VI SA/Wa 107/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej centralnego zapłonu oraz gładkolufowej do celów sportowych postanawia: 1. zwolnić K. C. od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł; 2. ustanowić dla K. C. adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną centralnego zapłonu oraz gładkolufowej do celów sportowych. W dniu [...] lipca 2007 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w związku z czym pismem z dnia [...] lipca 2007 r. skierowano do skarżącego wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł. W dniu [...] sierpnia 2007 r. wpłynął do Sądu złożony przez skarżącego na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy (PPF), w którym wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Mając na uwadze, iż na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 marca 2007 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, dnia [...] września 2007r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku poprzez udzielenie stosownych wyjaśnień. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz udzielonych w odpowiedzi na wezwanie Sądu, jak również dokumentów załączonych do poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący [...]. Z powodu [...]. Skarżący [...]. Posiada [...]. Skarżący otrzymuje [...]. Do formularza skarżący załączył umowę zawartą w dniu [...] maja 2007 r. z [...], na mocy której [...]. Ponadto na skarżącym [...]. Obecnie, według oświadczenia skarżącego, wysokość [...]. Łączne niezbędne miesięczne wydatki, w tym koszty związane z utrzymaniem domu, skarżący oszacował na kwotę [...] zł. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w części, dotyczącej obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Odpis tego postanowienia skarżący otrzymał w dniu 13 grudnia 2007 r., a w dniu 14 grudnia 2007 r. skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 7 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podtrzymał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz dodatkowo wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uznał, że na obecnym etapie postępowania – po wydaniu wyroku – zasadne jest zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, ponieważ instytucja prawa pomocy służy realizacji dostępu do sądu oraz profesjonalnego prowadzenia sprawy dla osób, które ze względu na ciężką sytuację majątkową i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy, czyli tzw. "prawo ubogich" powinno być jednak traktowane jako wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego uzasadniony szczególnie ciężkimi warunkami materialnymi. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż "konieczne utrzymanie" nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenionej przez wnioskodawcę jako zadowalającej, lecz obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie, żywność, lekarstwa niezbędne w procesie leczenia. Dopiero, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb, Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy. W takim bowiem przypadku rozstrzygnięcie to jest niezbędne dla ochrony praw strony, a odmowa oznaczałaby w praktyce pozbawienie jej zagwarantowanego w Konstytucji prawa do Sądu. Rozważając warunki finansowe i rodzinne skarżącego w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarżący znajduje się w tak trudnej sytuacji, iż pomimo wysiłków poczynionych w celu zgromadzenia odpowiednich środków nie jest w stanie ponieść kosztów uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Dlatego też, Sąd przyznał skarżącemu zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w części, mając również na uwadze, że na obecnym etapie postępowania opłata kancelaryjna jest jedynym kosztem, jaki skarżący byłby zobowiązany ponieść. Odnosząc się natomiast do podniesionej w sprzeciwie okoliczności, dotyczącej nieotrzymania wyroku w niniejszej sprawie, Sąd zważył, iż – jak wynika z akt sprawy (k. 180 i k. 204) – skarżący w dniu 24 lipca 2007 r. otrzymał odpis wyroku z dnia 4 lipca 2007 r. wraz z uzasadnieniem. Zasadnym jest również wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata lub radcę prawnego, a koszty zastępstwa procesowego z pewnością będą przewyższać możliwości finansowe skarżącego. Skoro bowiem nie jest on w stanie uiścić opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, to tym bardziej koszty zastępstwa prawnego przewyższają jego możliwości finansowe. Skarżący bowiem uzyskuje wraz z żoną dochód na poziomie około [...] zł, z czego na bieżące wydatki przeznacza [...] zł., gdyż w chwili obecnej obciążony jest koniecznością [...]. Wobec tego, mając na uwadze, że dochody skarżącego nie są na tyle wysokie, aby był on w stanie ponieść koszty ustanowienia adwokata, Sąd ustanowił dla niego pełnomocnika. Niewątpliwie skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem spełnia on przesłanki częściowego przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Warunki materialne skarżącego przekraczają bowiem prawdopodobne koszty ustanowienia wybranego pełnomocnika i z tej przyczyny konieczne jest przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów przed Sądem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.