VI SA/Wa 1053/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania postanawia: zasądzić od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego P. kwotę 1267 (słownie: jeden tysiąc dwieście sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1053/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. (nazywanego dalej: "skarżącym") uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. w zakresie pkt 3, w przedmiocie kosztów postępowania. W pkt 3 sentencji wyroku zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 1.317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Na rozprawie, na której wydano ww. wyrok z dnia 9 czerwca 2014 r., ustanowiony w sprawie przez skarżącego rzecznik patentowy przedłożył spis kosztów postępowania, uwzględniając w nim kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika za prowadzenie postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 955/12, wpis od skargi kasacyjnej od postanowienia wydanego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 956/12 – 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika za postępowanie w sprawie o sygn. akt II GSK 1523/12 ze skargi kasacyjnej na postanowienie VI SA/Wa 956/12 – 450 zł, koszty dojazdu na rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, wyznaczone na dzień 26 marca 2013 r. : R. – N., samochód własny (18 km, a' 0,8358 zł) - 15,04 zł N. – W., PKS posp. - 59,00 zł W. – K., PKP ekspres -127,00 zł K. – N., PKS posp. - 19,00 zł N. – R. samochód własny (18 km, a' 0,8358 zł) - 15,04 zł - 235,08 zł, wynagrodzenie pełnomocnika za prowadzenie postępowania w sprawie VI SA/Wa 1053/14 - 600,00 zł, koszty dojazdu na rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, wyznaczone na dzień 9 czerwca 2014 r. : R. – W., PKP posp. I kl. (jazda nocą) - 107,00 zł W. – K., PKP ekspres - 127,00 zł K. – R. , autobus posp. - 19,00 zł – 253 zł, opłata skarbowa od dokumentów pełnomocnictwa (w WSA oraz NSA - sygn. II GSK 1523/12) 2 x 17 zł – razem: 2372 zł. Pismem z 17 lipca 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu w zakresie kosztów, domagając się jego zmiany poprzez przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a., art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. oraz art. 200 § 2 i § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GZ 561/14 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, stwierdzając naruszenie 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podał, że zasądzając zwrot poniesionych kosztów postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 oraz art. 209 p.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Art. 205 § 2 i § 4 przewiduje, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony, przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 209 p.p.s.a. stanowi, że wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił, że Sąd I instancji, zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 1.317 zł. nie wskazał, jakie koszty składają się na tę kwotę, czyli jakie poniesione koszty uznał za niezbędne do celowego dochodzenia praw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie zachodzi możliwość zweryfikowania prawidłowości kwoty zasądzonej przez Sąd I instancji tytułem zwrotu kosztów postępowania, albowiem uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym w punkcie trzecim zapadło rozstrzygnięcie w materii kosztów, nie zawiera kompletnego uzasadnienia wydanego w tym przedmiocie postanowienia, stosownie do art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. Sąd I instancji, z uwagi na niepełne uwzględnienie wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, powinien w uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia wskazać, które z kosztów ujętych w przedłożonym spisie uwzględnił, a których nie zasądził i z jakich przyczyn (tak: NSA w postanowieniu z 8 listopada 2011 r., II GZ 492/11). Naczelny Sąd Administracyjny odkreślił również, że skoro skarżący złożył spis kosztów, które jego zdaniem należały do niezbędnych kosztów postępowania, Sąd I instancji orzekając w tym przedmiocie powinien wskazać, które koszty zostały skarżącemu zwrócone, a które żądania były nieskuteczne (tak: NSA w postanowieniu z 20 marca 2008 r., II OZ 235/08). Brak wskazanych powyżej elementów nie pozwolił na zbadanie poprawności zasądzonej na rzecz strony kwoty. Brak uzasadnienia w tym zakresie skutkował tym, że nie można było stwierdzić, na jakiej podstawie Sąd I instancji uznał, że właściwy jest zwrot wskazanej w orzeczeniu kwoty, skoro Sąd może także odstąpić od zasądzania kosztów w całości lub w części, zgodnie z art. 207 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1053/14, w sprawie ze skargi P.– reprezentowanego przez rzecznika patentowego - uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr Sp. 477/10 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w pkt 3 wyroku zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego kwotę 1317 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przypadku postępowania, w którym strona reprezentowana jest przez rzecznika patentowego (art. 205 § 2 w zw. z § 3 p.p.s.a.) niezbędne koszty postępowania stanowi jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, koszty sądowe (art. 211-213 p.p.s.a.) oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 91 § 3 p.p.s.a.). W myśl § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2993 r. Nr 212, poz. 2076) stawka minimalna w postępowaniu w pierwszej instancji za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego wynosi 600 zł, zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu w drugiej instancji wynoszą za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % stawki minimalnej określonej w ust. 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam rzecznik patentowy - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłaty sądowe, zgodnie z art. 212 § 1 p.p.s.a., to wpis pobierany od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym danej instancji (art. 230 p.p.s.a.) oraz opłata kancelaryjna, pobierana za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt (art. 234 p.p.s.a.), a także wykonanie podobnych czynności na podstawie zbiorów gromadzonych i prowadzonych w sądzie poza aktami sprawy (art. 235 p.p.s.a.). W myśl art. 213 p.p.s.a. do wydatków zalicza się w szczególności: należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach. W świetle tak określonego stanu prawnego, po rozpatrzeniu spisu kosztów złożonych na rozprawie [...] czerwca 2014 r. (k. 201 akt Tom I akt sądowych), Sąd zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (nazywanego dalej: "UP") na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi na decyzję UP z [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z [...] kwietnia 2012 r. (k. 34 Tom I akt sądowych) oraz kwotę 600 zł stosownie do § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych oraz kwota 17 zł stanowiącą wydatek poniesiony przez stronę w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem I instancji (k.25 Tom I akt sądowych). Sąd zasądza na rzecz strony kwotę 450 zł na podstawie § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych oraz kwotę w wysokości 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (k. 33) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 956/12 odrzucającego skargę, które zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1523/12. W związku z treścią uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r., sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 1995/12 (poprzednia sygn. akt VI SA/Wa 956/12) została na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r., na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączona ze sprawą VI SA/Wa 955/12 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzona pod sygn. akt VI SA/Wa 955/12 (k. 89 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 955/12 oddalił skargę na decyzję UP z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1984/12 uchylił ww. wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wyrokiem z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1053/14 uchylił decyzję UP z [...] grudnia 2011 r. nr [...]. W świetle powyższego, stanowisko Sądu w zakresie zwrotu wymienionej powyżej kwoty: 450 i 100 złotych, znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, jak również doktrynie, która stoi na stanowisku, że strona wnosząca skargę kasacyjną (po uchyleniu postanowienia sądu pierwszej instancji) ma możliwość odzyskania kosztów postępowania kasacyjnego po uwzględnieniu jej skargi w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez WSA, jako że koszty te należy zaliczyć do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw od organu na podstawie art. 200 p.p.s.a. (prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, komentarz do art. 205, str. 715). Natomiast Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 955/12 z tytułu prowadzenia postępowania przez ustanowionego w sprawie rzecznika patentowego albowiem postępowanie w tej sprawie zakończyło się wyrokiem z dnia 26 marca 2013 r., którym Sąd oddalił skargę na decyzję UP z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Sąd nie uwzględnił również wniosku o zwrot kosztów przejazdów (dojazdów na rozprawy), albowiem przy rozstrzyganiu tej kwestii, Sąd bierze pod uwagę wyłącznie przypadki wynikające z art. 91 § 3 p.p.s.a, tj. gdy strona została zobowiązana przez sąd do stawienia się osobiście lub przez pełnomocnika (stawiennictwo obowiązkowe) (por. postanowienie NSA z dnia 13 października 2009 r., sygn.. akt II GZ 222/09, prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, komentarz do art. 205, str. 716). W pkt 3 wyroku z dnia 9 czerwca 2014 r. Sąd zasądził nieprawidłowo kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za czynności rzecznika patentowego podejmowane w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 955/12, którym oddalono skargę na decyzję UP z [...] grudnia 2011 r., nie zasądził natomiast należnej kwoty 450 złotych i 100 złotych. Biorąc powyższe pod uwagę wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z § 4 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia