VI SA/Wa 1063/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-29

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Pamela Kuraś-Dębecka, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu opłaty stanowiącej równowartość kosztów badań wyrobu budowlanego, wydane na podstawie art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych, może być wydane po upływie terminu zakończenia kontroli, a jeśli tak, to czy w tym zakresie stosuje się art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 26 ustawy o wyrobach budowlanych jest przepisem szczególnym, który wyczerpująco reguluje kwestie związane z wydaniem postanowienia o opłacie za badania. Postępowanie w przedmiocie kosztów badań jest odrębne od postępowania kontrolnego, a wyniki badań są podstawą do wydania postanowienia. Ustawa o wyrobach budowlanych nie określa terminu wydania takiego postanowienia, a art. 264 § 1 KPA nie ma zastosowania. Brak wydania postanowienia w terminie nie miał wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy postanowienie o obciążeniu spółki kosztami badań partii wyrobu budowlanego. Badania wykazały, że wyrób nie spełniał wymagań normy zharmonizowanej i deklaracji producenta. Spółka zarzuciła naruszenie art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych w zw. z art. 264 § 1 KPA, twierdząc, że postanowienie powinno być wydane niezwłocznie po zakończeniu kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów badań oddala skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], o obciążeniu skarżącej spółki kosztami przeprowadzonych badań partii wyrobu budowlanego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji stanowił art. 26 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92 poz. 881 ze zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ww. ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Według organu, pobrano podczas kontroli u sprzedawcy próbka wyrobu budowlanego o nazwie [...]wyprodukowanego przez skarżącą spółkę nie spełnia wymagań deklarowanej przez producenta specyfikacji technicznej [...] w zakresie zawartości: - klinkieru cementu portlandzkiego [K]; - granulowanego żużla wielkopiecowego [S]; - udziału składników drugorzędnych [R]; - udziału popiołu lotnego; - minimalnej wytrzymałości na ściskanie po 28 dniach. Przedmiotowa próbka wyrobu budowlanego została przebadana przez akredytowane laboratorium – I., ul. [...],[...]W., O. w K., ul. [...],[...]K. Z przeprowadzonych badań ww. laboratorium sporządziło sprawozdanie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Próbkę poddano badaniom laboratoryjnym w zakresie: 1. wytrzymałości na ściskanie - wczesne i normalne; 2. udziału składników głównych; 3. udziału popiołu krzemionkowego. Organ wskazał, że producent oznakował przedmiotowy wyrób budowlany oznakowaniem CE, do którego dołączył towarzyszące oznakowaniu CE dodatkowe informacje, w tym określające rodzaj cementu i jego klasę wytrzymałości, poprzez użycie oznaczenia normowego [...] oraz powołał zmiany do Polskiej Normy wyrobu [...]. Powyższy sposób oznaczenia przedmiotowego wyrobu wskazuje na deklarowanie jego zgodności ze zharmonizowaną normą [...] Cement - Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku, wprowadzoną do zbioru Polskich Norm normą [...] o tym samym tytule. Zgodnie z tą normą zharmonizowaną przedmiotowy wyrób budowlany powinien osiągać minimalną wytrzymałość na ściskanie, po 28 dniach, co najmniej na poziomie 32,5 MPa, zawartość klinkieru powinna mieścić się w przedziale od 65% do 79%, natomiast zawartość popiołów lotnych w przedziale od 21 % do 35 %. Ponadto, cement nie powinien zawierać żużlu wielkopiecowego. Według organu, powyższe wymagania wynikają z zapisu pkt 6 "Skład i nazwa" przedmiotowej normy, zgodnie z którym skład każdego z 27 wyrobów z grupy cementu powszechnego użytku, w tym ww. wyrobu, powinien być zgodny z Tablicą 1, określającą udział w procentach masy określonych w niej składników. Ze sprawozdania z badań akredytowanego laboratorium wynika, iż przeprowadzone na zlecenie organu badania laboratoryjne wykazały, że dla oznaczonych ww. właściwości wyrobu budowlanego –wyprodukowanego przez stronę, należy przyjąć inne wartości niż wynikające z ww. specyfikacji technicznej oraz zadeklarowane przez producenta. A mianowicie, zgodnie z wynikami badań wyrób osiągnął, po 28 dniach, wytrzymałość na ściskanie jedynie na poziomie 30,1 MPa, natomiast udział klinkieru określono na poziomie 51,8%, popiołów lotnych na poziomie 44%, a żużlu wielkopiecowego na poziomie 4,2%. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że przeprowadzone przez akredytowane laboratorium badania wykazały, iż skontrolowany wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą gdyż nie posiada on poddanych badaniom właściwości użytkowych zgodnych z ww. normą zharmonizowaną, zadeklarowaną, zadeklarowanych przez producenta. Organ przeprowadził kontrolę również u skarżącej spółki. Odwołując się do treści art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE organ stwierdził, że ponieważ omawiany wyrób budowlany, nie spełnia wymogów deklarowanej specyfikacji technicznej [...], oznacza to, że producent - firma I. Sp. z o.o. ul. [...];[...] R., wprowadził do obrotu wyrób budowlany nienadający się do wykonywania robót budowlanych. W konsekwencji powyższego, z uwagi na treść art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych organ uznał, iż skarżąca spółka obowiązana jest do uiszczenia opłaty w wysokości 3075 złotych brutto (2500 zł netto + 23% VAT 575 zł) stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań zgodnie z fakturą VAT nr [...]. W zakresie powyższej faktury opiewającej na 6150 zł brutto organ wyjaśnił, że powyższa kwota stanowi sumę kosztów dwóch badań, o równej wartości (po 2.500,00 zł + VAT), przeprowadzonych na zlecenie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., w tym przeprowadzonych - w ramach umowy [...] - badań próbki (nr identyfikacyjny próbki: [...]), wyprodukowanego przez I.Sp. z o.o. z siedzibą w R., wyrobu budowlanego: [...] (por. też pismo ww. akredytowanego laboratorium z dnia [...] kwietnia 2012 r.). W związku z tym opłata stanowiąca równowartość kosztów przeprowadzonych badań ww. wyrobu budowlanego wynosi połowę kwoty wyszczególnionej na przedmiotowej fakturze, tj. 3075,00 zł brutto. Odnosząc się zaś do zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych w związku z art. 264 § 1, art. 8 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, iż są one całkowicie bezzasadne. GINB nie zgodził się z argumentacją skarżącej spółki, że w świetle przepisu art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowienie w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań, o którym mowa w art. 26 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, w niniejszym przypadku powinno być wydane najpóźniej z chwilą zakończenia postępowania kontrolnego. Według organu ww. przepis dotyczący kosztów postępowania, jest przepisem ogólnym, mającym zastosowanie w przypadkach, w których ustawodawca kwestii tych nie uregulował odrębnie w przepisach szczególnych tak jak ma to miejsce w przypadku ustawy o wyrobach budowlanych. Organ zaakcentował, że kwestie związane z wydawaniem postanowienia w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań wyrobu budowlanego w wyczerpujący i jednoznaczny sposób reguluje przepisy art. 26 tej ustawy. Zdaniem organu, ustawodawca - mając na uwadze specyfikę ustawy o wyrobach budowlanych, która oddziela kontrolę od postępowania administracyjnego (v. art. 16 ust. 1a tej ustawy) - celowo w sposób odrębny i wyczerpujący uregulował przedmiotową materię, co wyraża się także w braku określenia terminu, w jakim powinno nastąpić wydanie postanowienia dotyczącego kosztów przeprowadzonych badań, pozostawiając tym samym organom nadzoru budowlanego decyzję w tym zakresie. Wobec tego zauważyć należy, iż również ewentualne wszczęcie postępowania administracyjnego nie dawałoby podstawy do kwestionowania przedmiotowego postanowienia z uwagi na termin jego wydania. W skardze do Sądu na postanowienie GINB z dnia [...] stycznia 2013 r. spółka I., reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonego jak i poprzedzającego je rozstrzygnięcia [...] WINB podniosła zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o materiałach budowlanych w zw. z art. 264 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją organu odwoławczego, że art. 264 kpa, jako przepis ogólny został wyłączony przez przepis szczególny tj. art. 26 ustawy o materiałach budowlanych. W ocenie skarżącej spółki przepisy art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o materiałach budowlanych są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów o kosztach postępowania zawartych w kpa w takim zakresie, w jakim ustawa o materiałach budowlanych reguluje kwestię nakładania tychże kosztów (formę nałożenia, wysokość, możliwość zaskarżenia). Jednakże ustawa o materiałach budowlanych nie reguluje czasokresu, w jakim organ kontrolujący może (ma obowiązek) orzec o tychże kosztach. W tym zakresie zastosowanie muszą mieć przepisy kpa, w szczególności art. 264 § 1 kpa, z treści którego wynika, że postanowienie w sprawie kosztów postępowania wydane powinno być najpóźniej jednocześnie z decyzją kończącą postępowanie w sprawie. W innym przypadku, zdaniem skarżącej, powstałaby luka prawna, pozwalająca organowi w dowolnym czasie decydować o obowiązkach finansowych podmiotów kontrolowanych, co z kolei naruszałoby inne ogólne zasady postępowania administracyjnego — zasadę szybkości postępowania i przede wszystkim zasadę zaufania. Strona podnosi, że postępowanie kontrolne, w toku którego pobrano próbkę cementu do badań, nawet jeśli by uznać, iż nie jest ono postępowaniem stricte administracyjnym, ma także swoje ramy czasowe i kończy się protokołem kontroli. W przedmiotowej sprawie kontrola u sprzedawcy cementu (Market [...]) odbyła się w grudniu 2011 roku. Wówczas pobrano próbki do badań. Wyniki badań znane już były [...] stycznia 2012 r., a przeprowadzający badania Instytut wystawił za nie fakturę w dniu [...] stycznia 2012 r. Zdaniem skarżącej spółki, najpóźniej w chwili zakończenia kontroli u sprzedawcy organ winien wydać postanowienie w przedmiocie kosztów powyższych badań. Następnie w okresie od [...] marca 2012 r. do maja 2012 r. przeprowadzono kontrolę u skarżącej. W dniu [...] września 2012 r. organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek zapłaty za wykonane badania. Skarżąca zarzuca naruszenie art. 12 kpa, art. 8 kpa poprzez wydanie postanowienia wiele miesięcy po zakończeniu kontroli. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Podstawą wydania skarżonego postanowienia było stwierdzenie, iż przeprowadzone przez akredytowane laboratorium – I., ul. [...][...]W., O. w K., ul [...][...] K. - badania pobranych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. próbek wyrobu budowlanego pn., wyprodukowanego przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w R., wykazały, że ww. wyrób nie spełnia wymagań określonych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881 z późn. zm.). Z przedmiotowych badań akredytowane laboratorium sporządziło sprawozdanie nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., z którego wynika bowiem, iż wyrób ten osiągnął, po 28 dniach, wytrzymałość na ściskanie jedynie na poziomie 30,1 MPa (wg specyfikacji technicznej minimalna wytrzymałość na ściskanie to co najmniej 32,5 MPa), natomiast udział klinkieru określono na poziomie 51,8% (zawartość, którego wg specyfikacji technicznej powinna mieścić się w przedziale od 65% do 79%), popiołów lotnych na poziomie 44% (zawartość, których wg specyfikacji technicznej powinna mieścić się w przedziale od 21% do 35%), a żużlu wielkopiecowego na poziomie 4,2%, którego w ogóle nie powinien zawierać przedmiotowy cement. Powyższych ustaleń oraz wyników badań skarżąca spółka nie kwestionuje. Zgodnie z art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych: Wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych. W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, cyt.: Wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, jeżeli jest oznakowany CE, co oznacza, że dokonano oceny jego zgodności z normą zharmonizowaną albo europejską aprobatą techniczną bądź krajową specyfikacją techniczną państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uznaną przez Komisję Europejską za zgodną z wymaganiami podstawowymi. Stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. Nr 195, poz. 2011 z 2004 r.), cyt.: Wyrób budowlany jest zgodny ze zharmonizowaną specyfikacją techniczną wyrobu, jeżeli spełnia wymagania określone w tej specyfikacji. Z kolei z § 11 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury wynika, że po wystawieniu deklaracji zgodności, a przed wprowadzeniem wyrobu budowlanego do obrotu, producent umieszcza na nim oznakowanie CE wskazujące, że wyrób budowlany jest zgodny ze zharmonizowaną specyfikacją techniczną wyrobu i zgodność ta została potwierdzona poprzez dokonanie oceny zgodności zgodnie z systemem oceny zgodności wyrobu budowlanego, wskazanym w tej specyfikacji. Ponadto, do wyrobu budowlanego oznakowanego CE konieczne jest dołączenie stosownych informacji, o których mowa w § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, w tym dane umożliwiające identyfikację cech i deklarowanych właściwości użytkowych wyrobu budowlanego, jeżeli wynika to ze zharmonizowanej specyfikacji technicznej wyrobu (por. pkt 5 tego przepisu). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że zasadnie organ uznał, iż skontrolowany wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą o wyrobach budowlanych albowiem nie posiada on poddanych badaniom właściwości użytkowych zgodnych z ww. normą zharmonizowaną zadeklarowanych przez producenta. W takiej sytuacji zastosowanie znajdują przepisy art. 26 ust. 3 i ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych. Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych niniejszą ustawą kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1 oraz koszty transportu i przechowywania próbki. Natomiast w myśl art. 26 ust. 4 ww. ustawy opłatę, o której mowa w ust. 3, właściwy organ ustala, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Opłatę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. W przypadku nieuiszczenia jej w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sprawie podstawą ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań jest faktura VAT nr [...] wystawiona [...] stycznia 2012 r. przez I., O. w K. Przy czym należność za badania próbki w niniejszej sprawie wynosi 3075 zł brutto. Powyższa faktura znajduje się w aktach administracyjnych (k. 23, 24 akt adm.) a jej treść została odzwierciedlona w zaskarżonym postanowieniu. Jak już wyżej wspomniano, skarżąca spółka nie kwestionuje zasadności obciążenia jej opłatą w wysokości 3075 zł za przeprowadzenie badania. Ponawia natomiast podnoszony w toku postępowania administracyjnego zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 26 ust. 3 i 4 ustawy o wyrobach budowlanych w zw. z art. 264 § 1 kpa stojąc na stanowisku, że przedmiotowe postanowienie w przedmiocie kosztów powyższych badań powinno być wydane najpóźniej w chwili zakończenia kontroli u sprzedawcy, ewentualnie wraz z zakończeniem kontroli u skarżącej spółki. Zdaniem Sądu, powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 12 ustawy o wyrobach budowlanych do podstawowych obowiązków właściwych organów należy kontrola wprowadzonych do obrotu wyrobów budowlanych, prowadzenie postępowań administracyjnych w tym zakresie oraz wykonywanie zadań, o których mowa w art. 39 ust. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Przepis ten wymienia jedynie podstawowe obowiązki właściwych organów w sprawach wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu, tj. wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pozostałe ich obowiązki zostały wyszczególnione w art. 13 i 14 ww. ustawy. Kontrola wprowadzonych do obrotu wyrobów budowlanych jest przeprowadzana z urzędu, a w odniesieniu do wyrobów oznakowanych CE, także na wniosek Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (v. art. 16 omawianej ustawy). Zakres przedmiotowy kontroli określa art. 17 ust. 3 ustawy. Może ona obejmować trzy płaszczyzny: a) samego wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu; b) prawidłowości jego oznakowania; c) dokumentacji technicznej dotyczącej tego wyrobu. Jeżeli w następstwie przeprowadzonej kontroli okaże się, że wyroby budowlane objęte tą kontrolą nie spełniają wymagań określonych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, to właściwy organ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne w tej sprawie. W przypadku, gdy ustalenia kontroli poczynione zostały u sprzedawcy, to właściwy organ, w drodze decyzji, orzeka: a) zakaz dalszego przekazywania określonej partii wyrobu budowlanego, nakładając na producenta obowiązek zapewnienia usunięcia w wyznaczonym terminie określonych nieprawidłowości (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy), albo b) nakaz wycofania z obrotu wyrobu budowlanego bądź jego określonej partii (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Powyższe oznacza, że działania polegające na kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania wyrobów budowlanych są ustawowym obowiązkiem właściwych organów. Wykonywanie tych zadań łączy się z ponoszeniem kosztów związanych właśnie z badaniami, które mają za zadanie ocenić, czy skontrolowany wyrób budowlany spełnia wymagania określone w przepisach. W ten sposób organy nadzoru budowlanego realizują zadania do których zostały powołane. W kontekście istoty sporu podkreślić należy, że przepis art. 26 ust. 3 (i 4) ustawy o wyrobach budowlanych, którego naruszenie skarżąca spółka zarzuca ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego. Na gruncie przywołanego unormowania ustawodawca stanowi bowiem o obowiązku uiszczenia przez kontrolowanego równowartości kosztów przeprowadzonych badań, jeżeli wykazały one, że badany produkt nie spełnia wymagań i nie przewidując żadnej możliwości odstąpienia od obciążenia podmiotu kontrolowanego kosztami badań takiego produktu. Wystąpienie okoliczności objętych hipotezą ww. przepisu aktualizuje obowiązek organu administracji do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów przeprowadzonych badań. Należy dodać, że przepis art. 26 ust. 4 ww. ustawy daje stronie realną ochronę przed obciążeniem nadmiernymi kosztami, gdyż ma ona prawo zakwestionować zarówno zasadność nałożenia jak i wysokość opłaty ustalonej w postanowieniu w drodze zażalenia a następnie skargi do sądu administracyjnego. Wypada również wskazać, że koszty przeprowadzonych badań (art. 26 ustawy o wyrobach budowlanych) wiążą się z kontrolą wyrobu budowlanego, która nie zawsze prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji. Nadto, w przypadku gdy przeprowadzone badania wykażą, że wyrób budowlany spełnia wymagania określone ustawą o wyrobach budowlanych, koszty przeprowadzonych badań ponosi Skarb Państwa. Ustawa o wyrobach budowlanych nie zawiera terminu, w jakim powinno nastąpić wydanie postanowienia dotyczącego kosztów przeprowadzonych badań. Istotne jest jedynie by nastąpiło to przed przedawnieniem należności (v. art. 26 ust. 5 ustawy o wyrobach budowlanych). Jednakże nie oznacza to, wbrew twierdzeniom skarżącej, że zastosowanie w tym przedmiocie znajduje art. 264 § 1 kpa. W doktrynie przyjmuje się, że rozważań dotyczących kosztów postępowania i opłat, nie można wyłącznie opierać na przepisach kodeksowych (w tym kpa), bowiem większość regulacji w tym zakresie wynika z innych ustaw szczególnych, czy też aktów wykonawczych do nich (S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 70 i n.). Koszty postępowania jako pojęcie i instytucja prawa procesowego występują w wielu ustawach (Kodeks postępowania cywilnego, Kodeks postępowania karnego, Kodeks postępowania administracyjnego, ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawa z dnia 8 lipca 205 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i inne). Jednak pojęcie "koszty postępowania" występuje w tych aktach w różnym znaczeniu. Koszty postępowania w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego są to wydatki poniesione w celu rozstrzygnięcia sprawy (W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, s. 217). Wydatki te są ponoszone przez organ prowadzący postępowanie, strony i innych uczestników postępowania. W dziale IX Kodeksu postępowania administracyjnego mowa jest o kosztach postępowania i opłatach oraz innych należnościach wynikłych z postępowania. Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że przepis art. 26 ustawy o wyrobach budowlanych jest przepisem szczególnym, który w sposób wyczerpujący reguluje kwestie związane z wydaniem postanowienia w przedmiocie ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań wyrobu budowlanego. Przedmiotem sprawy o której mowa w art. 26 omawianej ustawy nie jest postępowanie w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych (v. art. 16 ust. 1 a/ ustawy). Niniejsze postępowanie (uregulowanie w art. 26 ww. ustawy) jest postępowaniem odrębnym od ww. postępowania w sprawie wyrobów budowlanych niespełniających wymagań określonych w ustawie o wyrobach budowlanych. Zakończenie kontroli (sporządzenie protokołu kontroli) podczas której pobrano do badań przedmiotową próbkę nie stanowi, wbrew argumentom strony skarżącej, granicy czasowej do wydania postanowienia na podstawie art. 26 ustawy o wyrobach budowlanych choćby z tego powodu, że wzmiankowana próbka musi zostać przebadana a dopiero wyniki badań są podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów ich przeprowadzenia. Niewątpliwie rację ma skarżąca, że organ orzekający w przedmiocie ustalenia ww. opłaty powinien respektować zasady określone w przepisach art. 12 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. Zatem po otrzymaniu wyników badań organ powinien dążyć do załatwienia przedmiotowej sprawy a więc w tym konkretnym przypadku do wydania postanowienia o obciążeniu strony skarżącej opłatą stanowiącą równowartość kosztów przeprowadzonych badań wyrobu budowlanego. Jednakże, co należy podkreślić, brak wydania postanowienia nie był przez skarżącą spółkę kwestionowany w drodze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a jedynie w niniejszej skardze. Tymczasem, nawet jeżeli uznać, że faktycznie doszło do naruszenia wymienionych przepisów, nie miało to żadnego wpływu na wynik sprawy a więc nie mogło prowadzić do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło