VI SA/Wa 1086/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędziowie: Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Kinga Krzemińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową. oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268 a k.p.a. i art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. cofającą T. P. pozwolenie na broń palną gazową do ochrony osobistej. Powyższa decyzja została wydana w następujący stanie faktycznym i prawnym. Komendant Wojewódzki Policji w [...], w związku z nieprzedstawieniem przez T. P. aktualnych orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego, wszczął z urzędu w dniu [...] grudnia 2005 r. postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zawarł jednocześnie pouczenie, że strona postępowania ma prawo m.in. do czynnego w nim udziału, do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. T. P. ze swych uprawnień nie skorzystał. W związku z powyższym Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał w dniu [...] stycznia 2006 r. decyzję, którą cofnął stronie pozwolenie na broń palną gazową na podstawie przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. T. P. wniósł od tej decyzji odwołanie podnosząc, że oczekiwanie przedstawienia przez niego orzeczeń, o których mowa w art. 15 ust. 4 ww. ustawy, jest stosowaniem prawa wstecz, zaś decyzja organu I instancji stanowi nieuzasadnione cofnięcie jego bezterminowego pozwolenia na broń, bowiem - jak wskazał - obowiązek nałożony na posiadaczy pozwoleń na broń do ochrony osobistej przez ustawę z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji dotyczy wyłącznie osób, które uzyskały pozwolenia po jej wejściu w życie. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Komendant Główny Policji po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, zaś w uzasadnieniu wskazał, iż przepis art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji nakłada na osobę posiadającą pozwolenie na broń do ochrony osobistej obowiązek okresowego, raz na 5 lat, przedstawiania aktualnych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego - stwierdzających, że osoba ta nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 tejże ustawy, a zatem stwierdzających, że nie posiada ona m.in. zaburzeń psychicznych i nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, oraz nie jest uzależniona od alkoholu lub od substancji psychotropowych i w związku z tym może dysponować bronią. Obowiązek ten dotyczy również osób, które pozwolenie na broń uzyskały przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Wskazuje na to art. 52 ww. ustawy stanowiący, iż zachowują swoją ważność pozwolenia na broń wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed jej wejściem w życie. Oznacza to, że osoby które - tak jak strona uzyskały pozwolenie na podstawie ustawy z 1961 r. - podlegają takim samym obowiązkom jak posiadacze pozwoleń wydanych już na podstawie nowej ustawy. Wolą ustawodawcy było, aby wszystkie osoby posiadające pozwolenia na broń do ochrony osobistej (oraz oczywiście te, które będą się dopiero o takie pozwolenia ubiegać) przedstawiały właściwym organom Policji odpowiednie orzeczenia (lekarskie i psychologiczne) stwierdzające, że osoby te mogą dysponować bronią. Wprowadzenie przedmiotowego obowiązku nie spowodowało utraty przez wydane pozwolenia na broń waloru bezterminowości, bowiem realizacja obowiązku określonego w art. 15 ust. 4 ustawy nie ma żadnego związku z terminowością pozwoleń (z mocy ustawy są one bezterminowe). Powyższe - w ocenie organu – prowadzi do wniosku, że nałożenie na stronę obowiązku przedstawienia odpowiednich orzeczeń nie stanowi o działaniu prawa wstecz. Nadto organ podkreślił, iż posiadanie przez obywateli każdego rodzaju broni, a zwłaszcza broni do ochrony osobistej (która – co do zasady – może być użyta w obronie przez jej posiadacza przeciwko innej osobie) nie jest obojętne z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego właśnie osoby posiadające broń, jak i ubiegające się o nią, powinny swą postawą gwarantować bezpieczne jej posiadanie i obchodzenie się z nią. Nie może być w tej kwestii żadnych wątpliwości, choćby natury medycznej. Dlatego też ustawodawca wprowadził wymóg aktualizacji co 5 lat orzeczeń, których celem jest potwierdzenie zdolności do dysponowania bronią przez posiadacza pozwolenia na nią, bez względu na to, na podstawie jakich przepisów zostało ono wydane. Z obowiązku tego ustawodawca wyłączył tylko określony krąg podmiotów tj. funkcjonariuszy państwowych formacji uzbrojonych i sił zbrojnych RP (art. 15 ust. 6 ustawy). Także przepisem ustawy o broni i amunicji, osoby zobowiązane do aktualizacji orzeczeń ponoszą koszty ich wydania i związanych z nimi badań. T. P. nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, a zatem – zdaniem Komendanta Głównego Policji – słuszne i celowe było cofnięcie mu pozwolenia na broń palną gazową. W interesie społecznym nie leży zachowanie pozwolenia na broń - które jest prawem szczególnym, podlegającym administracyjnoprawnej reglamentacji - osobie, która nie potwierdziła swojej zdolności psychicznej i zdrowotnej do dysponowania bronią. Za innym rozstrzygnięciem nie może więc przemawiać argument, iż broń stronie jest potrzebna z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. P. (zwany dalej skarżącym) zarzucił organom Policji złamanie zasady lex retro non agit (prawo nie działa wstecz). Jego zdaniem przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma zastosowanie jedynie w stosunku do osób, które otrzymały pozwolenie na broń na podstawie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, natomiast jemu pozwolenie wydano w 1994 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. P. skargi od decyzji Komendanta Głównego Policji Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na bazie wyczerpujących ustaleń faktycznych organ podjął rozstrzygnięcie, które prawa nie narusza. Wyjaśnił przy tym przesłanki swojego działania, zaś przytoczona na ten temat argumentacja nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji zgodnie z którym, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy tj. wydawanych przez upoważnionych – lekarza i psychologa i stwierdzających, że osoba badana nie należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. W przepisach przejściowych obowiązującej od dnia 20 marca 2000 r. ustawy o broni i amunicji, która uchyliła (z wyjątkami niemającymi znaczenia w rozpatrywanej sprawie) ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, w art. 52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenia na broń" wydawanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Oznacza to – w ocenie Sądu – iż podmioty, które otrzymały takie pozwolenia mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Nie oznacza natomiast, że osoby te nie obowiązują regulacje wynikające z nowych przepisów. Dotyczy to zwłaszcza obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji a dotyczącego konieczności przedstawiania właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Ustawodawca zachowując w mocy "stare" pozwolenia nie zwolnił ich posiadaczy z obowiązku poddawania się okresowym badaniom lekarskim i psychologicznym. Obowiązek ten wynika niewątpliwie z potrzeby gwarantowania bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią przez wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń, a nie tylko przez tych z nich, którzy pozwolenie otrzymali pod rządami nowej ustawy. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż zgodnie z wymogami ustawy orzeczenia te winny być przedkładane co pięć lat, celem uaktualnienia wiedzy organów Policji na temat stanu zdrowia osób dysponujących pozwoleniem na broń, co ma niewątpliwie wpływ z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Uznanie, że posiadaczy "starych" pozwoleń nie dotyczy powyższy obowiązek prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby sprzeczne z celem nowej ustawy, która charakteryzuje się zaostrzonymi wymaganiami do uzyskania pozwoleń na broń. Celem tym jest zwiększenie kontroli nad posiadaną bronią. Wskazać jednocześnie należy, że obowiązek przedkładania ww. badań nie pozostaje w związku z ważnością pozwoleń (ich bezterminowością), albowiem niewywiązanie się z obowiązku nie powoduje utraty ważności pozwoleń. Może natomiast skłonić właściwe organy Policji do wszczęcia procedury zmierzającej do cofnięcia pozwolenia. W rozpoznawanej sprawie organy Policji jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego wezwały skarżącego, pomimo iż nie ciążył na nich taki obowiązek, do złożenia wymaganych prawem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Skarżący z obowiązku tego nie wywiązał się i dlatego też – w ocenie Sądu – zasadnym było cofnięcie pozwolenia na broń palną gazową. Przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy stanowi wprawdzie, że właściwy organ Policji "może" cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Jednakże w ustalonym przez organ i niespornym między stronami stanie faktycznym, zaskarżona decyzja znajduje uzasadnienie. Komendant Główny Policji szczegółowo przedstawił argumentację swojego rozstrzygnięcia, uzasadniając je zindywidualizowanymi przesłankami. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu, zważywszy zwłaszcza, że skarżący nigdy nie wykonywał badań lekarskich i psychologicznych, przeprowadzonych pod kątem możliwości posługiwania się bronią palną gazową, która służy mu do ochrony osobistej, a zatem może być użyta przeciwko drugiej osobie. Zdaniem Sądu działanie organów Policji było nie tylko legalne, oparte na prawidłowej wykładni przepisów obowiązującej ustawy o broni i amunicji, ale również rzetelne i wolne od arbitralności i dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi przedmiotowej sprawy. Organy Policji swoim działaniem nie naruszyły zasad wynikających z art. 7 k.p.a., gdyż w sposób właściwy wyważyły słuszny interes skarżącego oraz interes społeczny. Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.