VI SA/Wa 108/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w B., Hiszpania na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy MARGO COLLECTION nr [...] oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2011 roku, nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2011 roku sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny MARGO COLLECTION nr [...] udzielonego na rzecz M. M. prowadzącej działalność pod nazwą P. z siedzibą w L. wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez D. S.A. z siedzibą w B., Hiszpania na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 roku, Nr 119 poz. 1117 z późn. zm.) zwanej dalej pwp orzekł o oddaleniu sprzeciwu. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] marca 2008 roku do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw hiszpańskiej spółki D. S.A. z siedzibą w B. wobec decyzji z dnia [...] lutego 2007 roku o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny MARGO COLLECTION o nr [...] na rzecz M. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. M. M. w L. w odniesieniu do towarów zawartych w klasie 25: odzieży. W uzasadnieniu swojego żądania strona wnosząca sprzeciw stwierdziła, że sporny znak towarowy MARGO COLLECTION jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp do chronionego w trybie rejestracji międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 4 stycznia 1994 roku znaku towarowego MANGO o nr [...] przeznaczonego do oznaczania w klasie 25 następujących towarów : ubrania dla kobiet, mężczyzn i dzieci. Uprawniony ze spornego prawa, zajmując ostateczne stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie sprzeciwu, stwierdzając, że nie istnieje podobieństwo pomiędzy znakiem spornym a przeciwstawionym. Oddalając sprzeciw organ wskazał, że aby doszło do wyczerpania dyspozycji art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp należy stwierdzić łączne spełnienie przesłanek jednorodzajowości towarów i usług do oznaczania, których znaki są przeznaczone oraz podobieństwo znaków towarowych, które musi być kwalifikowane, to znaczy takie, które nawet potencjalnie może wprowadzić odbiorcę w błąd co do pochodzenia towarów i usług. Znak towarowy MANGO o nr [...] chroniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trybie rejestracji międzynarodowej przeznaczony jest do oznaczania w klasie 25 następujących towarów: odzież dla kobiet, mężczyzn i dzieci a zatem, zdaniem organu, są to towary identyczne lub jednorodzajowe w stosunku do towarów objętych spornym prawem zawartych w klasie 25 tj. odzieży. Co do podobieństwa oznaczeń, Urząd Patentowy RP uznał, że porównywane znaki towarowe nie są podobne w takim stopniu, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego używanie spornego znaku MARGO COLLECTION mogłyby wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia wskazanych towarów. Zgodnie z ugruntowaną praktyką i orzecznictwem (wyrok SN z dnia 11 marca 1999 r., Sygn. akt III RN 136/98, OSN APiUS 2001/1 p. 2, wyrok ETS z dnia 11 listopada 1997 roku w sprawie C-251/95 SABEL BV przeciwko PUMA AG Rudolf Dassler Sport) ocena podobieństwa znaków towarowych powinna uwzględniać całościowe oddziaływanie znaków na przeciętnego konsumenta, który zazwyczaj nie analizuje szczegółowo elementów znaku, lecz odbiera znak na podstawie ogólnego wrażenia jakie na nim wywołuje. Przy czym całościowa ocena podobieństwa w warstwie fonetycznej, warstwie znaczeniowej oraz w warstwie wizualnej powinna uwzględniać stopień uwagi przeciętnego konsumenta traktowanego jako osoba uważna, rozsądna i należycie poinformowana. Dokonując całościowej oceny znaku towarowego należy zwrócić uwagę na proporcje w sile odróżniającej poszczególnych elementów, ich rozmiar i miejsce w znaku. Organ podkreślił, że sporny znak towarowy MARGO COLLECTION jest oznaczeniem słowno-graficznym, natomiast przeciwstawiony znak MANGO jest oznaczeniem słownym. Pierwszy z w/w znaków ma postać stylizowanego napisu MARGO COLLECTION w kolorze białym na czarnym tle. Element MARGO znajduje się nad słowem COLLECTION i jest pisany większą czcionką niż słowo COLLECTION. Wszystkie litery pisane są duża czcionką. Element MARGO stanowi centralny człon całego znaku i ma charakter dominujący, natomiast element COLLECTION względem odzieży ma charakter opisowy. Znak przeciwstawiony MANGO składa się z liter pisanych duża czcionką. W warstwie fonetycznej znak MARGO COLLECTION oraz znak wnoszącego sprzeciw MANGO wymawiane są odmiennie. Sporny znak należy odczytać jako "MARGO KOLEKSZYN" lub "MARGO KOLEKTION", natomiast znak przeciwstawiony należy odczytywać "MANGO". Nawet, gdyby przy ocenie podobieństwa pominąć element słowny COLLECTION to należy zwrócić uwagę, że co prawda oba znaki w warstwie słownej mają po pięć liter, to jednak występująca różnica jednej litery R/N (MARGO/MANGO) wyraźnie różnicuje porównywane oznaczenia w warstwie fonetycznej. Należy wykluczyć możliwość pomylenia przez przeciętnego konsumenta litery R/N. W sposób nie budzący wątpliwości w wymowie obu oznaczeń słychać wyraźnie różne dźwięki MARGO/MANGO. Również w warstwie wizualnej organ nie dopatrzył się podobieństwa porównywanych oznaczeń. W spornym znaku wszystkie litery elementu dominującego MARGO pisane są dużą czcionką. Także element COLLECTION pisany jest dużymi literami choć mniejszą czcionką. Natomiast oznaczenie wnoszącego sprzeciw składa się wyłącznie ze słowa MANGO. Zupełnie różne litery w porównywanych znakach R/N (MARGO/MANGO) nie stwarzają ryzyka konfuzji również w odbiorze wizualnym. Wrażenie jakie wywołują porównywane znaki jest całkowicie odmienne. Urząd Patentowy zwrócił uwagę na utrwalony pogląd doktryny dopuszczający w znakach krótkich (do pięciu liter włącznie) różnicę jednej litery, aby wyłączyć podobieństwo. Porównując oba znaki w płaszczyźnie znaczeniowej organ podniósł, że element dominujący znaku spornego MARGO nie ma określonego znaczenia, natomiast drugi element COLLECTION z języka angielskiego znaczy kolekcja. Znak przeciwstawiony MANGO zgodnie z definicją zawartą w słowniku języka polskiego oznacza drzewo o słodkich, soczystych owocach z pestką w środku, uprawiane w krajach tropikalnych oraz owoc tego drzewa. Element dominujący spornego znaku MARGO nie ma określonego znaczenia natomiast znak przeciwstawiony oznacza drzewo, owoc, dlatego też nie można dopatrzyć się ich podobieństwa. Porównywane znaki MARGO COLLECTION /MANGO nie są podobne do siebie znaczeniowo. W tym stanie rzeczy z uwagi na wykazane różnice w oznaczeniach przeciwstawionych sobie znaków według oceny organu, nie istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorów w błąd polegające w szczególności na skojarzeniu między porównywanymi znakami. Przeciętny konsument jako osoba należycie i dobrze poinformowaną mając dostęp do towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami towarowymi dostrzeże występujące w nich różnice. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2011 roku D. S.A. z siedzibą w B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez błędną jego wykładnię oraz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. zasad ogólnych postępowania administracyjnego tj. art. 8 kpa i 11 kpa poprzez brak należytego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw podjętej decyzji oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji. Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi spółka nie zgodziła się z przeprowadzoną przez Urząd Patentowy RP oceną podobieństwa porównywanych oznaczeń i uznanie ich za niepodobne. Przede wszystkim zakwestionowała stanowisko Urzędu Patentowego RP, że różnice jednej litery znajdującej się w środku oznaczenia nie przesądzają znacznie o podobieństwie tych oznaczeń. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem w ocenie podobieństwa znaków towarowych większe znaczenie mają początki słów niż ich zakończenie. W tym względzie strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2007 roku, Sygn. akt VI SA/Wa 145/07. Dokonując analizy elementów zbieżnych w porównywanych znakach towarowych spółka podniosła, że obydwa oznaczenia zawierają ten sam zestaw liter M i A, G i O. Litery te są umieszczone w tym samym porządku co sprawia, że słowa MARGO i MANGO są łudząco podobne brzmieniowo. Dodatkowo słowa "MANGO" i "MARGO" składają się z tej samej liczby sylab co sprawia, że oba te słowa mają identyczny rytm wymowy. Przy niewyraźnej wymowie tych słów mogą być one uznane za tożsame. W związku z tym, iż to właśnie element "MARGO" ma charakter odróżniający, należy stwierdzić, że porównywane znaki towarowe są łudząco podobne. Zdaniem skarżącej, wyrażone w uzasadnieniu decyzji stanowisko Urzędu Patentowego w kwestii podobieństwa w warstwie wizualnej również nie jest przekonywujące. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem jednoznacznie, w jaki sposób Urząd Patentowy RP dokonał oceny podobieństwa oznaczeń na tej płaszczyźnie. Z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, czy Urząd Patentowy RP dokonał porównania oznaczeń MANGO i MARGO COLLECTION, czy też samych elementów wyróżniających tych znaków czyli "MANGO" i "MARGO". Odnosząc się do oceny podobieństwa wizualnego elementów "MANGO" i "MARGO" strona podkreśliła, że oznaczenia te mają identyczną liczbę liter, w tym cztery z pięciu liter tworzących te wyrazy są identyczne. Powyższe sprawia, że słowa MANGO i MARGO są łudząco podobne wizualnie. Skarżąca nie podzieliła również oceny Urzędu, że w porównywanych oznaczeniach MARGO i MANGO jako w znakach "krótkich" 5-literowych różnica jednej litery wystarcza dla wyłączenia podobieństwa. Taka metodyka oceny nie uwzględniałaby wielu czynników, które również mogą mieć wpływ na ocenę podobieństwa, jak szyk liter, ich wzajemne wizualne czy fonetyczne podobieństwo, czy umiejscowienie zbieżnych fragmentów w obrębie ocenianego znaku. Poza tym skarżąca zwróciła uwagę, że w przedmiotowej sprawie ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd dodatkowo zwiększa opisaną wyżej identyczność towarów, dla których oznaczenia są one przeznaczone. Zgodnie z utrwaloną praktyką Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w ocenie ryzyka konfuzji mniejszy stopień podobieństwa towarów lub usług może być pokryty większym stopniem podobieństwa między znakami towarowymi i odwrotnie. W przedmiotowej sprawie identyczność towarów implikuje konieczność występowania większych różnic między oznaczeniami. Mając na względzie brak charakteru odróżniającego elementu Collection i niewyróżniającą warstwę graficzną spornego znaku w przypadku znaków MARGO COLLECTION i MANGO różnice w percepcji konsumenckiej tych oznaczeń sprowadzają się praktycznie do jednej litery. W cenie strony ta różnica jest stanowczo za mała, aby eliminować ryzyko skojarzeń między znakami. Obok wykazanego wyżej naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, zdaniem spółki organ dopuścił się obrazy przepisów postępowania tj. art. 8 kpa, 11 kpa i 107 § 3 kpa. W szczególności skarżąca podkreśliła, że organ nie uzasadnił wydanej decyzji w sposób dostateczny i przekonywujący, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 roku , poz. 1269 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują wiec kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwana ppsa Dz. U. nr 153 z 2002 roku poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 ppsa Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i orzeka w granicach danej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Została ona wydana po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego na skutek sprzeciwu wniesionego przez spółkę D. S.A. z siedzibą w B. wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny MARGO COLLECTION o nr [...] na rzecz M. M. w odniesieniu do towarów zawartych w klasie 25: odzieży (art. 246 ppsa). Wobec tego, że uprawniona ze spornego znaku towarowego podniosła zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny Urząd Patentowy wszczął w tej sprawie postępowanie sporne o unieważnienie prawa ochronnego (art. 247 ust. 2 pwp, art. 255 ust. 1 pkt 9 pwp). Jako podstawa unieważnienia wskazany został art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, statuujący tzw. względną przeszkodę rejestracji znaku towarowego. Zgodnie z tym przepisem nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli znak ten jest identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawo ochronne lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie dzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. A zatem, aby doszło do unieważnienia znaku towarowego w myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki: 1) identyczność lub podobieństwo towarów; 2) identyczność lub podobieństwo oznaczeń; 3) ryzyko wprowadzenia odbiorców towarów w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Zdaniem Urzędu Patentowego RP w niniejszej sprawie było porównanie spornego znaku towarowego MARGO COLLECTION i chronionego w trybie rejestracji międzynarodowej na terytorium Polski od dnia [...] stycznia 1994 roku znaku towarowego MANGO pod kątem istnienia wymienionych wyżej przesłanek, objętych artykułem 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Według oceny Sądu, Urząd Patentowy RP wbrew twierdzeniom skargi prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zaś wydaną decyzję w sprawie należycie uzasadnił. Brak jest zatem podstaw do postawienia zarzutu naruszenia art. 8, 11, 107 § 3 kpa. Oceniając podobieństwo przeciwstawionych sobie znaków organ prawidłowo na początku porównał towary do oznaczenia których oba znaki służą i uznał, że towary te są jednorodzajowe. Powyższe stwierdzenie warunkowało dokonanie porównania oznaczeń i uznania, czy istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów. Badając powyższą kwestię organ kierował się wypracowanymi przez doktrynę i orzecznictwo dyrektyrami dotyczącymi oceny podobieństwa. Przede wszystkim porównał znaki "jako takie" tj. w postaci zarejestrowanej. Przeprowadził również porównanie znaków we wszystkich trzech płaszczyznach postrzegania tj. w płaszczyźnie słuchowej, wizualnej i znaczeniowej. Kierował się również zasadą ogólnego wrażenia, jakie wywołują znaki. W ostatecznym wyniku Urząd uznał, że przeciwstawione znaki są na tyle zróżnicowane, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów. Z ta oceną organu Sąd w pełni się zgadza, co czyni zarzuty skargi za niezasadne. Słusznie bowiem Urząd Patentowy uznał, że sporny znak słowno-graficzny mający postać stylizowanego napisu MARGO COLLECTION w kolorze białym na czarnym tle nie jest podobny do znaku MANGO, który jest znakiem jedynie słownym a poza tym oba znaki również różnią się jedną literą R/N, co przekłada się różne brzmienie tych znaków. Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej, że organ oceniając oba znaki w płaszczyźnie wizualnej uczynił to niejednoznacznie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Urząd Patentowy wskazał, że sporny znak składa się z elementu dominującego MARGO pisanego dużą czcionką i elementu COLLECTION pisanego dużą czcionką choć mniejszymi literami. Poza tym różnią się jedną literą R/N. Wobec powyższego organ prawidłowo uznał, że w płaszczyźnie wizualnej porównywane znaki nie są jednorodne i że wywołując odmienne wrażenie na odbiorcy nie stwarzają ryzyka wprowadzenia w błąd. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że oznaczenia mają identyczną liczbę liter, w tym cztery z pięciu liter tworzących te wyrazy są identyczne nie przesądza o podobieństwie znaków w warstwie wizualnej. Liczy się bowiem całościowe porównanie znaków, a te jak słusznie uznał organ prowadzi do wniosku, że wizualnie znaki te są różne. Mając na uwadze płaszczyzną fonetyczną porównania Urząd uwzględnił, że brzmienie pewnych sylab MAR/MAN w obu znakach jest odmienne, albowiem słychać w wymowie wyraźne różne dźwięki. Sąd zgadza się z oceną skarżącej, iż im większe jest podobieństwo towarów tym surowsze kryteria należy zastosować do oceny podobieństwa znaków. Jednakże w niniejszej sprawie Urząd Patentowy nie postąpił wbrew tej zasadzie. Należycie bowiem wykazał występujące między znakami różnice, które są na tyle istotne, że przeciętny odbiorca nabywając odzież z pewnością nie pomyli towarów oznaczonych znakiem "MARGO COLLECTION" z towarami zaopatrzonymi znakiem MANGO, utożsamiając je z tym samym producentem, bądź producentami ze sobą powiązanymi. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie doszło również do naruszenia prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp. Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi są bezzasadne i orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.