VI SA/Wa 109/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-09
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może zostać unieważnione z powodu braku nowości, jeśli identyczny wzór został publicznie udostępniony przez stosowanie w obrocie gospodarczym przed datą zgłoszenia, nawet jeśli ujawnienie nastąpiło przez podmiot inny niż twórca lub jego następca prawny?Ratio decidendi
Prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może zostać unieważnione z powodu braku nowości, jeśli identyczny wzór został publicznie udostępniony przez stosowanie w obrocie gospodarczym przed datą zgłoszenia. Utrata nowości następuje w każdym przypadku publicznego udostępnienia wzoru, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 103 ust. 3 pkt 2 Prawa własności przemysłowej, które dotyczą ujawnienia przez twórcę, jego następcę prawnego lub osobę trzecią za zgodą uprawnionego, albo w wyniku nadużycia wobec twórcy lub jego następcy prawnego, w okresie 12 miesięcy przed datą pierwszeństwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która unieważniła w części prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Parapet okienny". Urząd Patentowy uznał, że wzór nie spełnia wymogu nowości, ponieważ identyczny produkt był już publicznie stosowany i sprzedawany przez inny podmiot przed datą zgłoszenia wzoru. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zbadania legitymacji podmiotu wnoszącego sprzeciw oraz błędne ustalenia faktyczne i prawne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa z rejestracji wzoru przemysłowego p.t. "Parapet okienny" nr [...] oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie w części prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Parapet okienny" nr [...] udzielonego na rzecz R. M., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez M. C., decyzją z dnia [...] października 2008 r. [...] na podstawie art. art. 102 i 103 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej cyt. jako p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Parapet okienny" nr [...] w części określonej rysunkiem fig. 3 i fig. 5 opisu ochronnego tego wzoru.
Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2006 r. o udzieleniu na rzecz R. M., prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Parapet okienny" został złożony sprzeciw w zakresie przedstawionym na rysunkach fig. 3 i fig. 5 opisu wzoru przemysłowego. Wskazano naruszenie art. 103 p.w.p.
Sprzeciw został złożony przez M. C., który zarzucił brak nowości wzoru przemysłowego we wskazanym zakresie oraz zarzucił uprawnionemu działanie w złej wierze.
Wnioskodawca podniósł, że:
- od 2001 r. produkuje parapety okienne o cechach przedstawionych na fig. 3 i fig. 5 opisu ochronnego ww. wzoru przemysłowego, wytwarzany parapet przedstawiony został na złączonej fotografii,
- w dniu [...] lutego 2002 r. uprawniony R. M. wezwał go do zaprzestania produkcji ww. parapetów wywodząc swoje prawo ze zgłoszenia wzoru użytkowego nr [...] pt. "Parapet okienny" a po uzyskaniu ochrony wezwał o zaprzestanie naruszania jego prawa,
- wzór przemysłowy został zgłoszony po upływie ponad czterech lat od czasu, gdy uprawniony miał wiedzę, że postać przedstawiona na fig, 3 i fig. 5 jest znana i produkowana przez konkurenta.
Do sprzeciwu dołączono oświadczenie p. P. T., że od 2004 r. kupuje on w firmie "R." z K. parapety okienne wg wzoru przemysłowego [...] fig. 3 i fig. 5.
Uprawniony z rejestracji wzoru przemysłowego uznał sprzeciw za bezzasadny, zapowiedział dostarczenie dowodów i wyjaśnień w terminie późniejszych, jednak ich nie dostarczył organowi.
Na rozprawie w dniu [...] października 2008 r. wnioskodawca złożył do akt kopię faktury sprzedaży parapetów z [...] grudnia 2004 r. oraz kopię ekspertyzy nt. naruszeń prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt. "Parapet okienny". Oświadczył, że tego rodzaju parapety z rowkami zobaczył będąc we Francji. Wzór adaptował i produkuje takie parapety od 2001 r.
Uprawniony z rejestracji zwracał uwagę na różnice między wzorami spornymi a przeciwstawionym. Zwrócił uwagę, iż przedłożona faktura pochodzi z 2004 r., zatem ujawnienie w czasie 12 miesięcy przed zgłoszeniem nie stanowi przeszkody do rejestracji wzoru przemysłowego.
Unieważniając prawo z rejestracji wzoru przemysłowego we wskazanym zakresie, Urząd Patentowy wskazał, iż zgodnie z art. 103 p.w.p., stanowiącym podstawę prawną dla złożonego sprzeciwu, wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami (art. 103 ust. 1 p.w.p.). Przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości udzielenia prawa z rejestracji, jeżeli wzór przemysłowy został ujawniony w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, jeżeli ujawnienie nastąpiło przez twórcę, jego następcę prawnego lub – za zgodą uprawnionego – przez osobę trzecią, a także jeżeli ujawnienie nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego (art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p.).
Organ wskazał, iż odrębna postać wytworu fig, 3 i fig. 5 spornego wzoru przemysłowego jest postacią parapetu okiennego, którego istotnymi cechami jest to, iż jego ściankę okapową tworzy jedna listwa nachylona pod kątem do ścianki podstawowej, na stronie zewnętrznej ma rowki usytuowane równolegle do siebie, na stronie wewnętrznej ma wypukłości odpowiadające tym rowkom, zaś ww. rowki i wypukłości mają w przekroju poprzecznym kształt półokręgu. Przeciwstawiony parapet ma ściankę okapową, którą tworzy jedna listwa nachylona do ścianki podstawowej, na stronie zewnętrznej ma rowki usytuowane równolegle do siebie, a na stronie wewnętrznej ma wypukłości odpowiadające tym rowkom, zaś rowki i wypukłości w płaszczyźnie poprzecznej mają kształt półokręgu.
W ocenie organu, odrębna postać wytworu fig. 3 i fig. 5, w świetle art. 103 p.w.p., jest identyczna w porównaniu z postacią przeciwstawionego parapetu, bo postacie te różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami. Oba parapety mają jednolistwową ściankę okapową nachyloną do ścianki podstawowej, na stronie zewnętrznej równoległe do siebie rowki, a po stronie wewnętrznej – odpowiadające im wypukłości, zaś rowki i wypukłości mają w płaszczyźnie poprzecznej kształt półokręgu. Organ podkreślił, iż różnice postaci dotyczące szczegółowych cech ścianki okapowej mają charakter nieistotnego szczegółu, nie wywołują odmiennego ogólnego wrażenia, natomiast kolorystyka nie jest cechą spornego wzoru.
Urząd Patentowy podniósł, iż datą wystawienia i datą sprzedaży wg przedłożonej faktury jest [...] grudnia 2004 r., natomiast zgłoszenie spornego wzoru nastąpiło w dniu [...] października 2005 r. Ujawnienie wzoru poprzez wystawienie faktury i sprzedaż wytworów nie nastąpiło w okolicznościach określonych w art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., bowiem wystawiającym i sprzedawcą parapetów był wnioskodawca a nie uprawniony ze spornego wzoru, a więc tzw. ulga w nowości nie ma zastosowania.
Organ stwierdził, iż przedłożona ekspertyza nt. naruszenia prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] przez producenta parapetów (firmę "R.") nie zawiera ilustracji, więc nie może stanowić dowodu w ocenie nowości postaci fig. 3 i fig. 5 spornego wzoru. Urząd Patentowy wskazał, iż zarzut działania uprawnionego w złej wierze i postępowania niezgodnego z dobrymi obyczajami nie mogą być uwzględnione jako samodzielne przesłanki unieważnienia prawa ponieważ w przepisach p.w.p. w zakresie wzorów przemysłowych nie stanowią one przesłanek dla unieważnienia prawa z rejestracji. Przesłanka działania w złej wierze dotyczy znaków towarowych a nie wzorów przemysłowych. Natomiast przepis art. 106 p.w.p. wskazuje, iż wykorzystywanie wzoru przemysłowego sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami wyklucza możliwość jego rejestracji. W ocenie organu sporny wzór nie posiada cech postaciowych, które skutkowałyby jego wykorzystywaniem niezgodnie z art. 106 p.w.p.
Organ uznał, iż okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, w tym okoliczności sprzedaży przez niego parapetów o postaci identycznej ze spornym wzorem przed zgłoszeniem spornego wzoru do Urzędu Patentowego, oświadczenie o zakupie od wnioskodawcy parapetów wg spornego wzoru od 2004 r., tj. przed datą dokonania zgłoszenia spornego wzoru do Urzędu Patentowego pozwalają na ocenę, iż postać wytworu identyczna, w rozumieniu art. 103 p.w.p. jak postać fig. 3 i fig. 5 spornego wzoru, została przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, udostępniona publicznie przez stosowanie. W konkluzji organ stwierdził, iż postać wytworu przedstawiona na fig. 3 i fig. 5 spornego wzoru przemysłowego nie jest nowa, nie spełnia wymogów określonych w art. 103 p.w.p., co w świetle art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia prawa z rejestracji wzoru w zakresie odnoszącym się do tej postaci.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. M., dalej cyt. jako skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie prawa procesowego, wskazując art. 2551 ust. 4 pkt 1, art. 2551 ust. 5 i ust. 6, art. 2558 ust. 1 pkt 4 i pkt 8 p.w.p. W uzasadnieniu wskazał, iż składający sprzeciw – M. C. jako przedsiębiorca "R." nigdy nie istniał, nie miał legitymacji do zgłaszania sprzeciwu i udzielenia pełnomocnictwa. Na dowód powyższych twierdzeń załączył dwa zaświadczenia Burmistrza Miasta K., z których wynikało, iż działalność gospodarczą pod nazwą "R." prowadzi R. C. a nie M. C., natomiast M. C. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu (bez wskazania nazwy firmy) na podstawie dwóch wpisów do ewidencji działalności gospodarczej ale wpisy te zostały wykreślone w 1991 r. i w 1993 r. Zarzucił organowi niezbadanie prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa, które M. C. udzielił jako przedsiębiorca, zarzucił ponadto błędne oznaczenie w zaskarżonej decyzji stron postępowania oraz oparcie decyzji o błędne ustalenia faktyczne i prawne.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz podkreślając, iż zgodnie z art. 246 p.w.p. sprzeciw może wnieść każdy, nie tylko przedsiębiorca. Akcentował, iż prawo z rejestracji wzoru przemysłowego zostało unieważnione z powodu publicznego udostępnienia wzoru.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2009 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko odnośnie braku badania przez Urząd Patentowy wniesionego sprzeciwu. Poddawał w wątpliwość twierdzenia M. C., który zapewniał o prowadzeniu działalności gospodarczej i z niej wywodził swoje zarzuty.
Na rozprawie, pełnomocnik uczestnika postępowania wyjaśnił, iż M. C. jest pełnomocnikiem firmy "R." R. C., prowadzonej przez jego małżonkę. Złożył do akt pełnomocnictwo do prowadzenia przedsiębiorstwa wystawione w dniu [...] grudnia 2004 r. przez R. C. oraz zaświadczenie o numerze REGON z dnia [...] marca 2006 r. dla R. C., prowadzącej działalność pod nazwą "R." w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a.
Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa.
W przedmiotowej sprawie ogłoszenie o udzieleniu prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego pt. "Parapet okienny" zostało zamieszczone w Wiadomościach Urzędu Patentowego Nr 11/2006.
Zgodnie z art. 247 ust. 2 p.w.p., jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, Urząd Patentowy rozpatruje w trybie postępowania spornego.
Stosownie do art. 117 ust. 1 p.w.p. do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 tej ustawy stosuje się odpowiednio, a zatem wzór przemysłowy może być unieważniony w przypadku, gdy nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji. Podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być również, stosownie do art. 117 ust. 2 p.w.p. stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich.
Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.).
W sprzeciwie zarzucając brak nowości spornego wzoru, wskazano naruszenie art. 106 p.w.p., zarzucano również działanie w złej wierze.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Z kolei stosownie do art. 103 ust. 1 ww. ustawy wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.
Zgłoszenie spornego wzoru przemysłowego zostało dokonane w dniu [...] października 2005 r., zatem zgodnie z regułami wskazanymi w ww. przepisach p.w.p. ocenę nowości ocenia się wg tej daty.
Zdaniem Sądu, organ właściwie ocenił kwestię nowości spornego wzoru (w kwestionowanym zakresie) uznając, iż produkowanie parapetów okiennych o postaci uznanej za identyczną ze spornym wzorem przed datą zgłoszenia wzoru do rejestracji, przez inny podmiot niż zgłaszający, spowodowało utratę nowości tego wzoru.
Należy podkreślić, iż istotą zaskarżonej decyzji unieważniającej prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego w kwestionowanym zakresie jest stwierdzenie organu braku nowości tego wzoru. Utrata nowości nastąpiła poprzez publiczne ujawnienie wzoru, tj. stosowanie postaci wytworu w obrocie gospodarczym.
Zdaniem Sądu nie ma istotnego znaczenia, kto ujawnił wzór. Jak trafnie wskazał organ powołując się na zapis art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. tylko ujawnienie przez twórcę, jego następcę prawnego, lub - za zgodą uprawnionego - przez osobę trzecią, a także jeżeli ujawnienie nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego w okresie 12 miesięcy przed datą pierwszeństwa nie szkodzi nowości, każde inne publiczne udostępnienie wzoru - tej nowości szkodzi.
Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie przedłożył żadnych dowodów kwestionujących brak nowości spornego wzoru w kwestionowanym zakresie, nie kwestionował również uprawnień strony do występowania ze sprzeciwem a następnie z wnioskiem o unieważnienia prawa z rejestracji. Jak wynika z nadesłanych Sądowi akt administracyjnych skarżący znał firmę "R." z siedzibą w K., bowiem prowadził już wcześniej spór z tą firmą o naruszenie prawa ochronnego na wzór użytkowy. Z załączonych do skargi zaświadczeń Burmistrza Miasta K. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, iż firma o tej nazwie istnieje i jest prowadzona przez R. C.. W zakresie prowadzonej działalności posiada uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie produkcji. Dowody, na których oparł się organ stwierdzając utratę nowości spornego wzoru wymieniają firmę "R." z siedzibą w K..
W świetle przedłożonych przez skarżącego zaświadczeń oraz przedłożonego przez uczestnika postępowania pełnomocnictwa do prowadzenia przedsiębiorstwa, M. C. nie jest przedsiębiorcą prowadzącym firmę o nazwie "R." z siedzibą w K., jest tylko pełnomocnikiem swojej małżonki, prowadzącej działalność pod wskazaną nazwą, nie podważa to jednak w ocenie Sądu, rozstrzygnięcia organu co do unieważnienia prawa z rejestracji z powodu braku nowości spornego wzoru.
Należy również podkreślić, iż sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego może wnieść każdy, osoba wnosząca sprzeciw może powoływać się nie tylko na publiczne ujawnienie wzoru dokonane przez nią, również na stosowanie wzoru przez inną osobę.
Pełnomocnictwo udzielone pełnomocnikowi do występowania ze sprzeciwem zostało wystawione przez osobę fizyczną – M. C. a nie przez firmę o nazwie "R." z siedzibą w K.. Wskazanie nazwy tej firmy obok imienia i nazwiska mocodawcy nie podważa ani ważności tego pełnomocnictwa ani czynności dokonanej na jego podstawie.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może być podstawą uwzględnienia skargi tylko wtedy, gdy to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano wyżej takie naruszenie przepisów postępowania nie wystąpiło.
Mając powyższe na uwadze skargę uznano za nieuzasadnioną. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło