VI SA/Wa 1090/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-30
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Magdalena Bosakirska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie badań lekarskich/psychologicznych oraz obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty została nałożona prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ przedsiębiorca naruszył obowiązek kierowania kierowcy na badania psychologiczne, których ważność upłynęła, a także nie wyposażył kierowcy w wymagane zaświadczenie o niewykonywaniu pracy w określonych dniach. Dostarczenie dokumentów po rozpoczęciu kontroli jest bezskuteczne.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję nakładającą na R. K. karę pieniężną w wysokości 1000 zł za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie badań lekarskich/psychologicznych oraz obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Kontrola wykazała, że kierowca nie posiadał ważnych badań psychologicznych, a przedsiębiorca nie wystawił mu zaświadczenia o dniach wolnych. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące interpretacji ważności badań oraz zachowania inspektorów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] nakładającą na R. K. – dalej zwany także skarżącym, karę pieniężną w wysokości 1000,00 złotych, za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne oraz obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 27 stycznia 2009 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości O. przeprowadzono kontrolę pojazdu nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował Pan A. K. Podczas kontroli czasu pracy kierowcy stwierdzono:
- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne;
- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – kierowca nie został wyposażony przez skarżącego w zaświadczenie potwierdzające niewykonywanie pracy w dniach 9 – 11 stycznia 2009 r.
Kierowca A. K. podpisał protokół kontroli bez uwag. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, iż w dniach 9-11 stycznia 2009 r. miał dni wolne. Przedsiębiorca na te dni nie wystawił mu zaświadczenia o dniach wolnych. Oświadczył, że ostatnie badania psychologiczne odbył w czerwcu 2001 r. a w okresie zatrudnienia u skarżącego nie został skierowany na badania lekarskie ani psychologiczne.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1000,00 zł., w tym:
- 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne – organ stwierdził, iż orzeczenie psychologiczne, którym legitymował się kierowca utraciło ważność w dniu 28 czerwca 2006 r.;
- 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – organ stwierdził, iż przedsiębiorca nie wystawił kierowcy przed rozpoczęciem przewozu zaświadczenia o niewykonywaniu pracy w dniach 9, 10 ,11 stycznia 2009 r.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył skarżący. Podniósł, iż był obecny przy kontroli jednak inspektor odmówił przyjęcia od niego oświadczenia o niewykonywaniu pracy przez kierowcę w zakwestionowanym terminie. Zarzucił inspektorom naganne i pełne agresji zachowanie w trakcie kontroli.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39l, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz Ip. 1.8, Ip. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 15 ust. 7 lit. b Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu wskazując na powołane powyżej przepisy stwierdził, iż organ I instancji dokonał w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych i na tej podstawie nałożył karę pieniężną. Podniósł, iż ważność posiadanych przez kierowcę badań psychologicznych zgodnie z brzmieniem art. 39k ustawy o transporcie drogowym upłynęła w dniu 28 czerwca 2006 r. zaś skarżący kierowcy na takie badania nie skierował. Organ II instancji wskazał, że bezspornie skarżący naruszył obowiązek wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Nie wystawił mu bowiem przed rozpoczęciem przewozu zaświadczenia określonego w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowcy.
W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca podtrzymała stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. Ponadto zwróciła uwagę, iż ze świadectwa kwalifikacji wynika ważność badań psychologicznych kierowców do roku 2021 i wskazała na rozbieżność w interpretacji tego samego stanu faktycznego w czasie kontroli drogowych dokonywanych przez różnych inspektorów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270, dalej zwanej p.p.s.a.).
Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
Stosownie do art. 39a ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:
1) ukończyła 21 lat;
2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy
4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;
5) uzyskała kwalifikację wstępną;
6) ukończyła szkolenie okresowe.
Stosownie do art. 39k ww. ustawy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania psychologiczne, są przeprowadzane:
1) do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat - co 5 lat;
2) po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia - co 30 miesięcy.
Stosownie do art. 39I.1 ww. ustawy przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do:
1) kierowania kierowców na:
a) szkolenia okresowe,
b) badania lekarskie i psychologiczne;
2) pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych;
3) przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy kopii:
a) świadectw kwalifikacji zawodowej,
b) orzeczeń lekarskich i psychologicznych;
4) prowadzenia dokumentacji dotyczącej badań lekarskich i psychologicznych;
5) przekazania kierowcy z chwilą rozwiązania stosunku pracy kopii orzeczeń i świadectw, o których mowa w pkt 3.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 w/w ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.8 załącznika do ww. ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.
W sprawie bezspornym jest, iż kierowca w momencie kontroli okazał orzeczenie psychologiczne z dnia 29 czerwca 2001 r., którego data ważności w świetle cytowanego powyżej art. 39k ustawy o transporcie drogowym upłynęła w dniu 28 czerwca 2006 r. Kierowca zgodnie z oświadczeniem złożonym w toku postępowania administracyjnego stosownych badań psychologicznych w celu uzyskania nowego orzeczenia nie przechodził. Nie został na nie także skierowany przez skarżącego.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż organ zasadnie przyjął, orzekając na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym, iż skarżący naruszył cytowane powyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym i w konsekwencji nałożył na niego karę pieniężną w wysokości 500 zł.
W ocenie Sądu faktu tego nie może zmienić przedstawiony na etapie postępowania sądowego dowód w postaci kserokopii jednej ze stron świadectwa kwalifikacji, z którego wynika termin ważności badań lekarskich do dnia 26 sierpnia 2007 r. zaś badań psychologicznych do dnia 18 listopada 2021 r. Z dokumentu tego nie wynika, czy dotyczy on kontrolowanego w dniu 27 stycznia 2009 r. kierowcy A. K. Podkreślić przy tym należy, iż organ zasadnie odwołując się do art. 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. 2003, Nr 149, poz. 1452), w odpowiedzi na skargę wskazał na utratę ważności przedmiotowego świadectwa z dnia 26 sierpnia 2007 r., tzn. z dniem utraty ważności badań lekarskich w nim określonych.
Odnosząc się do naruszenia przez skarżącego przepisów o czasie pracy kierowców należy wskazać, iż zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz.
Zaświadczenie, o którym mowa powyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.
Opierając się na brzmieniu art. 87 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż w momencie kontroli kierowca nie przedstawił stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt niewykonywania pracy w dniach 9, 10, 11 stycznia 2009 r. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że zaświadczenia takiego nie wystawił mu skarżący. Tym samym organ zasadnie stwierdził naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców w przedmiotowym zakresie i nałożył karę pieniężną określoną w załączniku lp. 1.7 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 500 zł.
Nie mogą znaleźć uznania zarzuty skarżącego podniesione w postępowaniu administracyjnym oraz sądowym wskazujące na bezpodstawną, w jego ocenie, odmowę przyjęcia przez inspektora transportu drogowego stosownego zaświadczenia złożonego przez skarżącego w trakcie kontroli.
Kierowca powinien być bowiem, zgodnie z wyżej powołanym przepisem, wyposażony przez przedsiębiorcę w stosowne zaświadczenie przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Zaświadczenie to kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Oznacza to, że późniejsze, już po rozpoczęciu kontroli, a tym bardziej po jej zakończeniu, dostarczenie dokumentu, o którym mowa, jest bezskuteczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 787/06).
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło