VI SA/Wa 106/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej postanawia: 1. zwolnić K. C. od kosztów sądowych w części, dotyczącej obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł; 2. ustanowić dla K. C. adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Kazimierza Chermanowskiego na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej i gazowej (sygn. akt VI SA/Wa 106/06). Odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem o środku zaskarżenia (po uprzednim przywróceniu skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku postanowieniem Sądu z dnia 11 maja 2007 r.) został doręczony skarżącemu [...] sierpnia 2007 r. W dniu [...] września 2007 r. skarżący nadał do Sądu sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym, przy piśmie z dnia 19 września 2007 r. Sąd doręczył skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), wzywając skarżącego do jego wypełnienia i przesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia w/w wniosku bez rozpoznania. Skarżący w terminie wykonał wezwanie Sądu. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący żądał zwolnienia od kosztów sądowych, przy czym wskazał na zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, oraz ustanowienia adwokata. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu (k. 242) oraz udzielonych w odpowiedzi na wezwanie Sądu, jak również dokumentów załączonych do poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący [...]. Z powodu [...]. Skarżący pozostaje [...]. Posiada [...]. Skarżący podał też, iż otrzymuje [...]. Miesięczne wydatki [...], jak wskazał skarżący w formularzu, obejmują: [...]. Nadto skarżący oświadczył, że [...]. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez skarżącego do niniejszej sprawy oraz do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 823/07 wynika, iż skarżący [...] r. (orzeczenie [...]). Otrzymuje [...] (decyzja [...]). Z kolei [...]. Według zeznania podatkowego za rok 2006 ([...]), źródłem przychodów skarżącego w roku ubiegłym – oprócz [...] – było [...], z którego skarżący osiągnął dochód w kwocie [...] zł oraz [...], z tytułu której poniósł [...]. W dniu [...] maja 2007 r. skarżący [...] umowę [...], na mocy której [...]. Ponadto na skarżącym [...]. Obecnie, według oświadczenia skarżącego, wysokość [...]. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2007 r. skarżącemu odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata. Odpis tego postanowienia skarżący otrzymał w dniu 19 grudnia 2007 r., a w dniu 21 grudnia 2007 r. skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 11 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podtrzymał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, iż sytuacja majątkowa skarżącego i jego możliwości finansowe były już przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania – po wydaniu wyroku – zasadne jest zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, ponieważ instytucja prawa pomocy służy realizacji dostępu do sądu oraz profesjonalnego prowadzenia sprawy dla osób, które ze względu na ciężką sytuację majątkową i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy, czyli tzw. "prawo ubogich" powinno być jednak traktowane jako wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego uzasadniony szczególnie ciężkimi warunkami materialnymi. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż "konieczne utrzymanie" nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenionej przez wnioskodawcę jako zadowalającej, lecz obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie, żywność, lekarstwa niezbędne w procesie leczenia. Dopiero, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb, Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy. W takim bowiem przypadku rozstrzygnięcie to jest niezbędne dla ochrony praw strony, a odmowa oznaczałaby w praktyce pozbawienie jej zagwarantowanego w Konstytucji prawa do Sądu. Rozważając warunki finansowe i rodzinne skarżącego w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarżący znajduje się w tak trudnej sytuacji, iż pomimo wysiłków poczynionych w celu zgromadzenia odpowiednich środków nie jest w stanie ponieść kosztów uiszczenia wpisu sądowego. Dlatego też, Sąd przyznał skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w części, mając również na uwadze, że na obecnym etapie postępowania wpis od skargi kasacyjnej jest jedynym kosztem, jaki skarżący byłby zobowiązany ponieść. Zasadnym jest również wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata lub radcę prawnego, a koszty zastępstwa procesowego z pewnością będą przewyższać możliwości finansowe skarżącego. Skoro bowiem nie jest on w stanie uiścić wpisu sądowego w kwocie 100 zł, to tym bardziej koszty zastępstwa prawnego przewyższają jego możliwości finansowe. Skarżący bowiem uzyskuje wraz [...] dochód na poziomie około [...] zł, z czego na bieżące wydatki przeznacza [...] zł., gdyż w chwili obecnej [...]. Wobec tego, mając na uwadze, że dochody skarżącego nie są na tyle wysokie, aby był on w stanie ponieść koszty ustanowienia adwokata, Sąd ustanowił dla niego pełnomocnika. Niewątpliwie skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem spełnia on przesłanki częściowego przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Warunki materialne skarżącego przekraczają bowiem prawdopodobne koszty ustanowienia wybranego pełnomocnika i z tej przyczyny konieczne jest przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów przed Sądem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.