VI SA/Wa 1069/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-07

Skład orzekający: Urszula Wilk, Danuta Szydłowska, Dariusz Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych może być wydana na podstawie protokołu kontroli i oświadczenia osoby, która nie jest właścicielem lokalu i nie posiada upoważnienia do reprezentowania właściciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół kontroli oraz oświadczenie osoby obecnej podczas kontroli (nawet jeśli nie jest ona właścicielem lub pełnomocnikiem) mogą stanowić podstawę do wydania decyzji o nałożeniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Podkreślono, że w takich sytuacjach składane są oświadczenia wiedzy, a nie oświadczenia woli, a protokół kontroli ma walor dowodu urzędowego. Dodatkowo, fakt późniejszej rejestracji odbiorników nie wpływa na zasadność nałożenia opłaty za okres ich wcześniejszego używania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na W. C. opłaty za używanie trzynastu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w lokalu użytkowym. Kontrola wykazała posiadanie odbiorników, co zostało udokumentowane protokołem i oświadczeniem B. J., która podała się za matkę właściciela. Mimo zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowości dowodowych i braku uprawnień organów, decyzje organów pierwszej i drugiej instancji zostały utrzymane w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując ustalenia faktyczne i podstawę prawną decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej MAiC) – po rozpatrzeniu odwołania W. C. od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej DCOF PP S.A.) – działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85 poz. 728 ze zm.; dalej u.o.a.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2013 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. wydał decyzję nr [...] (znak: [...]), w której nałożył na W. C. (dalej strona, skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "C." z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. P. w B. opłatę za używanie trzynastu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 7 273, 50 zł. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzonej w dniu 2 sierpnia 2013 r. w lokalu przy ul. L. w miejscowości H. zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez W. C. działalności gospodarczej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że kontrola została przeprowadzona w obecności mamy właściciela B. J., a w wyniku złożonego przez nią oświadczenia, stwierdzono, że w lokalu użytkowym użytkowanych jest trzynaście odbiorników telewizyjnych. Odbiorniki telewizyjne znajdowały się w pokojach i z powodu zajęcia pokoi przez gości nie było możliwości uruchomienia ich w celu stwierdzenia technicznej możliwości odbioru programu, jednak według oświadczenia złożonego przez B. J. wszystkie odbiorniki telewizyjne były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Organ powołał się też na treść rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z E. C., żoną W. C., w wyniku której uzyskano informację, iż okres użytkowania odbiorników telewizyjnych wynosił "1 miesiąc". Wskazał jednak, że nie został on potwierdzony żadnym dokumentem. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że pismem z dnia 22 sierpnia 2013 r. znak: [...] poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych a do korespondencji załączono kserokopie protokołu i oświadczenia, potwierdzone za zgodność z oryginałem. Wskazał też, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. strona została poinformowana o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w tej sprawie. Stwierdził, że pomimo tego strona nie przedstawiła żadnej dokumentacji przed wydaniem decyzji w sprawie. Przywołał też przepisy u.o.a., z których wynika domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika a obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 2 i 3 tej ustawy). Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał też, że dnia 12 września 2013 r. strona dopełniła obowiązku rejestracji trzynastu odbiorników telewizyjnych w lokalu użytkowym przy ul. L., [...] H. W. C. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], w którym zarzucił wydanie jej przez organ do tego nieuprawniony oraz brak podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień utraciło moc w dniu 11 października 2013 r. Podniósł także, iż B. J. nie jest matką właściciela, zatem zapis w tym zakresie nie jest zgodny z prawdą. Minister Administracji i Cyfryzacji opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję DCOF PP S.A. Rozpatrując odwołanie wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Podkreślił, że w świetle tych uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5. W uzasadnieniu swojej decyzji MAiC powołał się ponadto na art. 2 ust. 5 i 6 u.o.a., zgodnie z którym niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Zauważył przy tym, że opłacenie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym. Dalej organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie w dniu 2 sierpnia 2013 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Kontrola została przeprowadzona w obecności B. J. - mama właściciela. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 13 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników wynosił 1 miesiąc. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli jak i złożonym przez B. J. oświadczeniu, w którym podała przyczynę braku możliwości bezpośredniego skontrolowania zdolności odbiorników do odbioru programu, cyt.: "pokoje zajęte przez gości". Wyjaśnił jednocześnie, że biorąc pod uwagę te okoliczności organ I instancji przyjął, że okoliczność używania przez stronę w dniu przeprowadzonej kontroli w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej 13 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu nie budzi wątpliwości. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez organ do tego nieuprawniony oraz braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonej decyzji, gdyż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień, utraciło moc w dniu 11 października 2013 r. MAiC wskazał, że rozporządzenie to obowiązywało w chwili przeprowadzenia kontroli, tj. w dniu 2 sierpnia 2013 r. w lokalu należącym do strony. Dlatego też uznał, że prawidłowo przywołano je w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podniósł ponadto, że stosownie do treści art. 7 ust. 6 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Przepis ten stanowi więc – jak zauważył - podstawę dla KCOF PP S.A. do wydania przedmiotowej decyzji. Wskazał też, że wspomniane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 lipca 2005 r. określa jednostki operatora publicznego przeprowadzające kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasady i tryb wydawania tych upoważnień, a zatem odnosi się do czynności kontrolnych, a nie wydawania decyzji administracyjnych. Odnosząc się do zarzutu, iż B. J. nie jest matką właściciela, zatem zapis w tym zakresie nie jest zgodny z prawdą, organ II instancji wskazał, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli zwłaszcza w sytuacji gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Zauważył, że z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy złożonych przez właścicieli kontrolowanych obiektów lub osób uczestniczących w kontroli. Wyjaśnił też, że organ I instancji nie ma obowiązku przeprowadzania oględzin obiektu hotelowego i odbiorników TV co do których ustalono, iż nie są zarejestrowane. Powołał się na orzecznictwo, w którym podkreśla się, że ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Przy czym zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie B. J. niewątpliwie posiadała wiedzę dotyczącą przedmiotu kontroli skoro w tym zakresie udzielała kontrolerom stosownych wyjaśnień a protokół z kontroli i załączone do niego oświadczenie podpisała bez zastrzeżeń. Niewątpliwie zatem zorientowana była w przedmiocie kontroli skoro złożyła w tym zakresie odpowiednie oświadczenie wiedzy. MAiC podkreślił, że protokół z kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Stwierdził, iż złożone przez B. J. oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów jest jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. Wskazał, że w myśl postanowień art. 7 ust. 6 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 tej ustawy, opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Przepisy powołanej ustawy nie dają organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Reasumując, MAiC stwierdził, że wysokość tej opłaty nie wynika ze swobodnego uznania Poczty Polskiej S.A., która jedynie została wskazana w ustawie jako podmiot pobierający opłaty i dokonujący kontroli obowiązku rejestracji odbiorników. W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że decyzja organu I z dnia [...] listopada 2013 r. ustalająca opłatę za używanie 13 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 7 273, 50 zł. odpowiada prawu. W jego ocenie bezsporna jest okoliczność, że w dniu kontroli w lokalu zajmowanym przez stronę znajdowało się 13 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a tym samym pobranie opłaty tytułem używania 13 niezarejestrowanych odbiorników jest uzasadnione. Zauważył też, że wobec dokonania przez stronę w dniu 12 września 2014 r. rejestracji 13 odbiorników telewizyjnych organ I instancji słusznie nie nakazał dokonania ich rejestracji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. C. Zaskarżył w całości decyzję MAiC i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji DCOF PP S.A. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł między innymi, że protokół z kontroli wraz z oświadczeniem B. J. nie mógł służyć do dokonania ustaleń faktycznych, gdyż - wbrew twierdzeniom organu - nie jest ona matką skarżącego i nie była umocowana do dokonywania czynności prawnych w imieniu skarżącego (podpisania protokołu oraz złożenia oświadczenia). Podniósł też, że organy obu instancji w toku postępowania nie zbadały wyczerpująco wszystkich istotnych okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą oraz nie przeprowadziły dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym nieprawidłowo zebranym w toku kontroli. Skarżący zarzucił też, że kontrolujący nie ustalili możliwości używania odbiorników TV z uwagi na nieprzeprowadzenie oględzin w pokojach obiektu hotelowego, bowiem nie mają uprawnień do stosowania jakichkolwiek "technik operacyjnych" i nie mogą kontrolować gospodarstw domowych (wejścia do pomieszczeń, w których mógłby się znajdować niezarejestrowany odbiornik) bez zgody lokatorów, gdyż ustawodawca nie przewidział takiej możliwości. W jego ocenie ustalenia dowodowe poczynione w sprawie przez kontrolujących nie mają pełnego waloru rzetelności i nie mogą być podstawą do ustaleń w postępowaniu administracyjnym. Jego zdaniem zarówno osoby wyznaczone do kontroli, jak i organ wydający decyzję działały z naruszeniem prawa. Nie były bowiem uprawnione do czynności, których się podjęły, gdyż nie posiadają osobowości prawnej. Powołał się na rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi, które w § 2 stanowi, że uprawnionym do kontroli jest Centrum Obsługi Finansowej. Zauważył, że Centrum Obsługi Finansowej nie jest jednak jednostką organizacyjną Poczty Polskiej, utworzoną na podstawie przepisów prawa. Wskazał, że Centrum Obsługi Finansowej nie jest przewidziane zarówno w ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 29. 12. 2012, poz. 1529), jak i w ustawie z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz. U. z 2008, Nr 180, poz. 1109) ani też w statucie spółki akcyjnej Poczta Polska a osobowość prawną mogą mieć jednostki organizacyjne, którym przepisy prawne przyznają atrybut osoby prawnej. Ponadto w skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 153 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazał, że przepis ten określa istotę i cel utworzenia służby cywilnej. Ma ona zapewnić zawodowe, rzetelne i neutralne politycznie wykonywanie zadań państwa, a obszar działania korpusu służby cywilnej obejmuje urzędy administracji rządowej. Stwierdził, że Konstytucja nie dopuszcza rozszerzenia na drodze ustawowej sfery działania korpusu służby cywilnej na inne urzędy i jednostki organizacyjne, tymczasem ustawodawca nadaje uprawnienia kontrolne oraz przekazuje część władztwa administracyjnego jednostkom będącym elementem spółki akcyjnej działającym poza obrębem administracji rządowej. Wywiódł stąd, że zaskarżona decyzja wydana została przez organ do tego nieuprawniony, jakim jest DCOF PP S.A. Zdaniem skarżącego art. 7 ust. 6 i ust. 10 u.o.a. jest niezgodny z art. 153 Konstytucji RP przez to, że włącza do korpusu służby cywilnej osoby zatrudnione poza urzędami administracji rządowej. W odpowiedzi na skargę MAiC wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organy miały w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na skarżącego opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.). Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym należy zwrócić uwagę, że posiadanie w rozumieniu u.o.a. zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, a "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji, o której mowa w ust. 6, służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.). Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Zgodnie z art.178 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U.2012.1529) Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż w dacie kontroli obowiązywało Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. 2005. 132. 1116). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia jednostką operatora publicznego uprawnioną do przeprowadzania, na obszarze swojego działania, kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. 11 października 2013 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. 2013. 1140). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Zatem zarówno w dacie kontroli, jak i w dacie wydawania decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. jednostką operatora wyznaczonego właściwą do przeprowadzenia kontroli było Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., zaś organem właściwym do wydania decyzji w I instancji był kierownik tej jednostki. W niniejszej sprawie, w toku przeprowadzonej przez pracowników Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej kontroli, w dniu 2 sierpnia 2013 r. w lokalu przy ul. L. w miejscowości H. zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez W. C. działalności gospodarczej ustalono, że w lokalu użytkowanych jest 13 odbiorników telewizyjnych. Ustalenie to poczyniono w oparciu o oświadczenie B. J. obecnej w lokalu w trakcie kontroli, która oświadczyła, że jest matką właściciela, oświadczyła też, że odbiorniki te są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór. Zgodnie z tym oświadczeniem uruchomienie odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu zajmowania pokoi przez gości. Protokół kontroli został podpisany przez B. J. W toku kontroli przeprowadzono też rozmowę telefoniczną z E. C., która oświadczyła, że okres użytkowania odbiorników telewizyjnych wynosił 1 miesiąc. Organ ustalił też, że 12 września 2013 r. skarżący zarejestrował 13 odbiorników telewizyjnych we wskazanym lokalu. Ustalenia kontroli utrwalone w protokole z kontroli stanowiły dla organu I instancji podstawę do wydania na podstawie art. 7 ust. 6 u.o.a. decyzji ustalającej opłatę za ich używanie w kwocie 7273,50 zł. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia zaistnienia deliktu administracyjnego w postaci używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Z protokołu przeprowadzonej kontroli w sposób jednoznaczny wynika, że w kontrolowanym lokalu znajdowały się wskazane odbiorniki, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór. Jako okres używania określono w protokole kontroli - jeden miesiąc, co oznacza, że organy prawidłowo przyjęły, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Skoro zatem niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów to słusznie organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 7 ust. 6 u.o.a. ustaliły opłatę za ich używanie. Za prawidłowe uznać również należy działanie organów odnośnie ustalenia jedynie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych z pominięciem nakazu ich rejestracji, albowiem z akt sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji skarżący zarejestrował ujawnione odbiorniki. Również wysokość ustalonej przez organy opłaty, stanowiącej iloczyn liczby stwierdzonych, a niezarejestrowanych odbiorników i trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, która w dniu stwierdzenia ich używania wynosiła 18,65 złotych zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r. (Dz. U. 2012. 534) uznać należy za prawidłową. Ustosunkowując się do zarzutów skargi zważyć na wstępie należy, że w mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym podkreślić należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. Przy czym w warunkach niniejszej sprawy w kontroli uczestniczyła B. J. podająca się za matkę właściciela. Jej podpis na protokole kontroli należy uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że nie kwestionuje ona jej ustaleń. Nie ma przy tym znaczenia czy faktycznie ze skarżącym łączy ją stosunek pokrewieństwa lub czy była umocowana do działania w jego imieniu. Dodatkowo zauważyć należy, że żaden przepis u.o.a. nie wymaga, by w toku kontroli udział brały osoby kontrolowane lub ich przedstawiciele, a po drugie w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli, lecz składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanych odbiorników, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Taki protokół kontroli, sporządzony w przepisanej formie przez upoważnionych kontrolerów zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów urzędowych wymienionych w art. 76 § 1 k.p.a. Przy czym ponownie podkreślić należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. W warunkach niniejszej sprawy – protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz osobę obecną w lokalu i biorącą udział w kontroli. W ocenie Sądu dokonana następnie przez organy administracji ocena materiału dowodowego, a w szczególności protokołu z kontroli nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organy w ocenie materiału dowodowego nie są skrępowane żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonują według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, organy właściwie oceniły całość zebranego materiału dowodowego, a w szczególności protokół z kontroli, który stanowi podstawowy dowód w sprawie. Ustalenia te wzmacnia fakt, że po przeprowadzeniu kontroli skarżący dokonał rejestracji 13 odbiorników telewizyjnych we wskazanym lokalu. Sąd nie dopatrzył się w sprawie jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń bezstronnych i niezaangażowanych osobiście w sprawę kontrolerów, a tym samym odmówić mocy dowodowej protokołowi, który utrwalił wyniki kontroli. Osoba biorąca udział w kontroli nie wniosła do niego zastrzeżeń, podpisała protokół i w złożonym oświadczeniu potwierdziła ustalenia wynikające z protokołu. Zdaniem Sądu argumentacja skarżącego kwestionująca wyniki kontroli stanowi jedynie próbę uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej i nie zdołała podważyć wyników przeprowadzonej kontroli, a w konsekwencji prawidłowości rozstrzygnięć organów. W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też zarzucanego naruszenia art. 153 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazany przepis dotyczy bowiem działania korpusu służby cywilnej i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Legitymacja Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jako jednostki właściwej do przeprowadzenia kontroli i jej Dyrektora jako kierownika jednostki właściwego do wydania decyzji wynika z wskazanych wyżej ustaw o opłatach abonamentowych i Prawo pocztowe. Wskazać też należy, że, że żaden z przepisów wymienionej u.o.a. nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny, a w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż powierzenie Poczcie Polskiej kontroli nad rejestracją odbiorników radiowych i telewizyjnych, a także zobowiązanie jej do ustalenia kary w przypadku używania niezarejestrowanego odbiornika jest zgodne z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło