VI SA/Wa 1049/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-14

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Sławomir Kozik, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który przekroczył dopuszczalny nacisk na oś, została prawidłowo ustalona pod względem wysokości, uwzględniając margines błędu pomiarowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji dokonały błędnych ustaleń faktycznych dotyczących nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu. Organy nie uwzględniły prawidłowo marginesu błędu pomiarowego wag, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w niewłaściwej wysokości. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego miało istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.) i niewłaściwego zastosowania normy materialnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł na M. C. za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym (brykiet drzewny), który przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej na drodze krajowej. Skarżący kwestionował wysokość kary, podnosząc m.in. kwestie dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, niewłaściwej kwalifikacji kategorii zezwolenia oraz zarzucając naruszenie zasady proporcjonalności. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając, że wszystkie procedury pomiarowe zostały przeprowadzone prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania M. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M. C. (dalej też skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt.Dz.U. z 2016 r., poz. 23– dalej: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1,3 pkt 1,4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (jt.Dz.U. z 2012 r., poz. 1137– dalej: p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (jt. Dz.U. z 2015 r., poz. 460 – dalej: u.d.p.). Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] sierpnia 2015r. w miejscowości [...] na drodze krajowej [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan P. C., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem brykietu drzewnego (ładunek podzielny) w imieniu Pana M. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M. C. na trasie [...] -[...]. W trakcie kontroli dokonano ważenia i mierzenia pojazdu i stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów. W wyniku pomiarów kontrolnych pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej 11,1 t. (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) tj. przekroczenie o 1,1t. Stwierdzono również, że podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę nałożenia przez WITD kary pieniężnej decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] na firmę M. C. w wys. 5.000 zł. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał, iż biorąc pod uwagę masę własną pojazdu oraz masę ładunku to zespół pojazdu nie mógł przekroczyć dopuszczalnego nacisku na oś. Skarżący podniósł również przedkładając na tę okoliczność dokumenty z firmy L. z dnia [...] września 2015r., że podczas załadunku kierowca nie był obecny. Wskazał również, że pojazd po załadunku nie został zwarzony oraz w żaden sposób nie zweryfikowano nacisku osi napędowej. Strona wniosła również o zmianę kwalifikacji naruszenia, bowiem zgodnie z treścią decyzji miejsce kontroli było położone na drodze krajowej nr [...] w pobliżu miejscowości [...], do którego możliwy był również dojazd drogami powiatowymi i wojewódzkimi, a biorąc pod uwagę fakt, że kierowca poruszał się głównie po takich drogach powinien zgodnie z art. 64a § 1 p.r.d. posiadać zezwolenie kategorii I. Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na ustalony stan faktyczny sprawy, przywołał brzmienie obowiązujących w sprawie przepisów, oraz podał, że droga którą poruszał się pojazd tj. droga krajowa nr [...] na odcinku [...] -[...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...] - [...]–[...] /droga [...] /, [...] /droga [...] – ul. [...] / - [...] - [...] – [...], została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t. zgodnie z rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz. U. z 2015 r. poz. 802). Wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu: a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej, b) o szerokości nie przekraczającej 3,4m, c) o długości nie przekraczającej: - 15 m dla pojedynczego pojazdu, -23 m dla zespołu pojazdów, -30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3m, e) o naciskach osi nie przekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5t. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł, - kara za brak zezwolenia kategorii III-VI. Z tego też względu, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w niniejszej sprawie ustalił, w sposób prawidłowy, karę w wysokości 5.000 złotych. Organ podkreślił przy tym, że w dniu kontroli, miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznym [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009r. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z lp.7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5 poz. 29 z późn. zm.), termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata. Organ wskazał również, że wszystkie w/w dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia, Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Organ wyjaśnił także, że nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d., a strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia. Organ wyjaśnił przy tym, że kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe oraz jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z pod odpowiedzialności administracyjnej na podstawie wskazanego wyżej przepisu. Ze wskazanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się Pan M. C. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: M. C., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił: - naruszenie art. 8 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niedochowanie zasady proporcjonalności nałożonej na stronę sankcji w stosunku do popełnionego naruszenia, w sytuacji gdy organ co najmniej od 2014r. posiada wiedzę na temat poważnego błędu przepisów regulujących wykonywanie przewozów drogowych pojazdem nienormatywnym, w wyniku którego przewoźnik popełniający mniejsze naruszenie podlega wyższej karze niż ten, który popełnił naruszenie poważniejsze, - błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez niewłaściwą kwalifikację kategorii zezwolenia z uwagi na rodzaj przewożonego ładunku w związku z art. 64 ust.2 p.r.d. co w bezpośredni sposób wpłynęło na podjęcie niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia, - naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ granic zasady prawdy obiektywnej, polegające na nieuwzględnieniu faktu, iż dochowanie przez stronę dbałości o nieprzekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a wiec jedynego parametru, który jest możliwy do określenia bez przeprowadzenia ważenia, wypełnia dyspozycje art. 140 aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż przepisy ustawy regulujące zasady wykonywania przewozów pojazdami nienormatywnymi oraz odpowiedzialność podmiotów wykonujących te przewozy nie realizuje zasady proporcjonalności, bowiem w przypadku mniejszego naruszenia (przekroczenie jednego parametru) kara jest wyższa niż w przypadku naruszenia o cięższym charakterze gatunkowym (przekroczenie dwóch parametrów pojazdu). Powyższe, zdaniem skarżącego, ma szczególne znaczenie z uwagi na fakt, że pojazd, który oprócz przekroczenia nacisku osi przekracza również dopuszczalną wysokość nie dość, że powoduje niszczenie nawierzchni drogi, to jeszcze stwarza zagrożenie dla infrastruktury drogowej (mosty, wiadukty, linie elektryczne i telekomunikacyjne). Wskazany błąd prawny, zdaniem skarżącego, prowadzi do niebezpiecznej sytuacji, w której przy braku możliwości dochowania jednego parametru pojazdu korzystniejszym dla przewoźnika jest dopuszczenie się przekroczenia wielu parametrów w celu uniknięcia wysokiej kary pieniężnej. Skarżący wskazał przy tym, iż o powyższej wadzie prawnej organy wiedzą bowiem z treści § 29 pkt 8 Zarządzenia GITD nr 28/2014 z dnia 17 września 2014r. (Dz.Urz. z 2014r. poz. 14) wynika, że funkcjonariusze przeprowadzający kontrolę parametrów pojazdu zobowiązani są do niestosowania błędów pomiarowych w sytuacji, gdy w efekcie jej zastosowania suma naliczonych kar byłaby wyższa od kwoty naliczonej bez zastosowania błędów pomiarowych. Powyższe, zdaniem skarżącego, jest niczym innym jak zaleceniem mającym na celu rekompensatę niedochowanej w przepisach zasady proporcjonalności, zgodnie z którą nie jest zgodna z Konstytucją wykładnia norm prawa materialnego, która na podstawie tego samego przepisu przewiduje wyższą sankcję za mniejsze naruszenie przepisów i jednocześnie mniejszą sankcję za cięższe naruszenie przepisów. Skarżący podniósł również, iż jego zdaniem skarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 64 ust.2 p.r.d., bowiem przedmiotowym pojazdem przewożony był ładunek podzielny, a zatem w przypadku ładunku podzielnego do wyboru są jedynie dwie kategorie zezwoleń, tj. kategoria I i II, inaczej niż w wypadku ładunku niepodzielnego gdzie wybór jest znacznie szerszy tj. kategoria III-VII. Ze względu na powyższe nieuprawniona jest, zdaniem skarżącego ustalanie wysokości kary ze względu na: rodzaj drogi, rodzaj parametru normatywnego i rodzaj parametru nienormatywnego na przekroczenie którego pozwala zezwolenie. Stanowisko to nie uwzględnia bowiem najistotniejszego parametru, a mianowicie rodzaju przewożonego ładunku. Skarżący wskazał również, iż podnosił w trakcie prowadzonego postępowania, że nie miał wpływu jako przewoźnik na powstanie naruszenia, gdyż kierowca nie uczestniczył w załadunku a po załadunku pojazd nie był ważony. Wskazał również, że pojazd nie przekroczył dopuszczalnej masy całkowitej co świadczy o dochowaniu przez niego należytej staranności. Tymczasem organ nie odniósł się w decyzji do wskazanych okoliczności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jt.Dz.U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Skarga okazała się mieć usprawiedliwione podstawy. Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci brykietu drzewnego. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W przedmiotowej sprawie kara pieniężna została wymierzona Skarżącemu za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym po drodze krajowej nr [...], na odcinku, na którym zgodnie z Lp. 52 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, droga ta została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Tymczasem kontrolowany pojazd, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia 18 sierpnia 2018r. oraz znajdujących się w aktach wyników pomiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, przekraczał nacisk na pojedynczej osi napędowej o 1,1 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1t w górę), co nie jest negowane przez skarżącego i co wprost wynika ze wskazanych dokumentów. Ze wskazanych powyżej dokumentów oraz uzasadnień wydanych rozstrzygnięć wynika również, że podczas czynności kontrolnych wykonano pomiary nie tylko nacisków osi pojazdów ale również: rzeczywistej masy całkowitej a także wysokości, szerokości i długości spornego pojazdu członowego. Wskazane pomiary nie wykazały w pozostałym zakresie żadnych przekroczeń obowiązujących norm. Z akt sprawy wynika również, że kierowca będąc obecnym przy czynnościach ważenia pojazdu, a także pouczony przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego o procedurze zarówno ważenia, jak i innych pomiarów, nie wniósł o ponowne ważenie. Kierowca nie zgłaszał też żadnych uwag co do procedury ważenia oraz treści samego protokołu z kontroli. Zauważyć także należy, że z akt sprawy wynika (protokół z kontroli, protokół z przesłuchania świadka kierowcy Pana P. C.), że inspektor Inspekcji Transportu Drogowego dokonał ważenia zatrzymanego pojazdu wraz z ładunkiem za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o numerach fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w dniu kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w [...] z dnia [...] sierpnia 2013r (organ w skarżonej decyzji błędnie wskazał datę roczną na 2009r., co jednak nie ma znaczenia dla prawidłowości rozpoznawanej sprawy). Miejsce ważenia legitymowało się, również w dniu kontroli protokołem z pomiarów pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2014r z którego wynika, że uprawniony geodeta zatwierdził to miejsce do ważenia pojazdów. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Należy zatem stwierdzić, że przy tego rodzaju przekroczeniu, naruszony został art. 64 ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b p.r.d., ładunkiem niepodzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario ładunkiem podzielnym jest zatem ładunek, który może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków., bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody. W zakresie tej definicji mieści się przewożony przedmiotowym pojazdem brykiet drzewny, który niewątpliwie jest ładunkiem podzielnym. Powyższe regulacje prawne zostały przytoczone oraz wyjaśnione w sposób prawidłowy przez organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie. Podkreślić jedynie należy, że w konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do p.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 p.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych a na takiej został zatrzymany pojazd do kontroli. Natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej, tymczasem kontrolowany pojazd nie należał do takiego rodzaju pojazdów był to bowiem pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki Scania wraz z trzyosiową naczepą marki [...]. Dodać należy, iż przy naruszeniu, polegającym na przewozie pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, kara pieniężna nie jest nakładana za brak zezwolenia, którego w świetle obowiązujących przepisów nie można uzyskać, lecz za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d. Odniesienie się natomiast do konkretnej kategorii zezwolenia ma jedynie na celu ustalenie wysokości kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie. Z powyższego wynika, że organ w sposób prawidłowy przeprowadził kontrolę pojazdu i w sposób prawidłowy dokonał w jej wyniku ustaleń co do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej na drodze krajowej nr [...] tj. 10 t. oraz stwierdzenia, iż dokonywany był przejazd pojazdu nienormatywnego. Sąd stwierdza przy tym, że niezasadny jest zarzut naruszenia dotyczący nieuwzględnienia przez organ okoliczności iż skarżący oraz kierowca nie mieli rzeczywistego wpływu na powstanie naruszenia, a tym bardziej nie godzili się na jego powstanie, gdyż ogólna masa pojazdu wraz z przewożonym ładunkiem nie została przekroczona a kierowca nie uczestniczył w załadunku. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. W niniejszej sprawie przewóz dotyczył brykietu drzewnego, w związku z czym nie miał w sprawie zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d., odnoszący się do ładunków sypkich oraz drewna. Sąd nie może się natomiast zgodzić z argumentacją Skarżącego, zgodnie z którą o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę miałoby świadczyć nieprzekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz fakt, iż kierowca nie uczestniczył w załadunku a także, że pojazd nie został zwarzony po załadowaniu. Należy zauważyć, że Skarżący w świetle brzmienia art. 61 ust. 2 pkt 1 p.r.d., był obowiązany przestrzegać normy, z której wynika, że ładunek umieszcza się na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zachowanie normy w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nie daje gwarancji normatywności pojazdu w zakresie nacisków osi na drogę, z czego podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozami towarów powinien zdawać sobie sprawę. Wyjazd zatem na drogę publiczną pojazdem, w sytuacji, w której kierowca nie zna rzeczywistej wartości nacisku osi na drogę świadczy o niedochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i jednocześnie o niemożności zastosowania w takim przypadku art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Nadto wypada w tym miejscu dodać, że nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącego, iż organ w skarżonym orzeczeniu nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności, które jego zdaniem winny powodować odstąpienie przez organ od nałożenia kary. Należy bowiem wskazać, iż na stronie 9 skarżonego orzeczenia organ II instancji wskazał m. in. "Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust.4 p.r.d. W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały, jednak błędnych ustaleń faktycznych dotyczących stwierdzonego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu, na co pośrednio wskazał również skarżący wskazując na § 29 pkt 8 Zarządzenia GITD nr 28/2014 z dnia 17 września 2014r. (Dz.Urz. z 2014r., poz. 14). Dokonanie błędnych ustaleń faktycznych skutkowało natomiast nałożeniem na Skarżącego kary pieniężnej w niewłaściwej wysokości. Należy bowiem wskazać, że z protokołu kontroli wynika, że dokonany pomiar nacisku pojedynczej osi napędowej wykazał nacisk 11,4 t. Organ I instancji uwzględniając 2% tolerancję błędu zaokrągloną do 0,1t., obniżył powyższy wynik o 300 kg, uzyskując nacisk w wysokości 11,1 t, z czym zgodził się organ II instancji. Organy obu instancji nie wzięły jednak pod uwagę faktu, że margines błędu pomiaru danym urządzeniem musi uwzględniać okoliczności, że urządzenie to może zarówno zawyżyć, jak i zaniżyć wynik. W niniejszej sprawie organy przyjęły, że użyte do pomiaru nacisku osi wagi typu SAW 10C/II mogły zawyżyć wynik ważenia w związku z czym dokonały jego obniżenia o 2% margines błędu. Podkreślenia wymaga, że powyższą procedurę należy stosować na korzyść Strony postępowania administracyjnego, na co wskazuje również powołane przez stronę Zarządzenie GITD nr 28/2014. Kierunek bowiem błędu pomiaru dokonanego danym urządzeniem, a więc zaniżenie bądź zawyżenie pomiaru, nigdy nie jest znany. W realiach niniejszej sprawy, natomiast korzystniejszym dla Skarżącego byłoby przyjęcie, że użyte w sprawie wagi zaniżyły wynik pomiaru. Podniesienie uzyskanego wyniku nawet o maksymalną wartość 2% zaokrąglonych do 0,1 t., błędu, spowodowałoby uzyskanie wyniku ważenia w wysokości 11,7 t., co klasyfikowałoby przedmiotowe naruszenie do kary przewidzianej jak za brak zezwolenia kategorii VII - z przekroczeniem dopuszczalnej normy nacisku osi na drogę o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, za co ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 2000 zł. W tych okolicznościach, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a., uchybiając zasadzie prawdy obiektywnej poprzez niewyjaśnienie dokładne stanu faktycznego i godząc w słuszny interes Skarżącego, pomimo wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ skutkowało niewłaściwym zastosowaniem normy materialnej wynikającej z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. Organ I instancji nieprawidłowo bowiem, zdaniem Sądu, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., karę pieniężną, jak za brak zezwolenia kategorii IV w wysokości 5.000 zł, z czym zgodził się organ II instancji. Zgodnie z Lp. 4 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenie kategorii IV dotyczy pojazdów nienormatywnych o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej oraz o parametrach wymiarowych (szerokość, długość, wysokość), nie większych niż tam wskazanych, a także o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W przedmiotowej sprawie masa pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnej masy całkowitej, parametry wymiarowe tego pojazdu nie były większe od wskazanych w Lp. 4 załącznika nr 1 do p.r.d., natomiast został przekroczony nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze o dopuszczalnym nacisku do 10 ton i jak wskazano powyżej, należy przyjąć, że przekroczenie to było wyższe od wartości 11,5 t. Zgodnie z lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Ponadto, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości - za brak zezwolenia kategorii VII- 2000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. Rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wskazane przez Sąd nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz ustalą karę pieniężną w prawidłowej wysokości odpowiadającej stwierdzonemu naruszeniu dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi na drogę. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w/w ustawy, zgodnie z wnioskiem zgłoszonym przez Skarżącego w skardze.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło