VI SA/Wa 1069/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-28
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego z powodu braku indywidualnego charakteru, porównując go z wcześniejszym wzorem publicznie udostępnionym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, ponieważ sporny wzór nie posiadał indywidualnego charakteru w rozumieniu przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej. Porównanie z wcześniejszym wzorem wykazało, że oba wzory wywierają jednakowe ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, pomimo ograniczonej swobody twórczej przy ich projektowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Zawias czopowy okienny". Wniosek o unieważnienie złożył inny podmiot, twierdząc, że sporny wzór nie posiada nowości ani indywidualnego charakteru, ponieważ jest podobny do jego wcześniejszego wzoru przemysłowego "Zawias budowlany". Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji, uznając brak indywidualnego charakteru, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi "M" Sp. j. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Zawias czopowy okienny" nr [...] oddala skargę
Decyzją z [...] marca 2012 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Zawias czopowy okienny", nr Rp-A (dalej jako sporny wzór), udzielone na rzecz "M." M. B., E. B. Sp. j. z siedzibą w C. (dalej jako skarżący).
Dnia 2 listopada 2007 r. skarżący zgłosił do Urzędu Patentowego RP sporny wzór i decyzją z [...] stycznia 2008 r. uzyskał prawo z jego rejestracji.
W sierpniu 2011 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej jako uczestnik postępowania) – działając w trybie postępowania spornego, złożył wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru. Swój interes wywiódł z produkcji wyrobów podobnych do przedmiotu spornego wzoru, tj. zawiasów okiennych o cechach spornego wzoru, i wprowadzania ich do obrotu przed datą pierwszeństwa spornego wzoru. Podał, że w dniu 9 kwietnia 2003 r. zgłosił do ochrony swój wzór przemysłowy pt.: "Zawias budowlany" (dalej wzór przeciwstawiony) i uzyskał prawo z jego rejestracji (Rp-B). Zdaniem uczestnika postępowania powyższe fakty dowodzą, że sporny wzór - w dniu zgłoszenia, nie posiadał cech nowości oraz był pozbawiony indywidualnego charakteru. Za postawę swojego żądania podał więc art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej jako p.w.p. Do wniosku załączono świadectwo rejestracji wzoru przeciwstawionego oraz opis tego wzoru wraz z rysunkiem.
W odpowiedzi skarżący uznał wniosek o unieważnienie jego prawa z rejestracji za bezzasadny. Jego zdaniem sporny wzór jest podobny do przeciwstawionego wyłącznie w zakresie cech funkcjonalnych, wspólnych dla wszystkich wyrobów typu "Zawias czopowy okienny". Wskazuje przy tym szereg istotnych różnic, które przesądzają o braku podobieństwa obu znaków.
Na rozprawie przed organem strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Skarżący podał, że przeciwstawione wzory są różne i wywierają odmienne wrażenie na zorientowanym użytkowniku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Urząd Patentowy RP ustalił, że sporny wzór został zgłoszony do rejestracji 2 listopada 2007 r. więc w sprawie podstawę prawną oceny jego zdolności rejestrowej będą stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119, poz. 1117 ze zm.). Odnośnie interesu prawnego uczestnika postępowania organ odwoła się do wolności prowadzenia działalności gospodarczej, zagwarantowanej w Konstytucji RP i potwierdzonej w ustawach zwykłych. Podał, że skoro uczestnik postępowania prowadzi działalność gospodarczą, która uprawnia go do wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych, to ma on prawo żądać ustalenia, czy prawo na sporny wzór zostało udzielone z zachowaniem ustawowych warunków rejestracji wzorów przemysłowych.
Przechodząc do istoty organ wskazał, że wg. art. 102 ust. 1 p.w.p. "wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację". Mając to na uwadze organ stwierdził, że przedmiotem porównania są postacie wytworów spornych wzorów przemysłowych, przy czym zakres przedmiotowy określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie. Urząd Patentowy RP podał, że przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest zawias czopowy okienny, składający się z korpusu, sworznia, oraz ruchomego ramienia, który zgodnie z dokumentacją rejestrową charakteryzuje się tym, że:
1. korpus 1 ma kształt stylizowanej litery U, którego ramię poziome ma kształt płytki prostopadłościennej z otworami, zaś ramiona pionowe mają kształt brył, których kształt wyznaczony jest przez poziomą podstawę z pionowymi ścianami bocznymi oraz górną ścianę łukową i posiadają otwory współosiowe, które w pobliżu górnych krawędzi mają kołowe wybrania z ryflem pionowym na ściankach, przy czym ruchome ramię 2 ma odsadzenia boczne mocujące w postaci prostopadłościennych płytek z otworami osadczymi oraz gniazda z cylindrycznym odsądzeniem, które na końcach wyposażone są w tulejki z kołnierzem 3 osadzone wciskowo na ściankach otworu odsadzenia, natomiast metalowy sworzeń 4 ma kształt walcowy, który od dołu jest zafazowany natomiast od góry jest w części ryflowany i zakończony jest odsądzeniem przystającym do gniazd kołowych w ramionach pionowych korpusu;
2. korpus 1, oraz ramię ruchome 3 wykonane są z poliamidu z włóknem o symbolu PA6-50GF;
3. zewnętrzna powierzchnia okienna ma kolor biały.
Organ podał, że w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że pojęcie postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p. jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Ważną wskazówkę interpretacyjną dają w tym względzie przepisy Unii Europejskiej, w szczególności Dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz. U. UE. L.1998r., nr 289, poz.28) dalej Dyrektywa, zgodnie z którą przedmiotem ochrony wzoru nie mogą być części, które są "niedostępne dla oka". W doktrynie dostrzega się różnice brzmieniowe występujące między wskazaną Dyrektywą, a ustawą Prawo własności przemysłowej, w zakresie rozumienia terminu "postać". Przyjmuje się jednak, że nie mają one charakteru merytorycznego, gdyż w obu aktach prawnych chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane "w toku zwykłego używania produktu" Urząd Patentowy RP wskazał, że także w orzecznictwie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony jest postać przedmiotu, jego ogólny efekt wizualny. W związku z powyższym, zdaniem organu, przedmiotem oceny w niniejszej sprawie (zarówno przy ocenie nowości, jak i przy ocenie indywidualnego charakteru) mogą być tylko te cechy spornych wzorów, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Organ wyjaśnił, ze zwykłe używanie spornego zawiasu okiennego polega na jego używaniu po jego zamocowaniu do skrzydła okiennego i do ramy okna oraz zamontowaniu ze sobą wszystkich jego części.
W związku z powyższym Urząd Patentowy RP ustalił następujące cechy spornego wzoru przemysłowego, które nie są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania:
1. "posiadają otwory współosiowe, które w pobliżu górnych krawędzi mają kołowe wybrania z ryflem pionowym na ściankach";
2. "z otworami osadczymi oraz gniazda z cylindrycznym odsądzeniem, które na końcach wyposażone są w tulejki z kołnierzem 3 osadzone wciskowo na ściankach otworu odsadzenia";
3. "metalowy sworzeń 4 ma kształt walcowy, który od dołu jest zafazowany natomiast od góry jest w części ryflowany i zakończony jest odsądzeniem przystającym do gniazd kołowych w ramionach pionowych korpusu".
Jednocześnie organ – powołując się na art. 108 ust. 1 pkt 2 p.w.p., uznał, że przedmiotem oceny jest postać spornego wzoru, ujawniona na ilustracji tego wzoru, a więc tylko te cechy, które są widoczne na tej ilustracji. Wobec tego ustalono, że na ilustracji spornego wzoru przemysłowego nie ujawniono cech oznaczonych jako:
1. "korpus 1";
2. "ramię ruchome 3 wykonane są z poliamidu z włóknem o symbolu PA6-50GF",
3. "zewnętrzna powierzchnia okienna ma kolor biały".
Wobec powyższego oceniono zespół cech istotnych, widocznych na ilustracji spornego wzoru, określonych w jego dokumentacji rejestrowej jako: "korpus 1 ma kształt stylizowanej litery U, którego ramię poziome ma kształt płytki prostopadłościennej z otworami, zaś ramiona pionowe mają kształt brył, których kształt wyznaczony jest przez poziomą podstawę z pionowymi ścianami bocznymi oraz górną ścianę łukową, przy czym ruchome ramię 2 ma odsadzenia boczne mocujące w postaci prostopadłościennych płytek".
Urząd Patentowy RP dokonując oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru zwrócił uwagę na przepis art. 104 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo. Wobec tego rozpatrując zarzut art. 104 ust. 1 p.w.p., tj. zarzuty braku nowości i indywidualnego charakteru, organ uznał, że przedmiotowy wzór nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów, gdyż przedłożone materiały dowodowe w postaci świadectwa rejestracji przeciwstawionego wzoru przemysłowego - z pierwszeństwem od 9 kwietnia 2003 r., (opublikowanego w WUP nr [...]/[...]) dowodzą, że przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru przemysłowego (tj. 2 listopada 2007 r.), został publicznie udostępniony wzór o postaci zgodnej z postacią spornego wzoru przedmiotowego. Wzór ten ujawnia wszystkie istotne cechy spornego wzoru podlegające ocenie, tj. że "korpus ma kształt stylizowanej litery U, którego ramię poziome ma kształt płytki prostopadłościennej z otworami, zaś ramiona pionowe mają kształt brył, których kształt wyznaczony jest przez poziomą podstawę z pionowymi ścianami bocznymi oraz górną ścianę łukową, przy czym ruchome ramię ma odsadzenia boczne mocujące w postaci prostopadłościennych płytek". Wobec tego tożsamość ww. cech istotnych w spornym wzorze i we wzorze przeciwstawionym sprawia, iż wywierają one jednakowe, ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, którym jest na przykład sprzedawca okuć budowlanych, zalecający określone okucia swoim klientom. Organ podkreślił przy tym, że swoboda twórcza przedmiotowego wzoru jest dość ograniczona z uwagi na uwarunkowania konstrukcyjne i funkcjonalne, co nie zmienia jednak tożsamości ogólnego wrażenia wywieranego przez oba porównywane wzory. Wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, organ zrezygnowało z rozpatrywania zarzutu braku nowości w świetle przedłożonego materiału.
Na powyższą decyzję uprawniony - skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie art. 103 ust. 1 i art. 104 p.w.p. poprzez przyjęcie braku cech nowości spornego wzoru oraz prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania, a zwłaszcza przepisów art. art. 77, 80 k.p.a., poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Naruszono tym samym art. 7 i art. 8 k.p.a. Skarżący wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jego prawo z rejestracji zostało unieważnione z powodu braku indywidualnego charakteru spornego wzoru. W ocenie wnoszącego skargę stanowisko organu jest błędne, ponieważ dokonując porównań przeciwstawionych wzorów widać, że pomimo podobieństw funkcjonalnych wynikających z ich charakteru i przeznaczenia, są to odmienne konstrukcje, które posiadają pomiędzy sobą różnice. W ocenie skarżącego organ nierzetelnie ocenił sprawę, bagatelizując szereg różnic, występujących pomiędzy spornymi wyrobami. Nie wziął pod uwagę specyfiki ocenianego wzoru oraz zakresu swobody twórczej, związanej z projektowaniem tego wyrobu, albowiem nie można oceniać podobieństwa wyrobów, nie biorąc pod uwagę specyfiki wyrobu, sytuacji rynkowej, oraz funkcji wyrobu i związanej z nią granicy swobody twórczej przy projektowaniu wyrobu. Skarżący wskazał, że jego wzór jest bardzo popularny i stanowi masowy wyrób. Ów wzór to popularny i tani segment, charakteryzujący się prostotą i konserwatyzmem kształtu i jest przeznaczony dla masowego odbiorcy. W jego przypadku granica swobody twórczej przy projektowaniu jest bardzo mała, stąd też bardzo mały jest margines różnic pomiędzy wyrobami tego typu występującymi na rynku. Skarżący podkreślił, że wzory zawiasów, funkcjonujących w obrocie handlowym, wykazują pomiędzy sobą bardzo małe różnice, a sama konstrukcja i zasada działania zawiasu jest znana i stosowana w obrocie handlowym od wielu lat. Podał, że szereg elementów zawiasu zdeterminowanych jest przeznaczeniem i funkcją przez niego pełnioną oraz wymogami ergonomii eksploatacji i bezpieczeństwa, jak np.: plaska podstawa 2 i korpus 1 - optymalny i jedyny możliwy kształt elementów przylegających do powierzchni - również płaskich, mocowanych elementów; czy okrągła tuleja pod walcowy sworzeń - optymalne kształty rozwiązania - połączenia od wielu lat funkcjonującego w większości rozwiązań konstrukcyjnych zawiasów. Jednocześnie skarżący zauważył, że identyczność oznacza kopię, a więc dokładne powielenie i odwzorowanie oryginału, co - po nawet pobieżnej analizie zestawionych ze sobą spornych wyrobów, ze względu na cały szereg różnic, nie ma w tym przypadku miejsca. Skarżący zarzucił organowi, że ten dokonując analizy porównawczej – oceny podobieństwa przeciwstawionych wzorów, porównał wyłącznie korpus oraz ruchome ramie, kompletnie ignorując przy tym pozostałe części składowe zawiasu, które składają się łącznie na kompletny wyrób, będący przedmiotem ochrony, jako całość.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Organ podał, że przeciwstawiony wzór - należący do uczestnika postępowania, ujawnia wszystkie istotne cechy spornego wzoru, podlegające ocenie, tj. "korpus ma kształt stylizowanej litery U, którego ramię poziome ma kształt płytki prostopadłościennej z otworami, zaś ramiona pionowe mają kształt brył, których kształt wyznaczony jest przez poziomą podstawę z pionowymi ścianami bocznymi oraz górną ścianę łukową, przy czym ruchome ramię ma odsadzenia boczne mocujące w postaci prostopadłościennych płytek". Organ odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 103 ust. 1 i art. 104 p.w.p. uznał je za bezzasadne i sprzeczne ze stanem faktycznym. Wskazał, że w sprawie brak indywidualnego charakteru spornego wzoru stał się wystarczającą, samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, wobec czego zrezygnowano z rozpatrywania zarzutu braku jego nowości. Ponadto wskazano, że Urząd Patentowy RP wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że: "Tożsamość (...) cech istotnych we wzorze spornym i we wzorze przeciwstawionym sprawia, iż wywierają one jednakowe ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, którym jest na przykład sprzedawca okuć budowlanych zalecający określone okucia swoim klientom. (....), że swoboda twórcza przedmiotowego wzoru jest dość ograniczona z uwagi na uwarunkowania konstrukcyjne i funkcjonalne, co nie zmienia jednak tożsamości ogólnego wrażenia wywieranego przez oba porównywane wzory." Za nietrafny organ uznał również zarzut, że analizie porównawczej poddano wyłącznie korpus oraz ruchome ramię, ignorując pozostałe części składowe zawiasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie podlega uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.). W ocenie Sądu organ powyższych rygorów dochował.
W ocenie Sadu w pierwszej kolejności rozpoznania wymagały zarzuty procesowe, dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zastosowanie prawa materialnego może bowiem być przedmiotem oceny Sądu tylko wówczas, gdy stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 102 ust. 1 p.w.p., wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Przepis art. 104 ust. 1 p.w.p. stanowi zaś, że wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Ustawodawca zastrzegł jednocześnie, iż przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (art. 104 ust. 2 p.w.p.).
Z powyższych uregulowań wynika, iż wzór przemysłowy ujmowany jest zawsze jako całość, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że zarówno przy weryfikacji przesłanki nowości, jak i indywidualnego charakteru ocenie poddany zostaje wzór jako całość, a nie jego poszczególne części - elementy. Należy przy tym podnieść, że wzór nie spełnia przesłanki indywidualnego charakteru, jeśli zachodzi ogólne wrażenie podobieństwa z wzorem wcześniej ujawnionym. Z drugiej strony, cechy nowości i indywidualnego charakteru ustala się zawsze w odniesieniu do określonego produktu (por. A. Wojciechowska: Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej, Radca Prawny 2004/3/82, t. 6).
Przy ustalaniu, czy warunek posiadania przez postać wytworu oryginalnego charakteru (art. 104 p.w.p.) jest spełniony, należy także dokonać porównania z ujawnionymi wzorami wcześniejszymi. Inaczej jednak niż przy ustaleniu cechy nowości, dokonując oceny, nie ogniskujemy się na różnicy między konkretnymi właściwościami porównywanych wzorów. Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku fakt, iż porównywane wzory muszą wywoływać na zorientowanym użytkowniku różne wrażenie ogólne, a zatem różnice miedzy wzorami weryfikowane są z poziomu ogólnego wrażenia, jakie wzór wywołuje (por. A. Wojciechowska: Wzory przemysłowe - warunki uzyskania prawa z rejestracji w świetle ustawy Prawo własności przemysłowej oraz regulacji wspólnotowej, Radca Prawny 2004/3/82, t. 5). Innymi słowy, wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór mu przeciwstawiony, publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Przy czym w świetle literatury przedmiotu, dopuszczalna jest rejestracja wzorów stanowiących kombinację cech "kopiowanych" z już wprowadzonych do obrotu, albowiem taki wzór uzyska ochronę, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory (tak m.in. E. Nowińska [w:] E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall: Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004).
Na marginesie wypada zauważyć, że inaczej dokonuje się oceny nowości wzoru przemysłowego, która polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów rozwiązania przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego zgłaszanego do rejestracji. Koniecznym zatem elementem porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki mają one charakter. W literaturze przyjmuje się, iż porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko różnice cech istotnych pozwalają bowiem uznać, że porównywane wzory nie są identyczne (tak m.in. K. Szczepanowska-Kozłowska: Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH marzec 2005, s. 47).
Odnosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że sporny wzór zgłoszony został do ochrony przez skarżącego 2 listopada 2007 r. Uczestnik wnosząc o unieważnienie prawa rejestracji spornego wzoru przeciwstawił mu swój wzór, zgłoszony ponad cztery lata wcześniej, tj. 9 kwietnia 2003 r.
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze powyżej wskazane reguły, Sąd uważa, że organ zobowiązany był porównać postacie przeciwstawionych wytworów wzorów przemysłowych, przy czym ich zakres przedmiotowy określały łącznie rysunki wzorów oraz ich istotne cechy wskazane w opisach. Jednocześnie organ musiał uwzględnić, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie (zarówno przy ocenie nowości, jak i przy ocenie indywidualnego charakteru) mogły być tylko te cechy spornych wzorów, które są widoczne na zewnątrz wytworu, w toku zwykłego jego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Organ właściwie wyjaśnił przy tym, że zwykłe używanie spornego zawiasu okiennego polega na jego używaniu po jego zamocowaniu do skrzydła okiennego i do ramy okna oraz zamontowaniu ze sobą wszystkich jego części. Jak wynika ze sprawy organ wyodrębnił niewidoczne cechy spornego wzoru i podał, że są to: "posiadają otwory współosiowe, które w pobliżu górnych krawędzi mają kołowe wybrania z ryflem pionowym na ściankach"; "z otworami osadczymi oraz gniazda z cylindrycznym odsądzeniem, które na końcach wyposażone są w tulejki z kołnierzem 3 osadzone wciskowo na ściankach otworu odsadzenia"; "metalowy sworzeń 4 ma kształt walcowy, który od dołu jest zafazowany natomiast od góry jest w części ryflowany i zakończony jest odsądzeniem przystającym do gniazd kołowych w ramionach pionowych korpusu". Jednocześnie organ – powołując się na art. 108 ust. 1 pkt 2 p.w.p., podał, że przedmiotem oceny była postać spornego wzoru, ujawniona na jego ilustracji, więc tylko te cechy, które były widoczne na owej ilustracji. Wobec tego ustalił, że są to: "korpus 1"; "ramię ruchome 3 wykonane są z poliamidu z włóknem o symbolu PA6-50GF"; "zewnętrzna powierzchnia okienna ma kolor biały". Ostatecznie Urząd Patentowy RP właściwie ocenił więc tylko zespół cech istotnych, widocznych na ilustracji spornego wzoru, określonych w jego dokumentacji rejestrowej jako: "korpus 1 ma kształt stylizowanej litery U, którego ramię poziome ma kształt płytki prostopadłościennej z otworami, zaś ramiona pionowe mają kształt brył, których kształt wyznaczony jest przez poziomą podstawę z pionowymi ścianami bocznymi oraz górną ścianę łukową, przy czym ruchome ramię 2 ma odsadzenia boczne mocujące w postaci prostopadłościennych płytek".
Sąd zauważa również, że Urząd Patentowy RP rozpoznając niniejszą sprawę musiał mieć - i miał, na uwadze ogólne wrażenie, jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku. Pochylił się nad kwestią wrażenie to różni się on od ogólnego wrażenia wywołanego na owym użytkowniku przez wzór przeciwstawiony - publicznie udostępniony przed datą 2 listopada 2007 r., według której oznacza się jego pierwszeństwo. Nadto przy porównaniu wzorów Urząd Patentowy RP maił obowiązek i go wypełnił, bowiem wziął pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. W uzasadnieniu skarżonej decyzji podano, że przedmiotowy wzór nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów, gdyż przedłożone materiały dowodowe w postaci świadectwa rejestracji przeciwstawionego wzoru przemysłowego - z pierwszeństwem od 9 kwietnia 2003 r., dowodziły, że przed datą 2 listopada 2007 - według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru przemysłowego, został publicznie udostępniony wzór uczestnika o postaci zgodnej z postacią spornego wzoru przedmiotowego. W ocenie Sądu to stanowisko organu jest zasadne. Przeciwstawiony wzór ujawnia bowiem wszystkie istotne cechy spornego wzoru podlegające ocenie, tj. że "korpus ma kształt stylizowanej litery U, którego ramię poziome ma kształt płytki prostopadłościennej z otworami, zaś ramiona pionowe mają kształt brył, których kształt wyznaczony jest przez poziomą podstawę z pionowymi ścianami bocznymi oraz górną ścianę łukową, przy czym ruchome ramię ma odsadzenia boczne mocujące w postaci prostopadłościennych płytek". Wobec tożsamość ww. cech - istotnych w spornym wzorze i we wzorze przeciwstawionym, organ nie mógł orzec inaczej, jak tylko, że wzory "wywierają jednakowe, ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, którym jest na przykład sprzedawca okuć budowlanych, zalecający określone okucia swoim klientom".
Organ odnosząc się do swobody twórczej zasadnie podkreślił, że owa swoboda przy tworzeniu przedmiotowych wzorów była dość ograniczona, z uwagi na uwarunkowania konstrukcyjne i funkcjonalne zawiasów, co nie zmieniało jednak tożsamości ogólnego wrażenia wywieranego przez oba porównywane wzory. Wobec powyższego - braku indywidualnego charakteru, Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, że jest on wystarczającą, samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, co w konsekwencji zwolniło go od rozpatrywania zarzutu braku nowości spornego wzoru.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ dokonał jednoznacznej oceny, co do tego, że sporny wzór przemysłowy nie spełniał ustawowego warunku tj. indywidualnego charakteru, co z kolei uzasadniało unieważnienie prawa z rejestracji tego wzoru. Dla zakwalifikowania rozwiązania do grupy wzorów przemysłowych oba warunki, tj. nowości i indywidualnego charakteru, muszą być bowiem spełnione równocześnie (por. art. 102 ust. 1 p.w.p.). Wbrew zarzutom skarżącego, organ dokonał pełnej oceny braku indywidualnego charakteru spornego wzoru. Wskazał w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania nie różni się od wzoru przeciwstawionego. Zgodnie z ustawowym obowiązkiem uwzględnił w swojej ocenie także zakres swobody twórczej, jaką dysponuje twórca wzoru. Organ dokonał również analizy i ocenił oddziaływanie ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika.
Reasumując Sąd uznał, że wbrew zarzutom skarżącego, zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera stanowisko organu, odnoszące się do wszystkich, istotnych elementów (przesłanek). Organ w sposób prawidłowy ustalił stan sprawy, co oznacza bezzasadność zarzutu naruszenia wymogów procesowych, określonym w art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. Nadto uzasadnienie skarżonej decyzji dowodzi, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, a zatem ocena dokonana przez organ jest prawidłowa i nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie decyzji objaśnia tok myślenia organu, co umożliwia Sądowi ocenę prawidłowości wydanej decyzji.
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
-----------------------
12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło