VI SA/Wa 1049/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], stwierdzającą, że G. D. (zwana dalej także "skarżącą") jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 stycznia 2000 r. oraz od dnia 18 kwietnia 2000 r. do dnia 17 czerwca 2000 r. Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...], pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej. We wniosku wskazano, że w wymienionym okresie skarżąca wykonywała działalność gospodarczą i jednocześnie posiadała inny tytuł zwalniający z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym (zatrudnienie na umowę o pracę). Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował skarżącą o wszczętym, na wniosek ZUS-u, postępowaniu w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz wskazał, iż ubezpieczona ma prawo do wniesienia ewentualnych uwag i dokumentów potwierdzających okres prowadzenia pozarolniczej działalności. W toku postępowania administracyjnego skarżąca poinformowała, że nie posiada dokumentów dotyczących przedmiotowej działalności gospodarczej, gdyż upłynął okres 11 lat i w związku z tym nie miała już obowiązku ich przechowywać. Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., stwierdził, że skarżąca jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 stycznia 2000 r. oraz od dnia 18 kwietnia 2000 r. do dnia 17 czerwca 2000 r. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła w dniu [...] grudnia 2012 r. odwołanie. Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał na art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.). Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca w okresach: od 1 stycznia 1999 r. do 30 stycznia 2000 r. oraz od 18 kwietnia 2000 r. do 17 czerwca 2000 r. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z każdego tytułu - jako pracownik oraz jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej wynika zdaniem organu z pisma Urzędu Gminy w [...], w którym wskazano na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej pod nr ewidencyjnymi: 1) [...] od dnia 1 sierpnia 1996 r. do dnia 7 stycznia 1997 r., 2) [...] od dnia 7 lutego 1998 r. do dnia 11 grudnia 2000 r. 3) [...] od dnia 29 grudnia 2001 r. do dnia 29 grudnia 2001 r. Powyższe okoliczności potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, a także decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności. Organ podkreślił, że w toku postępowania skarżąca nie przedstawiła dowodu, że w spornym okresie nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej, a ciężar dowodu w tej sprawie spoczywa na skarżącej. Jednocześnie organ odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii przedawnienia roszczeń, wskazał na przepis art. 117 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 63 ze zm.), który stanowi, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Zdaniem organu odwoławczego, przepis ten odnosi się tylko do praw majątkowych, a nie podmiotowych, do których zaliczyć należy stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, tym samym ustalenia istniejącego stanu faktycznego. Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. W skardze wskazała na okoliczności faktyczne sprawy. Zarzuciła organowi drugiej instancji, że rozpoznając jej odwołanie w pełni przepisał stanowisko organu I instancji dotyczące przedawnienia roszczeń. Podkreśliła, że w odniesieniu do tego zarzutu organ nie odniósł się do jej argumentów i przywołanych przepisów szczególnych. Dodatkowo podkreśliła, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpoznał w pełni materiału dowodowego i jednocześnie bezpodstawnie zrzucił ciężar dowodowy na skarżącą. Stosowne dokumenty nie są w dyspozycji skarżącej, bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] jak i Urząd Skarbowy w [...], odmówiły ich wydania z uwagi na upływ 10 – letniego okresu przechowywaniu dokumentów. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawą prawną działania organów Funduszu w niniejszej sprawie był art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 164 poz. 1027 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach". Stanowi on w ust. 1, że "Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń". Do spraw tych nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (ust. 2 art. 109 ustawy o świadczeniach). Zgodnie natomiast z ust. 3 tegoż artykułu wniosek o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może w szczególności zgłosić Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Odwołanie od decyzji wydawanych w tych sprawach wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od ich otrzymania (ust. 5 art. 109). W świetle powyższego przepisu Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia był zobligowany do działania z uwagi na złożony wniosek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Należy jednak podkreślić, że zadaniem organu I instancji było jedynie rozstrzygnięcie sprawy stwierdzenia podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego we wskazanych okresach tj. od 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 stycznia 2000 r. oraz od dnia 18 kwietnia 2000 r. do dnia 17 czerwca 2000 r. Decyzje wydane w tej sprawie przez organy Funduszu obu instancji odpowiadają prawu. Z pisma znak [...] z dnia [...] maja 2012 r. wydanego przez Urząd Gminy w [...] wynikało bowiem, że w spornych okresach istniał wpis odnośnie prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. Wpis ten stwarza domniemanie prowadzenia tej działalności, które może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego. Jednakże ciężar dowodu w sprawie spoczywał na skarżącej, która w sposób zdecydowany nie zanegowała, aby w okresach od 1 stycznia 1999 r. do dnia 30 stycznia 2000 r. i 18 kwietnia 2000 r. do dnia 17 czerwca 2000 r. nie prowadziła działalności gospodarczej i nie przedstawiła szczegółowych wyjaśnień na ten temat, jedynie ograniczyła się do podniesienia zarzutu przedawnienia. Zarzut ten nie może odnieść zamierzonego skutku w niniejszej sprawie, natomiast wskazane byłoby aby skarżąca wskazywała na przedawnienie w późniejszym postępowaniu przed organami ZUS, które jak to zostało wyżej wskazane zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach właściwe są w sprawie wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast działanie organów Funduszu w niniejszej sprawie było legalne i znajdowało podstawę w art. 109 ustawy o świadczeniach oraz w art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153 z późn. zm.), która obowiązywała do dnia 31 marca 2003 r. oraz w art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 z późn. zm.). Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.