VI SA/Wa 1050/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-22
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne zainstalowane w samochodach firmowych (zastępczych, demonstracyjnych) oraz w biurze firmy, które umożliwiają natychmiastowy odbiór programu, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłaty abonamentowej, jeśli firma nie zajmuje się wyłącznie sprzedażą lub przekazywaniem takich odbiorników osobom trzecim na podstawie umów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne znajdujące się w siedzibie firmy i w samochodach firmowych, które umożliwiają natychmiastowy odbiór programu, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłaty abonamentowej. Wyjątek określony w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, dotyczący odbiorników przeznaczonych wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim na podstawie umów, nie ma zastosowania, gdy sprzedaż lub przekazywanie odbiorników nie stanowi głównego przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy. W przypadku używania przez pracownika w miejscu pracy prywatnego odbiornika, odpowiedzialność za jego rejestrację ponosi pracodawca.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. j. została objęta kontrolą w zakresie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Stwierdzono posiadanie 45 odbiorników radiowych i 2 telewizyjnych w stanie umożliwiającym odbiór, z czego 42 radia w samochodach, a 1 radio i 1 telewizor w biurze. Firma zarejestrowała tylko 1 odbiornik TV i 2 radia. Organ I instancji nakazał rejestrację 43 odbiorników i ustalił opłatę w wysokości 7.678,50 zł. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, udziału strony w postępowaniu, terminowości oraz błędne naliczenie opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. Sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji 43 odbiorników radiofonicznych i ustalenia opłaty za użytkowanie 43 odbiorników radiofonicznych i 1 odbiornika telewizyjnego oddala skargę
Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej organ) decyzją z [...] stycznia 2014r., Nr [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. – o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.; dalej: u.o.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a) po rozpatrzeniu odwołania S Sp. J. z siedzibą w W. (dalej skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej organ I instancji) z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w sprawie nakazu rejestracji 43 używanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającej opłatę za używanie 43 niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i 1 niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego w kwocie 7.678,50 złotych.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] sierpnia 2013 r., przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w W. zajmowanym przez S Sp. J. z siedzibą w W. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika Pani A.S. [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że w siedzibie przedsiębiorstwa S Sp. J. w W. (biuro) znajdowały się: 1 telewizor LG i trzy odbiorniki radiowe (Sony, Philips i 1 szt. bez nazwy) i osiem aut z radiami. Ponadto ustalono, że w Filii przedsiębiorstwa w Z w biurze jest 1 telewizor Samsung i trzydzieści cztery auta z radiami. Podczas kontroli stwierdzono, że odbiorniki radiofonicznych w ilości 45 szt. i 2 szt. odbiorników telewizyjnych są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. Zgodnie z oświadczeniem pracownika okres używania odbiorników wynosi: 2 odbiorniki TV + 2 radia w biurze – 2 lata, 1 radio w biurze – sześć miesięcy oraz 45 odbiorników radiowych w samochodach – zgodnie z wykazami samochodów zał. do protokołu – najstarsze auto – maj 2009, najmłodsze auto od 4 lipca 2013r. Firma ma zarejestrowany 1 odbiornik TV i 2 radia [...]. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów i Panią A.S. (pracownika skarżącej).
Pismem z [...] września 2013r. organ I instancji poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz pouczył o treści art. 10 § 1 k.p.a – tj. o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Do zawiadomienia została załączona kopia protokołu z kontroli wraz z oświadczeniami złożonymi przez pracownika spółki i wykazem samochodów. W odrębnym piśmie pochodzącym z tej samej daty co zawiadomienie o wszczęciu postępowania, organ I instancji wyjaśnił stronie jakie ustalenia zostały poczynione podczas przeprowadzonej kontroli oraz jakie są konsekwencje stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Podkreślił również, że odbiorniki radiofoniczne w samochodach zastępczych podlegają obowiązkowi rejestracji a samochody demonstracyjne wyposażone w odbiorniki radiofoniczne nie podlegają rejestracji. Do pisma tego dodatkowo załączono notatkę służbową osób przeprowadzających kontrolę z przebiegu tej kontroli.
Po przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...], nakazał skarżącej rejestrację 43 używanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalił opłatę za używanie 43 odbiorników niezarejestrowanych oraz 1 niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego w kwocie 7 678,50 złotych
W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisu:
- art. 7 oraz 77 par. 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przy braku dysponowania wystarczającymi materiałami dowodowymi;
- art. 79 par. 2 w zw. z art. 10 par. 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu ;
-art. 35 par. 3 w zw. z art. 36 par. 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po przekroczeniu terminu ustawowego 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego.
Ze względu na powyższe a także przepis art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że kontrola w filii przedsiębiorstwa została przeprowadzona za pośrednictwem telefonu w oparciu o oświadczenie osoby będącej jedynie pracownikiem, bez udania się do fili przedsiębiorstwa. Wskazano również, że strona została pozbawiona możliwości zapoznania się z protokołem z kontroli, gdyż byłą nieobecna a także, że organ błędnie naliczył opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników z uwagi na to, że odbiorniki radiofoniczne w samochodach zastępczych przeznaczone są do przekazania do używania osobom trzecim na podstawie umów a tym samym na mocy art. 5 ust.2 pkt 3 u.o.a. wyłączone są spod obowiązku rejestracyjnego.
Minister Administracji i Cyfryzacji w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazując na przepis art. 2 ust 1 u.o.a., organ podniósł, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl ust. 2 ww. artykułu domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Odwołując się do protokołu kontroli organ podkreślił, iż zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to pociąga za sobą obowiązek do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ uznał, iż:
- chybiony jest zarzut dot. naruszenia art. 7 i 77 par. 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niedysponowania wystarczającym materiałem dowodowym. Organ powołał się na oświadczenia wiedzy złożone przez pracownika skarżącej Panią A.S. w oparciu o które ustalono, iż strona posiada wskazaną w protokole i w oświadczeniach ilość odbiorników radiowych i telewizyjnych, jak również, że są one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Organ wskazał również, że sposób w jaki dokonano tych ustaleń nie narusza obowiązujących przepisów a ustalone okoliczności pozwalają na zastosowanie domniemania, iż odbiorniki są używane. Wskazano również, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w stosunku do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania a materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący zgodnie z zasadami wyrażonymi w k.p.a. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu również, że jakkolwiek pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. Pani M.S. zakwestionowała ustalenia dokonane podczas kontroli, to jednak na okoliczność używania innej liczby odbiorników nie przedstawiła żadnych dowodów wyrażając w tym zakresie jedynie ogólne przekonanie niczym nie poparte do którego odniósł się w skarżonym orzeczeniu organ I instancji.
- niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 79 par. 2 w zw. z art. 10 par. 1 k.p.a., bowiem organ (kontrolerzy) nie został wyposażony przez ustawodawcę w prawo żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w brew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, w których zlokalizowane są odbiorniki. Z tych względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się oprzeć na oświadczeniach wiedzy złożonych przez właścicieli kontrolowanych obiektów lub osoby uczestniczące w kontroli. Przy tym organ podkreślił, że obserwacje czynione przez kontrolujących nie są oględzinami w rozumieniu art. 85 k.p.a., a zatem nie ma do nich zastosowania reżim określony w art. 79 k.p.a. Kontrola bowiem ma na celu ustalenie jedynie czy w lokalu są używane niezarejestrowane odbiorniki. Organ wskazał również, że żaden przepis u.o.a. nie wymaga by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład tego organu, zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Nadto organ wskazał, że w toku kontroli osoby w niej uczestniczące nie składają oświadczeń woli lecz oświadczenie wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Podkreślił także, że w niniejszej sprawie strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, co do zebranych dowodów, zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę. Do pisma została załączona kopia protokołu wraz z oświadczeniami i wykazem pojazdów, w których zgodnie z oświadczeniami zamontowane są radioodbiorniki. Organ podkreślił, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów, które wskazywałyby na inny stan rzeczy a także osoba uczestnicząca w kontroli nie odwołała swego oświadczenia złożonego podczas kontroli.
- w zakresie naruszenia przepisów art. 35 i 36 k.p.a. organ, powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że opieszałe prowadzenie postępowania przez organ administracji nie powoduje wadliwości wydanej decyzji administracyjnej.
- w zakresie zarzutu nieprawidłowego naliczenia opłaty organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 5 ust.2 pkt 3 u.o.a. nie podlegają obowiązkowi rejestracji odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umowy, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Artykuł ten ma zatem zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umowy. Wówczas to osoby nabywające odbiornik mają obowiązek jego zarejestrowania i uiszczania opłat abonamentowych. Przedmiotem takich umów jest zatem odbiornik telewizyjny lub radiofoniczny nie zaś umowa obejmująca wynajem samochodu. W przedmiotowej sprawie czynności polegające na sprzedaży lub przekazywaniu odbiorników telewizyjnych czy radiowych osobom trzecim do używania na podstawie umów nie należą do przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej, gdyż prowadzona przez nią działalność w zakresie m. in. sprzedaży oraz wynajmu pojazdów nie stanowi wyłącznie sprzedaży lub przekazywania do używania odbiorników na podstawie umowy. Zatem odbiorniki będące w posiadaniu skarżącej stanowią jedynie element wyposarzenia samochodów i są w raz z innym sprzętem udostępniane do dyspozycji osób wynajmujących pojazdy. Nie stanowią natomiast odrębnego przedmiotu umowy (towaru) przeznaczonego przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim na podstawie umów.
Podsumowując organ wskazał, że skarżona decyzja odpowiada prawu a zatem brak było podstaw do jej uchylenia.
Na w/w orzeczenie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca spółka wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania sądowego według norm przepisanych.
W skardze zarzucono, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, naruszenie:
- art. 7 oraz 77 par. 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przy braku dysponowania wystarczającymi materiałami dowodowymi;
- art. 79 par. 2 w zw. z art. 10 par. 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu ;
-art. 35 par. 3 w zw. z art. 36 par. 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji po przekroczeniu terminu ustawowego 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego.
- obrazę art. 107 par. 3 k.p.a. i jego błędne zastosowanie sprowadzające się do sporządzenia w sposób wadliwy uzasadnienia skarżonej decyzji poprzez pominiecie w jej treści istotnych dla sprawy okoliczności, powołanie, jako podstawy orzekania okoliczności przytoczonych jedynie przez organ i przyjęcie ich, jako wiarygodnego materiału dowodowego, stanowiącego wartościową podstawę rozważań prawnych, co stanowi zarzut nierozpatrzenia istoty sprawy.
W uzasadnieniu podniosła, że osoby przeprowadzające kontrolę nie wyjaśniły w sposób dokładny stanu faktycznego i nie zebrały oraz nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, bowiem przeprowadzenie kontroli w filii przedsiębiorstwa za pośrednictwem telefonu, w oparciu o oświadczenie osoby będącej jedynie pracownikiem, nie może być uznane za wypełnienie przesłanki podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Osoby przeprowadzające kontrolę, zdaniem skarżącej, w celu uniknięcia naruszenia przepisu art. 77 par. 1 k.p.a. powinny udać się osobiście do filii przedsiębiorstwa, bowiem kontrola telefoniczna nie jest wystarczającym sposobem zebrania materiału dowodowego, tym bardziej że dane uzyskane z kontroli przeprowadzonej tym sposobem nie zostały potwierdzone przez osobę z dostateczną wiedzą w tym zakresie.
Skarżący podniósł również, że osoby przeprowadzające kontrolę przeprowadziły dowody podczas nieobecności wspólników spółki, natomiast art. 79 par. 2 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. wyraźnie wskazują, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodów, a organ jest zobowiązany zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Stronie nie dano jednak szansy udziału w przeprowadzeniu dowodu podczas kontroli, nie mogła zapoznać się z protokołem pokontrolnym, udzielić wyjaśnień osobom kontrolującym ponieważ była nieobecna. Podniosła również, że podczas kontroli kontrolerzy oparli wszelkie dowody na oświadczeniu pracownika A.S., która nie jest osobą odpowiedzialną za sprawy administracyjne w spółce i nie dysponuje odpowiednią wiedzą z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstwa. Skarżąca wskazała, że w dniu [...] sierpnia 2013r. złożyła do organu I instancji pismo wyjaśniające, w którym wykazała że oświadczenia złożone przez pracownika nie były zgodne ze stanem faktycznym.
W skardze podniesiono również, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że w trakcie postępowania organ naruszył art. 35 par. 3 w zw. z art. 36 par. 1 i 2 k.p.a. poprzez przekroczenie terminu do załatwienia sprawy. A także wskazano, że naliczona opłata jest nieprawidłowa bowiem 1 z odbiorników radiowych znajdujących się w siedzibie spółki w W. należał do pracownika, który przyniósł go we własnym zakresie (odbiornik jest używany tylko na stanowisku pracy tego pracowników). A nadto skarżąca posiada 5 samochodów zastępczych wykorzystywanych w serwisie, wyposażonych w radia oraz 1 samochód demonstracyjny wyposażony w radioodbiornik. Samochody te zdaniem skarżącej na mocy art. 5 ust.2 pkt 3 u.o.a. są wyłączone z obowiązku rejestracyjnego, gdyż przeznaczone są przez spółkę do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów oraz do dalszej odsprzedaży, a czynność ta należy do przedmiotu działalności gospodarczej spółki.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, w stopniu mogącym powodować ich uchylenie.
W działaniach organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.
Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowił przepis art. 5 ust. 1 i 3 u.o.a., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, a określonej zgodnie z zapisami ustawy w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 7 maja 2012r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r. (Dz. U. poz. 543).
Skarżąca nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego.
Sąd nie podzielił jednak słuszności wykazywanych przez skarżącą uchybień oraz przytoczonej na ich poparcie argumentacji.
W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.
Z treści przepisów ww. ustawy wynika także, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.).
W niniejszej sprawie organ kontrolujący (operator publiczny) działając w oparciu o przepisy u.o.a. w toku przeprowadzonej kontroli wypełniania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w dniu 9 sierpnia 2013r. w miejscu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej ustalił (siedziba zgodnie z KRS ), że w jej użytkowaniu znajdują się 45 odbiorników radiowych i 2 odbiorniki telewizyjne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, z czego 42 odbiorniki radiowe zainstalowane w samochodach, 1 odbiornik radiowy i 1 telewizyjne znajdujące się w biurze w stosunku do których nie został wykonany obowiązek ich rejestracji. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie protokołu kontroli i oświadczenia wiedzy złożonego przez pracownika skarżącej młodszą księgową Panią A.S. oraz notatki służbowej z dnia 13 grudnia 2013r. i kopi wniosku o rejestrację odbiorników radiowych i telewizyjnego z 18 sierpnia 2004r.
W podpisanym przez kontrolujących oraz pracownika skarżącej protokole kontroli zawarte jest stwierdzenie, że ww. odbiorniki radiowe oraz odbiornik telewizyjny znajdujący się w filii przedsiębiorstwa są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokółowane zostało oświadczenie, z którego wynikają czas używania w/w odbiorników (co najmniej kilka miesięcy, co wynika z protokołu oraz z załączonego doń wykazu aut i odbiorników radiowych). Na tej podstawie organ prawidłowo uznał, że u skarżącej powstał obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników radiowych oraz że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342). Za prawidłową organ uznał także ilość posiadanych i niezarejestrowanych przez skarżącą odbiorników radiowych i telewizyjnych, opierając się na ustaleniach dokonanych w trakcie przeprowadzonej kontroli oraz dokumentach z rejestracji odbiorników (notatka służbowa z dnia 13 grudnia 2013r. i kopi wniosku o rejestrację odbiorników radiowych i telewizyjnego z 18 sierpnia 2004r. przy uwzględnieniu również faktu, że w dniu 22 sierpnia 2013r., jak wynika z wniosku o rejestrację, został zarejestrowany 1 odbiornik telewizyjny w filii przedsiębiorstwa- karty 55- 57)
Wskazać należy, iż protokół kontroli zalicza się do tej kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Protokół kontroli ma także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim niekwestionowanych faktów.
W przedmiotowej sprawie protokół został sporządzony i podpisany bez zastrzeżeń przez obecnego podczas kontroli pracownika skarżącej oraz kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co pod względem formalnym uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Jednocześnie brak jest przeszkód prawnych, by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, która jak wynika z protokołu była zorientowana oraz posiadała stosowną wiedzę, co do ilości odbiorników i kwestii możliwości ich używania. Podpis takiej osoby na protokole kontroli należy uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że osoba ta nie kwestionuje ustaleń kontroli.
Wbrew twierdzeniom skargi organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, kierując się wymogami art. 7, 77, a także art. 10 k.p.a., co czyni nieuzasadnionym zarzut dot. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedysponowanie wystarczającym materiałem dowodowym do podjęcia decyzji. Zdaniem Sądu ustalone podczas przeprowadzonej kontroli okoliczności pozwoliły na zastosowanie domniemania, że ujawnione odbiorniki, są używane. Ponadto, protokół z przeprowadzonej kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. i jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nadto Skarżąca miała możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu, czego w trakcie postępowania nie uczyniła. Nie można bowiem uznać za takowy przesłanej mailem w dniu [...] sierpnia 2013r. informacji przez Panią M.S., bowiem informacja ta nie została podpisana przez w/w a także znajdują się tam twierdzenia, które nie zostały poparte żadnymi dowodami. Sąd zauważa również, że oświadczenie złożone przez Panią A.S. nie zostało odwołane ani też zmienione lub uzupełnione w terminie późniejszym.
Wypada w tym miejscu wskazać, odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że jeden z radioodbiorników znajdujących się w biurze w W należy do pracownika, iż bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest kwestia czy jeden z radioodbiorników stanowi własność prywatną. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust.1 u.o.a. opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego - przy czym pojęcie używania odbiornika oparte jest na konstrukcji domniemania prawnego (art. 2 ust. 2 u.o.a.), że osoba posiadająca odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ustalenie zdolności odbiornika do natychmiastowego odbioru jest więc równoznaczne ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że jego posiadacz winien wnieść opłatę abonamentową za jego używanie). Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5 w/w artykułu. Wyjątek dotyczy m.in. osób fizycznych, które wnoszą tylko jedną opłatę i mogą używać w swoim gospodarstwie domowym przez co rozumie się zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie albo jedna osoba utrzymująca się samodzielnie (ust. 6 w/w artykułu). Podkreślić należy przy tym, że opłacanie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego uprawnia do używania nieokreślonej liczby odbiorników, jednakże nie obejmuje używania tych odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym, czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym. Tym samym należy uznać, że na osobach fizycznych, prawnych oraz jednostkach nie posiadających osobowości prawnej ale prowadzących działalność gospodarczą spoczywa obowiązek rejestracji każdego odbiornika radiowego lub telewizyjnego użytkowanego w lokalach, czy budynkach zajmowanych w ramach tej działalności.
Należy tu zaznaczyć, że w przypadku używania przez pracownika w miejscu pracy odbiornika prywatnego odpowiedzialność za brak rejestracji będzie ponosił pracodawca. To on bowiem odpowiada za sprawy organizacyjne związane z miejscem pracy i powinien albo zarejestrować wszystkie odbiorniki używane w biurze, sklepie, samochodzie służbowym itp. (bez względu na to czyją są własnością) albo zakazać pracownikom używania niezarejestrowanych odbiorników (ewentualnie wyraźnie zobowiązać ich do rejestracji prywatnych odbiorników używanych w miejscu pracy - w tym wypadku książeczka radiofoniczna powinna być wystawiona na adres miejsca pracy na nazwisko pracownika).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd zauważa, iż przepisy u.o.a. nie wprowadzają wymogu aby w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany, w postaci osób uprawnionych do jego reprezentacji, ani też by ważność protokołu zależała od podpisu takich osób, względnie osoby przez ten podmiot upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli, zatem ustalenia kontroli oparte na oświadczeniach pracowników skarżącej, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął za wiarygodne, zważywszy, iż skarżąca stawiając zarzuty wobec udzielonych informacji przez obecnego podczas kontroli pracownika, w istocie nie podważyła ustaleń organu dokonanych w trakcie tej kontroli, a mając zapewniony czynny udział w każdym z jego stadiów, miała możliwość przedstawienia przeciwdowodów na okoliczności objęte jego oświadczeniem.
W takim przypadku w konsekwencji należało uznać, że organy administracji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i art. 77 oraz 80 k.p.a., oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego prawidłowej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w skarżonych decyzjach, w zakresie wymaganym przez przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a.
W skardze skarżąca zarzuciła również, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a., zgodnie z którym: "Obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne: przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy".
W tym zakresie Sąd podziela jednak stanowisko organu, że podnoszona w odwołaniu oraz w skardze argumentacja na okoliczność tego, że przedmiotowe odbiorniki telewizyjne są przeznaczone wyłącznie do przekazywania ich osobom trzecim do używania w ramach umów jako samochodów zamiennych, nie znajduje uzasadnionych podstaw. Wbrew stanowisku skarżącej nie można w żaden sposób uznać, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wyjątkiem określonym w art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a.
W ocenie Sądu, z literalnego brzmienia przepisu wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że ma on zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazywanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. W takim przypadku to na osobie, która nabywa odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą ciąży obowiązek jego zarejestrowania w placówce operatora publicznego. Jednakże z ustaleń Ministra, co do przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej nie wynika, aby czynności w zakresie sprzedaży lub przekazywania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów należały do zakresu działalności gospodarczej skarżącej. Okoliczności te znajdują swoje potwierdzenie w odwołaniu oraz w skardze a także w KRS skarżącej spółki. Sąd zauważa, iż przedmiotem ewentualnych umów z klientami spółki nie jest bowiem sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników radiofonicznych, a w każdym bądź razie spółka nie wykazała tego np. poprzez złożenie stosownych umów zawierających stosowne zapisy w tym względzie.
Organ prawidłowo w związku z tym ustalił, że przepis art. art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. nie ma zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że ustawa o opłatach abonamentowych wprowadziła powszechny obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (art. 2 ust. 1 u.o.a.). Natomiast wyjątki od tego obowiązku zostały wymienione w art. 5 ust. 2 u.o.a. i nie można dokonywać ich rozszerzającej interpretacji. Tym samym podniesienie przez skarżącą, że przepis art. 5 ust. 2 pkt 3 u.o.a. będzie miał zastosowanie w niniejszej sprawie, jest całkowicie chybiona a także kłóci się z celami ustawy, jakim jest realizacja misji publicznej radia i telewizji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło