VI SA/Wa 1082/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-19

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Andrzej Czarnecki, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące przewozu okazjonalnego, w szczególności art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji, gdy przewóz był realizowany na podstawie umowy o współpracy z hotelem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i niewątpliwy wszystkich istotnych okoliczności faktycznoprawnych. W szczególności organ nie wskazał podstaw, na jakich ustalił stan faktyczny i odniósł go do przepisów art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym, co uniemożliwiło kontrolę poprawności zastosowania prawa. Sąd podkreślił, że organ powinien szczegółowo zbadać i zinterpretować przesłanki z art. 18 ust. 4b ustawy, w tym kwestię stron umowy, miejsca jej zawarcia oraz sposobu rozliczeń, aby móc prawidłowo ocenić, czy przewóz okazjonalny został wykonany zgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. został skontrolowany podczas przewozu pasażera z hotelu na lotnisko. Kontrola wykazała, że wykonywał przewóz okazjonalny samochodem osobowym (przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą), który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego dla przewozów okazjonalnych określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji nałożył karę pieniężną. Organ odwoławczy (GITD) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kary za używanie taksometru, ale utrzymał karę w wysokości 8000 zł za niespełnienie kryterium konstrukcyjnego pojazdu. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, kwestionując błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, w szczególności art. 18 ust. 4b ustawy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w pkt 2 dotyczącym nałożenia kary pieniężnej oraz stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 2 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8000 (słownie: osiem tysięcy) złotych tytułem popełnienia naruszeń z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym; 2. stwierdza, że decyzja opisana w pkt 1 nie podlega wykonaniu. W dniu [...] sierpnia 2012 r. ok. godz. [...] w W. na parkingu odlotów Portu Lotniczego (dalej lotnisko) skontrolowano samochód osobowy [...] nr rej. [...] (na 5 osób), którym kierujący J. B. (właściciel pojazdu – dalej skarżący – legitymujący się licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oraz prowadzący z użyciem tego pojazdu działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób) przewoził na lotnisko pasażera z hotelu [...] zlokalizowanego w W. przy ul. K.. Wskazana kontrola została udokumentowana protokołem podpisanym przez skarżącego bez uwag; jednocześnie skarżący przesłuchany w toku kontroli zeznał do protokołu przesłuchania (por. akta administracyjne sprawy), że wykonywał "zlecenie z hotelu [...]", za usługę pasażer płaci w hotelu, ewentualnie kartą kredytową u skarżącego, jeżeli czyni to w hotelu "to hotel płaci mi później za taki przewóz", nadto skarżący rozlicza się "z hotelem za takie przewozy codziennie", mając podpisaną umowę z hotelem na przewóz osób (w umowie tej – z [...] marca 2000 r. – przedłożonej w toku sprawy przez skarżącego przewidziano m.in., że usługodawca, czyli skarżący, któremu hotel przekazuje na zasadzie pierwszeństwa obsługę gości hotelowych, oczekuje na parkingu przed głównym wejściem do hotelu, jest zobowiązany do posiadania taksometru i wystawiania rachunków na życzenie gości hotelowych lub kierownictwa hotelu, a za używanie logo hotelowego oraz za otrzymywanie zleceń zobowiązuje się przekazywać na konto hotelu miesięczną opłatę). W następstwie ww. kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD lub organ I instancji) wydał [...] listopada 2013 r. decyzję, którą z powołaniem się na przepisy art. 92a ust. 1 i 2, art. 93 ust. 4 i 5, art. 5b, art. 18 ust. 4a, 4b i 5 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), dalej ustawa t.d., oraz przepisy Lp. 2.9. i Lp. 2.10. załącznika nr 3 do tej ustawy, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10000 zł za - wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 t.d. (w zw. z Lp. 2.9. załącznika nr 3) – kara 8000 zł, - wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b t.d. (w zw. z Lp. 2.10. załącznika nr 3) - kara 8000 zł. Sumę kar za ww. naruszenia, która wyniosła 16000 zł, ograniczono do 10000 zł – stosownie do art. 92 a ust. 2 t.d. Według organu I instancji (który ustalił również, w oparciu o informację Urzędu W., że skarżący, oprócz ww. licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, okazanej w trakcie ww. kontroli, posiada też licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką) potwierdzenie przez stronę w toku sprawy wykonywania w dniu kontroli przewozu pojazdem przystosowanym do świadczenia usług zgodnie z ww. umową z [...] marca 2000 r. oznacza, że w pojeździe zamontowany był taksometr. W dniu kontroli skarżący okazał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego, a pojazd nie był przystosowany do świadczenia usług przewozu taksówką; zatem przejazd organ zakwalifikował jako przewóz okazjonalny, skarżący świadczył odpłatnie usługi przewozu osób, przewożąc pasażera z hotelu [...] na lotnisko, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 5 osób łącznie z kierowcą. Następnie organ zacytował treść przepisów art. 18 ust. 4a i 4b t.d. i stwierdził "po analizie ww. przepisów (...)" i na podstawie zebranego w sprawie materiału, że nie została w niej spełniona "żadna z przesłanek zawartych w art. 18 ust. 4b. Co więcej, strona ani reprezentujący ją pełnomocnik w toku postępowania nie ustosunkowała się do przesłanek zawartych w art. 18 ust. 4b". W tym stanie rzeczy organ uznał wykonywanie przez skarżącego przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b t.d. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, łącznie z kierowcą, natomiast kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. W odwołaniu skarżący nie zgodził się z ww. decyzją pierwszoinstancyjną, akcentując naruszenie art. 18 ust. 5 i art. 18 ust. 4a ustawy t.d. przez błędną wykładnię i zastosowanie. Według skarżącego domniemanie "że w kontrolowanym pojeździe znajdował się taksometr (...) nie zostało poparte żadnymi dowodami", nadto w okolicznościach sprawy powinien mieć zastosowanie art. 18 ust. 4b t.d., skutkując odstąpieniem od wymierzenia kary, gdyż w sytuacji prowadzenia przewozu okazjonalnego na podstawie umowy pisemnej – "a za taką należy uznać" umowę z hotelem [...] – dopuszcza się przewozy pojazdami nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego z art. 18 ust. 4a t.d. W wyniku ww. odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD lub organ odwoławczy) wydał [...] stycznia 2014 r. decyzję, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., przepisów art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 5, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy t.d. oraz Lp. 2.9. i Lp. 2.10. załącznika nr 3 do tej ustawy: 1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości, 2. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8000 zł tytułem popełnienia naruszeń z Lp. 2.10. załącznika nr 3 do t.d. W uzasadnieniu decyzji organ m.in. przytoczył treść wymienionych w sentencji przepisów. Zdaniem organu prawidłowo zakwalifikowano wykonywany przez skarżącego przewóz jako okazjonalny, jednak w aktach sprawy nie ma dowodów wskazujących na dopuszczenie się przez skarżącego naruszenia art. 18 ust. 5 pkt 1 t.d. dotyczącego zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru; za taki dowód nie może posłużyć jedynie ww. umowa o współpracy z hotelem [...] z [...] marca 2000 r., wobec czego "w tym zakresie zasadnym jest umorzenie postępowania administracyjnego". Jednakże w ocenie organu "kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób". W sprawie nie ma bowiem zastosowania przepis art. 18 ust. 4b ustawy t.d. Wyjątek, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) "może mieć zastosowanie w przypadku zawarcia umowy pomiędzy klientem a przewoźnikiem, a nie jak było w rozpatrywanej sprawie pomiędzy hotelem a przewoźnikiem". Dodatkowo umowa ta winna być zawarta w lokalu przewoźnika; tymczasem "z załączonego do akt sprawy aneksu 2 do umowy o współpracy z dnia [...] marca 2000 r." wynika, że został on sporządzony na papierze firmowym hotelu. Organ wywodzi z tego, że "umowa została zawarta w hotelu (...)", a do skarżącego miała zastosowanie ogólna zasada wyrażona w art. 18 ust. 4a ustawy t.d., zgodnie z którą przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Uzasadnia to nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z Lp. 2.10. Organ nie dopatrzył się też w sprawie przesłanek zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt 1 t.d. Skarżący zaskarżył powyższą decyzję GITD "o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 8000 zł (...)" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, zarzucając "naruszenie art. 18 ust. 5 oraz art. 18 ust. 4a t.d." przez błędną wykładnię i zastosowanie. W uzasadnieniu skarżący wskazuje na nałożenie przez organ kary pieniężnej w wysokości 8000 zł wyliczonej na podstawie art. 18 ust. 4a t.d. oraz Lp. 2.10. załącznika nr 3 do tej ustawy. Według skarżącego natomiast nie wzięto w sprawie pod uwagę art. 18 ust. 4b t.d., który powinien mieć zastosowanie i skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary. Umowa pomiędzy przewoźnikiem a hotelem [...] została zawarta w lokalu przedsiębiorstwa. Zgodnie z umową o współpracy z [...] marca 2000 r. klientem przewoźnika jest hotel [...]. Bezpodstawne są zatem twierdzenia, że hotel [...] tym klientem nie jest "skoro usługi są wykonywane na rzecz ww. spółki" (czyli hotelu). Stanowisko organu odnośnie miejsca zawarcia umowy w hotelu [...] skarżący uznaje za niepoparte materiałem dowodowym domniemanie – oparte na podpisaniu umowy na papierze firmowym. Skarżący uważa też orzeczoną karę pieniężną za rażąco wysoką i nieadekwatną "do hipotetycznego przewinienia odwołującego się oraz jego sytuacji materialnej". W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przed sądem 19 sierpnia br. pełnomocnik skarżącego sprecyzował skargę oświadczając, że przedmiotem zaskarżenia jest pkt 2 decyzji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga, kwestionując zasadność podjętego w sprawie przez organ odwoławczy ww. rozstrzygnięcia decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy t.d., odniosła skutek, gdyż w ocenie Sądu organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący i niewątpliwy wszystkich istotnych dla jego podjęcia okoliczności faktycznoprawnych sprawy. W szczególności nie wskazał podstaw/przesłanek na jakich odniósł przyjęte ustalenia stanu faktycznego do hipotez powołanych w decyzji ww. przepisów prawa (przede wszystkim art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy t.d.), co uniemożliwia Sądowi kontrolę poprawności subsumpcji tych ustaleń pod zastosowaną przez organ normę prawną, a szerzej sądowoadministracyjną kontrolę zaskarżonej decyzji. Trzeba bowiem pamiętać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz prawnej oceny poczynionych w ten sposób ustaleń w świetle zastosowanych przepisów prawa, spoczywa na organie. Sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, a to w myśl zasady, że nie czyni własnych ustaleń w sprawie, tylko ocenia zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka ocena/kontrola możliwa jest jednak tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i odniesienia się do wszystkich istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego kwestii, przez co należy rozumieć wykładnię tych przepisów na potrzeby/w kontekście poczynionych ustaleń, tak żeby można było prześledzić tok rozumowania organu, który zastosował te przepisy w uwarunkowaniach stanu faktycznego sprawy. Uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Z wyjaśnieniem podstawy prawnej wiąże się więc podanie treści przepisu, na który organ się powołuje oraz przedstawienie przyjętej przez organ wykładni danego przepisu. Jak wykazuje praktyka wydawania decyzji oraz orzecznictwo sądowe, często zdarza się, że ten sam przepis jest interpretowany/wyjaśniany w różny sposób, stąd w uzasadnieniu decyzji tak ważną rolę odgrywa przyjęta przez organ administracji i zastosowana w sprawie interpretacja/wykładnia przepisu (por. Cz. Martysz – Komentarz do art. 107 K.p.a., stan prawny 2010.08.01, pkt 15 w Lex Omega, jak również A. Wróbel – Komentarz do art. 107 K.p.a., stan prawny 2014.05.11, pkt 14 w Lex Omega, gdzie zwraca się uwagę na konieczność wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli wytłumaczenia się przez organ z zastosowania określonego przepisu). Przekładając powyższe uwagi natury ogólnej na okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy, Sąd zauważa w pierwszej kolejności, że ustalając brak kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a ustawy t.d., samochodu skarżącego w kontekście dyspozycji art. 18 ust. 4b tej ustawy, który dopuszcza przewóz okazjonalny samochodami niespełniającymi tego kryterium, jednakże pod warunkiem odpowiadania przesłankom szczegółowo sprecyzowanym pod lit. a), b), c) ust. 4b art. 18 ustawy t.d. (chodzi o przewozy samochodami osobowymi prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę – lit. a), na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa – lit. b), po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa – lit. c); przy czym samochody te są wyłączną własnością przedsiębiorcy lub przedmiotem jego leasingu), organ nie dokonał na potrzeby tego ustalenia analizy/wykładni tych przesłanek i nie wyjaśnił jak rozumie te przesłanki w kontekście zakwestionowanego w wyniku ww. kontroli przewozu wykonywanego przez skarżącego, a szerzej prowadzonej przez niego działalności w tym zakresie. Winien natomiast to uczynić, skoro uważa, że skarżący nie czynił zadość wszystkim z wymienionych przesłanek. Samo powołanie się na przepis nie zastępuje opisu toku operacji logicznej organu, której rezultatem jest przyjęty przez organ kierunek interpretacji i zastosowania przepisu w stanie faktycznym sprawy. Ocena sądowa zaskarżonej decyzji obejmuje bowiem kontrolę rekonstrukcji przez organ normy prawa stanowiącej płaszczyznę realizacji prawnych wymogów ustalenia w sprawie stanu faktycznego oraz kontrolę prawnej jego kwalifikacji. Arbitralnie stwierdzając, że przepis art. 18 ust. 4b ustawy t.d. nie ma w sprawie zastosowania organ nie wyjaśnił szczegółowo przyczyn tego stanowiska. Wskazał jedynie, ale też bez bliższego uzasadnienia, że "wyjątek o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) może mieć zastosowanie w przypadku zawarcia umowy pomiędzy klientem a przewoźnikiem, a nie jak było w rozpatrywanej sprawie pomiędzy hotelem a przewoźnikiem". Organ nie podał przy tym jak doszedł do przekonania, że skarżący skontrolowany przewóz (w domniemaniu całą działalność przewozową) wykonywał na podstawie umowy z hotelem, jak również dlaczego uważa, że przepis art. 18 ust. 4b ustawy t.d. stosuje się tylko do umów między klientem (pasażerem) a przewoźnikiem (z wyłączeniem osób/podmiotów trzecich pośredniczących, czy biorących udział/organizujących te przewozy na bazie porozumienia/współpracy z przewoźnikiem). Odpowiedzi na te pytania organ winien sprecyzować w świetle ww. przesłanek, zwalniających pojazd samochodowy z kryterium konstrukcyjnego przewidzianego w art. 18 ust. 4a ustawy t.d., o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, podając przy tym, jak rozumie/interpretuje te przesłanki na użytek rozpoznawanej sprawy. Przede wszystkim organ odwoławczy nie ustalił – w kontekście tych przesłanek – okoliczności zawarcia przez przewoźnika (skarżącego) umowy na skontrolowany przewóz, a szerzej nie zbadał tej kwestii w obszarze całej jego działalności przewozowej mającej swoje źródło w ww. umowie z [...] marca 2000 r. o współpracy z hotelem, w której hotel przekazał mu – jako usługodawcy – na zasadzie pierwszeństwa obsługę gości hotelowych taksówką – limuzyną (w umowie tej przewidziano, że stroną umowy przewozu jest usługodawca i gość hotelowy – por. § 1 umowy). Organ nie wyjaśnił na użytek rozpoznawanej sprawy postanowień tej umowy w praktycznym znaczeniu prowadzonej przez skarżącego działalności i przy uwzględnieniu wzmiankowanych przesłanek z ust. 4b art. 18 ustawy t.d. nie analizował – w sposób dający się skontrolować w postępowaniu sądowoadministracyjnym, problematyki transakcji skontrolowanego przewozu, w tym zasady płatności/rozliczenia za przewóz, obejmującej ustalenie stron umowy "zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa" (jak stanowi ww. art. 18 ust. 4b lit. b) ustawy t.d.). Sposób obliczania wysokości opłaty za przejazd w przewozie okazjonalnym ma zasadnicze znaczenie. O istocie przewozu okazjonalnego stanowi bowiem charakter ryczałtowy opłaty ustalanej pomiędzy przewoźnikiem (tu skarżący) i osobą zlecającą przewóz przed rozpoczęciem przewozu (tzw. opłata "z góry"). Poza dyskusją pozostaje status skarżącego będącego przewoźnikiem/usługodawcą jako strony umowy przewozu. Ustalenia, popartego szczegółową argumentacją, wymaga natomiast, kto w tej umowie – w świetle przesłanek art. 18 ust. 4b i okoliczności stanu faktycznego tej sprawy, do których należy ww. umowa z [...] marca 2000 r. o współpracy z hotelem – zajmuje pozycję zlecającego przewóz i jak dochodzi z nim do zawarcia umowy przewozu oraz jego rozliczenia. W szczególności, czy zamawiającym/zlecającym przewóz jest hotel (w związku z ww. umową o współpracy mającej wymiar aktu organizującego działalność przewozową skarżącego) czy klient (przewożony pasażer). Omawiany przepis art. 18 ust. 4b ustawy w lit. b) mówi o umowie "zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa", nie wymieniając wprost stron tej umowy, dlatego wymaga zinterpretowania/wykładni na użytek konkretnych okoliczności stanu faktycznego sprawy. Wzmiankowanej umowy o współpracy z hotelem, w aspekcie stosowania art. 18 ust. 4b ustawy t.d., organ w ogóle nie wyjaśnił. W ocenie Sądu jest to istotne dla ustalenia organizacji/charakteru działalności skarżącego i sposobu rozliczania przewozów osób stanowiących istotę tej działalności. Jeżeli te przewozy skarżący rozlicza wyłącznie z hotelem, to należałoby rozważyć, czy w takiej sytuacji hotel nie należałoby traktować jak stronę umowy zamawiającą usługę przewozu na rzecz gościa hotelowego (klienta, pasażera) i postrzegać też jako element i miejsce działalności gospodarczej przewoźnika, a zarazem jako lokal gdzie prowadzi on swoją działalność (lokal przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 18 ust. 4b lit. b). Organ nie wyjaśnił ponadto w sprawie dlaczego potraktował w zaskarżonej decyzji ww. umowę o współpracy z hotelem jako umowę, na podstawie której był wykonywany przewóz, skoro umowa ta tworzyła jedynie generalną płaszczyznę współdziałania przewoźnika z hotelem w zakresie organizowania przewozów gości hotelowych, a każdy konkretny przewóz wymagał zawarcia umowy "w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa", jak stanowi art. 18 ust. 4b lit. b) ustawy t.d., po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu (lit. c) art. 18 ust. 4b ustawy t.d.). Reasumując, organ powinien rozważyć działalność przewozową skarżącego w formule przewozów okazjonalnych w kontekście ww. umowy o współpracy z hotelem i odpowiedzieć na podstawie poczynionych w tym zakresie ustaleń, czy sposób organizacji/wykonywania tej umowy przez skarżącego jako przedsiębiorcę, którego umowa ta dotyczy, gdyż wykonuje przewozy w ramach tej umowy, istotnie odbywa się z naruszeniem/nie odpowiada przesłankom uregulowania art. 18 ust. 4b ustawy t.d. W tym zakresie niezbędne jest zajęcie przez organ stanowiska co do sposobu rozumienia zrealizowania przez stronę przesłanki zawarcia umowy (w okolicznościach tej akurat sprawy) wymienionej w art. 18 ust. 4b pkt b) ustawy w postaci wykonywania przewozu "na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa". Organ winien tu określić praktykę stosowania tego przepisu. Z akt nie wynika, żeby organ podejmował w sprawie czynności obliczone na ustalenie, czy doszło w niej do zawarcia umowy o jakiej stanowi wymieniony przepis, mimo że skarżący przesłuchany w dacie kontroli w charakterze strony (por. akta administracyjne sprawy) opisał prowadzoną przez siebie działalność przewozową akcentując, że rozlicza się z hotelem za wykonywane przewozy, mając z nim podpisaną umowę na przewóz osób. Organ w decyzji pominął te wyjaśnienia; jednak celem pełnego wyjaśnienia sprawy winien wziąć je pod uwagę i ocenić w kontekście przesłanek z art. 18 ust. 4b ustawy t.d. Ponadto w myśl dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) organ administracji obowiązany jest z urzędu podjąć wszelkie kroki niezbędne do ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym przeprowadzenia służących temu celowi dowodów. W wyniku tego organ wyjaśni w tej sprawie w prawnoprocesowych formach postępowania administracyjnego wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym przede wszystkim ustali formułę odpłatności za przewóz i rozliczeń skarżącego - obowiązującą i stosowaną również w dacie ww. kontroli. Dopiero w następstwie wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego sprawy organ będzie mógł ten stan ocenić w świetle mających do niego zastosowanie przepisów prawa, a to w szczególności przepisów art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy t.d., dokonując przy tym odpowiedniej - na użytek tego zastosowania - ich wykładni. W uzasadnieniu decyzji administracyjnej szczególne znaczenie ma bowiem nie tylko wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ale również jej wyjaśnienie w kontekście okoliczności ustalonego stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy za podanymi przepisami podążać powinna dokonana przez organ analiza całej sprawy w sensie faktycznoprawnych jej uwarunkowań w systemie obowiązującego prawa, tak aby można było skontrolować – co już podnoszono - proces subsumcji/zastosowania przepisów przez organ. Ogólnikowe uzasadnienie decyzji nie będzie czynić temu zadość, tak jak nie czyni temu zadość uzasadnienie zaskarżonej decyzji - niewyczerpujące i lakoniczne w treści odnoszącej się do ustaleń faktycznych oraz niezawierające analizy zastosowania przepisów prawa, na podstawie których rozstrzygnięto sprawę. Niezależnie od powyższego Sąd odnotował również inne mankamenty zaskarżonej decyzji, które podważają jej prawidłowość. I tak w decyzji zaskarżonej pomylono nazwisko skarżącego, wymieniając w niej J. B., podczas gdy w świetle akt administracyjnych i skargi prawidłowe nazwisko skarżącego brzmi B. Do J. B. (a nie B.) skierowana też została ww. decyzja organu I instancji uchylona w całości ww. decyzją odwoławczą (zaskarżoną w tej sprawie). Organ odwoławczy nie podał przy tym powodów takiego działania (to jest uchylenia decyzji w całości), skoro jednocześnie stwierdził (na stronie 5 zaskarżonej decyzji – drugi akapit od końca), że jego zdaniem "postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa (...) czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (...)", a wcześniej (por. stronę 4 zaskarżonej decyzji – drugi akapit od końca) uwzględnił argumentację odwołania co do braku przesłanek nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie i używanie w pojeździe taksometru (Lp. 2.9. ww. załącznika do ustawy), ustalając następnie zasadność wymierzenia takiej kary jedynie za niedochowanie kryterium konstrukcyjnego pojazdu przeznaczonego do wykonywania przewozów okazjonalnych (Lp. 2.10. ww. załącznika), czemu dał ostatecznie wyraz w punkcie 2 sentencji zaskarżonej decyzji, nakładając na skarżącego z tego powodu karę pieniężną w wysokości 8000 zł – po uprzednim uchyleniu ww. decyzji organu I instancji w całości (pkt 1 sentencji). Tym samym wyeliminowanie z obrotu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za umieszczenie i używanie w pojeździe taksometru stało się prawomocne, pozostając poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż przedmiotem skargi do Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie rozstrzygnięcie objęte punktem 2 zaskarżonej decyzji. Jednakże wobec wskazanego wyżej działania organu odwoławczego w tej sprawie, który dodatkowo, na tle ww. stanowiska dotyczącego umieszczenia i używania w pojeździe taksometru, poczynił w zaskarżonej decyzji (por. stronę 5 zdanie drugie od góry) uwagę o zasadności umorzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie, co jednak nie znalazło wyrazu w treści sentencji tej decyzji, odnotować wypada treść wymienionego w niej, jako procesowa podstawa prawna tego działania, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., stosownie do którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten zawiera katalog dopuszczalnych działań organu odwoławczego, który podejmuje się wydać w sprawie decyzję reformatoryjną. Wydając taką decyzję organ powinien kierować się treścią tego przepisu (bacząc przy tym na ograniczenia wynikające z art. 139 K.p.a.). Z wykładni systemowej art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. zdaje się wynikać, że w sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia w części co do istoty sprawy organ powinien umorzyć postępowanie przed organem I instancji w pozostałej części (por. co do tego również A. Wróbel – Komentarz do art. 138 K.p.a., stan prawny 2014.04.11, pkt IV.4 w Lex Omega). W sytuacji ponownego rozpoznawania tej sprawy organ prowadzący postępowanie administracyjne winien dostosować je do ww. uwag i wskazań Sądu, tak żeby wyjaśnić wszystkie istotne dla końcowego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznoprawne w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwości co do ich zakresu i prawnej oceny. Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 j.t.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło