VI SA/Wa 1077/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2008 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1 a, ust. 2, art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej jako u.d.p.), Ip. 6 pkt 5 lit. c), 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. dalej p.r.d.) utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2008 r., w której nałożono na skarżącego A. R., karę pieniężną w kwocie 10 100 zł (dziesięć tysięcy sto złotych) z tytułu przekroczenia przez pojazd skarżącego dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego oraz potrójnej osi naczepy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. [...] października 2007 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości C. na ul. B., do kontroli został zatrzymany pojazd samochodowy marki S. o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] będący w dyspozycji skarżącego i przez niego prowadzony, którym to pojazdem przewożony był ładunek buraków cukrowych. W wyniku ważenia pojazdu ustalono przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 3,809 t oraz przekroczenie nacisku potrójnej osi napędowej przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie większej niż 1,3 m o 2,893 t. Kierowca przed rozpoczęciem kontroli został pouczony o przysługujących mu prawach i obowiązkach, był obecny przy odczytywaniu wyników ważenia, nie wnioskował o ponowne zważenie pojazdu i podpisał sporządzony po zakończeniu kontroli protokół. Wyniki kontroli stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem [...] stycznia 2008 r. decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w kwocie 10 100 zł. Jako podstawę prawną dla jej wydania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wskazał m.in. art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 40 c u.d.p., a także art. 64 ust. 1 p.r.d. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż stosownie do art. 64 ust. 1 p.r.d. przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia, którego nie przedstawiono ani w trakcie kontroli, ani w toku postępowania administracyjnego. Dlatego też organ był zobligowany do wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z dyspozycją art. 13 g ust. 3 i 4 u.d.p. W odwołaniu od decyzji skarżący wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary. Oświadczył, iż pojazd, którym wykonywał przewóz w dniu kontroli był załadowany zgodnie ze swoją ładownością, bez przekroczenia masy całkowitej. Pomimo tego przekroczył dopuszczalny nacisk na oś 8 t. Podkreślił, że do cukrowni w C. (która była odbiorcą towaru) prowadziła jedynie droga o dopuszczalnym nacisku na oś 8 ton. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w całości zaskarżoną decyzję. Potwierdził prawidłowość ustaleń [...] Inspektora Transportu Drogowego i podkreślił, że przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu sam powinien zbadać, czy jego pojazd odpowiada obowiązującym normom, a jeżeli ma trudności z prawidłowym rozmieszczeniem ładunku, powinien zmniejszyć ilość jego jednorazowego przewozu tak aby nie doszło do złamania przepisów, albowiem to on jest odpowiedzialny za naruszenie obowiązujących norm prawnych. Odnosząc się do argumentów odwołania zaznaczył, że dopuszczalne normy nacisku na drogach 8, 10 i 11,5 t dotyczą pojedynczych osi. Obowiązujące przepisy nie przewidują matematycznego przelicznika takich norm w przypadku osi wielokrotnych (tj. zespołu złożonego z dwóch lub więcej osi składowych). Koncepcja skarżącego, wedle której dla osi potrójnej powinien być dopuszczalny nacisk osi 24 t nie ma żadnego umocowania w obowiązujących przepisach. Ustawodawca dokonał szczegółowego określenia dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz. U. 2003 Nr 32, poz. 262 z późn. zm.). Jak wskazano wyżej, w przypadku osi potrójnej kontrolowanego zespołu pojazdów dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 19,5 t a nie 24 t, zatem przekroczenie nacisków na tej osi zostało stwierdzone prawidłowo. Na powyższą decyzję A. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której opisał swoją trudną sytuację materialną w związku z nałożoną karą pieniężną. Wskazał, iż posiadanym pojazdem nie może przewozić mniejszych ładunków, gdyż jest to nieopłacalne, a w wielu przepisach są absurdy, które są przyczyną jego problemów. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Skarżący w piśmie z [...] września 2008 r., stanowiącym replikę z odpowiedzi na skargę podniósł, że z jego obserwacji wynika, że powszechne jest, iż aby dojechać do celu samochody muszą złamać przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez A. R. skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2008 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw. Podstawą do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 100 zł były ustalenia dokonane podczas kontroli, mającej miejsce [...] października 2007 r. Ustalenia te zostały zawarte w protokole kontroli, który bez żadnych uwag został podpisany przez skarżącego. Także w skardze skarżący nie podważa ustaleń kontroli. W jej trakcie ustalono, że w pojeździe skarżącego doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o 3,809 t oraz potrójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie większej niż 1,3 m o 2,893 t, a zatem realizowany przejazd był nienormatywny. Skarżący nie dysponował zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego. Powyższe ustalenia obligowały organ do nałożenia kary pieniężnej, albowiem zgodnie z art. 13 g ust. 1 u.d.p. za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja wydawana na podstawie powyższego przepisu ma charakter decyzji związanej. Zgodnie zaś z art. 40 c ust. 1 u.d.p. w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzenia i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13 g ust. 2 u.d.p. Wysokość tej kary została określona w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Załącznik ten odnosi kary pieniężne do trzech kategorii dróg, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 78,4 KN (8 t), 98 KN (10 t) oraz do 112,7 KN (11,5 t) i przyporządkowuje wysokość kar w kategorii danej drogi dla danego rodzaju osi, jednoznacznie określając dopuszczalne wartości nacisku danych osi na danej drodze, niepowodujące nałożenie kary. Dla osi potrójnej, przy odległości między osiami składowymi nie większej niż 1,3 m na drodze o dopuszczonym ruchu pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dopuszczalna suma nacisków osi wynosi do 19,5 t włącznie, zaś dla pojedynczej osi napędowej dopuszczalny nacisk osi wynosi do 8,0 t włącznie. W rozpoznawanej sprawie kontrola miała miejsce na drodze wojewódzkiej nr [...], o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t. Kara za przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości między osiami składowymi nie większej niż 1,3 m o sumie nacisków powyżej 21,0 t do 22,5 t wynosi 4 400 zł (Lp. 6 pkt 5 c załącznika do u.d.p.). W niniejszej sprawie na powyższej osi suma nacisków wynosiła 22,393 t, co oznacza, że nałożona przez organ kara była prawidłowa. W sposób należyty została także wyliczona kara za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu silnikowego. Nacisk na tę oś wynosił 11,809 t, co skutkowało karą pieniężną w wysokości 5 700 zł (1 200 zł za przekroczenie powyżej 9,0 t do 9,5 t i 4 500 zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo – 5 x 900 zł) (Lp. 6 pkt 7 d, e załącznika do u.d.p.). Odpowiedzialność, o której mowa w art. 13 g u.d.p. ma charakter obiektywny i nie jest uwarunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie nakładającym karę pieniężną nie ciąży obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez użytkowania pojazdu. Kara ta jak wskazano powyżej, w ściśle określonej ustawą wysokości, zależnej od wielkości przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę, jako kara administracyjna, jest niezależna od winy czy też zaniedbania właściciela pojazdu i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku tj. przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. Dla wysokości kary nie ma znaczenia sytuacja materialna przewoźnika. Załącznik do ustawy o drogach publicznych określający w jakiej wysokości pobierane są kary stanowi integralną część ustawy i wraz z nią jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, które użytkownicy dróg, w szczególności prowadzący jak skarżący działalność transportową, obowiązani są znać i stosować tak, aby pojazdy, którymi realizują przewozy, nie kwalifikowały się jako nienormatywne. Argumenty skarżącego pozostają bez wpływu na legalność wydanej decyzji. Przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogę jest okolicznością niezależną od przekroczenia czy też nieprzekroczenia masy całkowitej pojazdu. Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu wymierzana jest oddzielna kara. Obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych, jak wskazano powyżej określają jaka jest dopuszczalna wartość nacisku danych osi na danej drodze i nie przewidują one w przypadku osi wielokrotnej sumowania wartości przewidzianych dla osi pojedynczych. W niniejszej sprawie oznacza to, że w przypadku osi potrójnej przy odległości między osiami składowymi nie większej niż 1,3 m suma nacisków wynosi do 19,5 t, a nie jak wskazał skarżący 28,8 t. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z dowodem rejestracyjnym wartość 28 800 kg odnosi się do dopuszczalnej ładowności, a nie do nacisku na osie. Rozważywszy zarzuty skargi Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a więc skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.