Zespół Opieki Zdrowotnej w Ł. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację finansową. Wskazał, że jest publiczną jednostką służby zdrowia, która od wielu lat boryka się z trudnościami finansowymi wynikającymi z wadliwej konstrukcji systemu opieki
zdrowia w Polsce. W tym kontekście podniósł, iż zadłużenie szpitala wynosi 8.451.580,11 zł, a miesięczne koszty jego działalności oscylują wokół kwoty 2.062.587,15 zł. Ponadto szpital spłaca zadłużenie wobec pracowników w wysokości 200.000 zł. Ze względu na konieczność zabezpieczenia bieżącej działalności oraz obsługę zadłużenia, skarżący aktualnie nie dysponuje żadnymi wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na koszty sądowe. Skarżący dodał też, że pomimo dodatniego wyniku finansowego, obsługa zadłużenia i spłaty zaległych zobowiązań
są tak wysokie, iż nie ma wolnych środków na pokrycie kosztów sądowych.
W rubryce 6 formularza wniosku PPPr, zatytułowanej Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, skarżący wskazał kwotę 4.362.458,75 zł. Natomiast wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) zamknęła się w kwocie 8.759.636,43 zł. Skarżący oświadczył, iż za ostatni rok obrotowy (2009) osiągnął zysk netto w wysokości 4.273.930,26 zł. Nadto podał, że posiada dwa rachunki bankowe: na jednym z nich zgromadzone są środki pieniężne w wysokości 2.887.871,77 zł, a na drugim – w wysokości 238.985,85 zł.
Według przedłożonego przez skarżącego bilansu (obejmującego aktywa i pasywa), stan jego aktywów (na dzień 31 marca 2010 r.) wynosił 15.382.177,51 zł, a więc przewyższał aktywa wykazane na koniec poprzedniego roku obrotowego (tj. na dzień 31 grudnia 2009 r.), które zamykały się w kwocie 14.592.975,80 zł [...]. Z kolei sporządzany dla celów bilansowych rachunek zysków i strat - wariant porównawczy [...] wykazał na dzień 31 marca 2010 r. zysk netto w wysokości 575.324,24 zł (na koniec ubiegłego roku skarżący osiągnął zysk netto w wysokości 4.273.930,26 zł). Skarżący przedstawił także wyciągi z jednego rachunku bankowego za okres od [...] kwietnia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r., na którym saldo wynosi 1.423.805,47 zł [...]. Natomiast skarżący nie nadesłał wyciągów z drugiego rachunku bankowego, podnosząc, iż zgromadzone są na nim środki Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych o ograniczonej możliwości dysponowania.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Przedstawiony powyżej stan majątkowy skarżącego wskazuje, iż w pierwszym kwartale 2010 r. osiągnął on zysk netto w kwocie 575.324,24 zł. Mając na uwadze fakt, że zadłużenie szpitala wobec pracowników obejmuje kwotę 200.000 zł, a skarżący na rachunku bankowym dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości 1.423.805,47 zł (przeznaczonymi ma pokrycie bieżących wydatków), w ocenie rozpoznającego wniosek, brak jest przeciwwskazań do pokrycia przez skarżącego z posiadanych zasobów pieniężnych kosztów postępowania
sądowoadministracyjnego, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają do wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł.
Należy również zauważyć, iż okoliczność udzielenia skarżącemu pożyczek i kredytów w łącznej kwocie 4.045.538,30 zł (ujętych w bilansie jako zobowiązania długoterminowe) nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych.
Kwestia dysponowania posiadanym majątkiem, w tym także jego obciążanie w
drodze zaciągania zobowiązań jest indywidualną sprawą strony i nie może
skutkować przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów
powstałych z tytułu prowadzonego przez nią postępowania sądowego. Spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów nie może więc korzystać z
pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt II GZ 56/05, z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1247/04, z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt sygn. akt II FZ 624/05 oraz z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 105/05). Ponadto, jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2001 r. (sygn. akt II SA/Po 2914/01),
korzystanie z kredytu bankowego świadczy o tym, że strona skarżąca posiada zdolność płatniczą.
W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło