VI SA/Wa 105/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę Komendant Główny Policji (KGP) decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a Kpa. oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2016 r. poz. 1432 ze zm.; dalej "ustawa o ochronie"), po rozpatrzeniu odwołania S.K. (dalej skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. (dalej: Komendant Wojewódzki, organ I instancji) z [...] października 2017 r. L.dz. [...], którą skreślono skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Komendanta Głównego Policji zapadła w oparciu o następujący stan sprawy. W dniu [...] sierpnia 2017 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia S. K. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W toku postępowania ustalono, że przeciwko skarżącemu w Sądzie Rejonowym w S. toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 157 § 1 k.k. Komendant Wojewódzki skreślając skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie pracownika ochrony skreśla się z listy w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Uznał w związku z tym, że stan faktyczny sprawy w świetle ww. przepisu stanowi istotną przesłankę negatywną, skutkującą obligatoryjnym skreśleniem S. K. z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego skarżący wniósł odwołanie. Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne ustalenie, że w sprawie zaszły okoliczności do skreślenia jego osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa ustrojowego, tj. art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie oraz w związku z art. 6 Kpa. Zdaniem skarżącego, organ Policji bezpodstawnie uznał, pomimo rażącej sprzeczności aktu niższego rzędu z aktem wyższego rzędu, że zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis ustawowy zezwalający na skreślenie jego osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W jego ocenie, powołanie się stricte przez organ I instancji na art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie bez powiązania z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP pozostaje nieuprawnione, ponieważ przepis rangi konstytucyjnej określa w sposób jednoznaczny i jasny status osoby objętej tzw. domniemaniem niewinności. Ponadto skarżący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 77 Kpa. w związku z art. 107 § 6 Kpa. w związku z art. 135 Kpa., poprzez brak pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego w całości i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o wstrzymanie natychmiastowego jej wykonania. W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji KGP wskazał, przywołując treść art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, że ustawodawca a priori ustalił, iż przesłankę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stanowi nie tylko skazanie pracownika ochrony za popełnienie przestępstwa umyślnego, ale również wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego o takie przestępstwo. Zatem, jak podał KGP, do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do skreślenia osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, wystarczy ustalenie przez organ Policji, że w stosunku do niej wszczęte zostało postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. Jak wskazał KGP, uzyskał informację, że sprawa karna przeciwko wymienionemu jest nadal w toku, jej termin rozprawy wyznaczony został na dzień [...] grudnia 2017 r., co determinuje sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wyjaśnił, że powyższa okoliczność jest dla organów Policji wiążąca w sprawie skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W takich przypadkach ustawodawca przyznał bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela (art. 7 Kpa.) i sam rozstrzygnął o spełnieniu ze strony takich osób przesłanki z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie. Dlatego też, jak podał KGP, osoby spełniające tę przesłankę należy obligatoryjnie skreślić z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, niezależnie od innych dowodów, choćby pozytywnie o nich świadczących, jak np. dotychczasowa niekaralność. Do czasu zakończenia postępowania karnego strona może wykonywać jedynie te czynności pracownika ochrony, które nie wymagają wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej (art. 31 ustawy o ochronie). W przypadku zaś, gdy zapadły w stosunku do niej wyrok sądu karnego będzie na jej korzyść będzie ona mogła, po spełnieniu określonych w obowiązujących przepisach prawa przesłanek, złożyć nowy wniosek o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. KGP wskazał, że pracownicy ochrony realizują swoje czynności w formie bezpośredniej ochrony fizycznej (art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie), nie może być więc żadnych wątpliwości co do praworządnego zachowania takich osób. Wykluczona jest też możliwość choćby ich podejrzenia o popełnienie przestępstwa umyślnego. Działania czy uprawnienia kwalifikowanych pracowników ochrony dotyczą sfery bezpieczeństwa publicznego i dlatego należy przyjąć, iż wymagania wobec nich, a tym samym rozwiązania prawne ich dotyczące, winny być surowsze niż przeciętne. Ponadto, jak wyjaśnił KGP, zasada domniemania niewinności, o której mowa art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym, a zatem nie może wpływać na postępowanie administracyjne w zakresie ustalania zaistnienia przesłanek skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony. KGP zauważył, że prawo do uzyskania wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest prawem powszechnym, gwarantowanym Konstytucją RP, lecz ma charakter szczególny, podlega administracyjnej reglamentacji. W odniesieniu do tej grupy osób ustawodawca świadomie zastosował ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw, o których mowa w Konstytucji RP. Wskazał, że kontrolę zgodności norm prawnych niższego rzędu (np. rangi ustawowej) z normami prawa wyższego rzędu (przede wszystkim z Konstytucją RP i niektórymi umowami międzynarodowymi) sprawuje w Rzeczypospolitej Polskiej Trybunał Konstytucyjny. KGP podkreślił, że Sąd ten nie stwierdził niezgodności przepisów ustawy o ochronie z przepisami wyższej rangi, zgodnie zaś z przyjętym w Polsce porządkiem prawnym istnieje domniemanie zgodności ustaw z Konstytucją. Fakt zaś, iż ustawodawca określił pewne ograniczenia wobec osób pełniących obowiązki kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a skarżący się z tym nie zgadza, nie może zatem stanowić podstawy do zmiany niniejszej decyzji. KGP stanął na stanowisku, że nie jest możliwe umorzenie postępowania z urzędu ani też umorzenie na wniosek, ponieważ dla zastosowania dyspozycji art. 105 § 2 Kpa. jednym z wymogów jest, aby inicjatorem postępowania była jego strona, tymczasem postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego zostało wszczęte z urzędu przez Komendanta Wojewódzkiego. W skardze na powyższą decyzję KGP skarżący sformułował zarzuty naruszenia następujących przepisów, a mianowicie: - art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie w związku z art. 6 Kpa., poprzez bezpodstawne przyjęcie przez organ I instancji, że pomimo rażącej sprzeczności aktu niższego rzędu z aktem wyższego rzędu zastosowanie ma przepis ustawowy zezwalający na skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej skutek wszczęcia postępowania karnego o przestępstwo umyślne, pomimo że przepis rangi konstytucyjnej określa w sposób jednoznaczny i jasny status osoby objętej tzw. domniemaniem niewinności; - art. 7 Kpa. w związku z art. 77 Kpa. w związku z art. 107 § pkt 6 Kpa. w związku z art. 135 Kpa., poprzez brak pełnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, w tym pominięcia okoliczności związanych z sytuacją materialną skarżącego jako jedynego żywiciela rodziny, co wpłynąć mogło na wstrzymanie wykonalności decyzji wydanych na etapie administracyjnym przez organy obu instancji. Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał okoliczności towarzyszące zdarzeniu stanowiącemu podstawę wszczęcia wobec niego postępowania karnego. Uznał, że brak jest przesłanek dla prowadzenia względem jego osoby postępowania karnego, a tym samym brak było przesłanek dla wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, jak również dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do normy materialnej wynikającej z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, co skutkowało zgodnym z prawem rozstrzygnięciem co do skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zgodnie z ww. przepisem, pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwo umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Norma wywiedziona z ww. przepisu jest jasna, zaś jej wykładnia nie wymaga dodatkowych reguł interpretacyjnych, ani specjalnych zabiegów językowych, aby zrozumieć jej treść. Decyzje w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej mają charakter związany, o czym świadczy imperatywna forma czasownika "skreśla się". Organ nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Cytowany wyżej przepis nie stopniuje ani nie różnicuje przesłanek skreślenia. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest już bowiem sam fakt wszczęcia postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, iż przeciwko skarżącemu w Sądzie Rejonowym w S. toczy się postępowanie karne w sprawie o sygn. akt [...] o popełnienie czynu z art. 157 § 1 kk (k.39-40). Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. zatwierdził wydany w dniu [...].08.2017 r. akt oskarżenia przeciwko p. S. K. o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 1 kk. tj. tego. że skarżący w dniu [...].01.2017 r. w S. woj. P. przy ul. M. w rejonie klubu R. dokonał uszkodzenia ciała J.M. w ten sposób, że uderzył pokrzywdzonego pięścią w twarz, po czym upadł on na chodnik, w wyniku czego doznał sińca okolicy oczodołowej lewej, wieloodłamowego złamania ściany przedniej zatoki szczęki lewej, złamania ściany dolnej oczodołu lewego, złamania kości nosa po stronie lewej, wstrząśnienia mózgu, otarcia naskórka policzka prawego i okolicy czołowej prawej i złamania kości potylicznej, przy czym obrażenia te spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający 7 dni (k.39-40). Jak już wyżej wskazano w ocenie Sądu, treść art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia jest jasna i ma charakter obligatoryjny, a zatem organy Policji są normą wyrażoną w tym przepisie związane. Zaskarżona decyzja jest więc decyzją związaną i nie pozwala organowi na ocenę dowodów i wyciąganie z nich wniosków innych niż te, które opisane są w ustawie. Dla potrzeb postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, jak i postępowania sądowoadministracyjnego bez znaczenia pozostają okoliczności wszczęcia procedury karnej przed sądem , gdyż w sprawie przed organem administracji decydującym był sam fakt wszczęcia postępowania karnego o popełnienie przestępstw umyślnych, co nakazało organom uruchomić tryb przewidziany w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie. Bez znaczenia są również okoliczności pozytywnie świadczące o skarżącym, jak np. nienaganna opinia co do jego osoby , a także przedstawione przez skarżącego wnioski dowodowe w niniejszej sprawie, gdyż Sąd administracyjny nie dokonuje oceny dowodów mających znaczenie w postępowaniu karnym ,bo nie leży to w jego kompetencji. Do wszczęcia postępowania a następnie skreślenia skarżącego listy kwalifikowanych pracowników ochrony wystarczający był fakt wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowanie karne o przestępstwo umyślne, co w niniejszej sprawie nastąpiło, gdyż czyn z art. 157 § 1 kk tj. naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający 7 dni zaliczany jest do przestępstw umyślnych. Ustawa o ochronie osób i mienia nakłada na pracownika ochrony obowiązek spełniania szczegółowych przesłanek stanowiących gwarancję prawidłowego wykonywania czynności przewidzianych tą ustawą, a w przypadku ich niespełnienia przewiduje obligatoryjne sankcje w postaci skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony. Sama ustawa wyłącza po stronie organu możliwość stosowania uznania administracyjnego o jakim mowa w art. 7 kpa. Zatem organ administracji nie miał możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, jak poprzez wydanie orzeczenia zgodnego z treścią przepisu art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie osób i mienia . W tym miejscu Sąd wskazuje ,że pracownicy ochrony realizują swoje czynności w formie bezpośredniej ochrony fizycznej (art. 3 pkt 1 w/w ustawy), nie może być więc żadnych wątpliwości co do praworządnego zachowania takich osób. W ocenie Sądu również zarzut niekonstytucyjnego charakteru art. art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie i mienia nie jest zasadny, gdyż zawód pracowników ochrony jest zawodem ściśle reglamentowanym przez państwo i w związku z tym ustawodawca może nałożyć na pracownika określone wymagania w tym wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne i wymóg nie toczenia się przeciwko niemu postępowania karnego za takie przestępstwo. W odniesieniu do tej grupy osób ustawodawca świadomie zastosował zatem ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw. o których jest mowa w Konstytucji RP, w tym zasady domniemania niewinności, o której mowa art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Zauważyć jednak należy, iż zasada ta znajduje zastosowanie w toku postępowania karnego, a nie administracyjnego. Organ Policji w toku prowadzonego postępowania nie przesądza o winie bądź niewinności skarżącego, a skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony stanowi jedynie administracyjnoprawną konsekwencję oznaczonego w przepisie prawa materialnego stanu faktycznego. Zwrócić należy również uwagę, na ratio legis omawianego unormowania wynikającą z faktu, iż ustawodawca nadał pracownikom ochrony szereg praw, które bezpośrednio dotyczą życia, zdrowia lub nietykalności cielesnej człowieka. Charakter pracy pracownika ochrony wymaga więc szczególnych predyspozycji moralnych oraz posiadania nieskazitelnej opinii. Z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być z całą pewnością transparentne i uczciwe. Natomiast wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego przeciwko konkretnej osobie o przestępstwo umyślne taką pewność wzrusza. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organy administracji wyjaśniły sprawę w sposób wymagany przez normy prawa określone w przepisach art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.