VI SA/Wa 1096/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego M. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Komendant Policji na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M. K. prowadzącego działalność gospodarczą P odwołania od decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości 13 000 złotych. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wskazał, iż przedmiotowa decyzja była dwukrotnie awizowana - w dniach 1 oraz 8 grudnia 2008 r., na kopercie doręczyciel zaznaczył powód nie doręczenia przesyłki. M. K. wniósł odwołanie w dniu 20 lutego 2009 r. a więc ponad dwa miesiące po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 15 grudnia 2008 r. Jednocześnie odwołujący nie podał przyczyn uchybienia terminu i nie wniósł o jego przywrócenie stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. Organ przytoczył treść przepisów dotyczących skuteczności doręczeń podnosząc, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg z dniem 1 grudnia 2008 r. i upłynął w dniu 15 grudnia 2008 r. W ocenie organu ponowne wysłanie decyzji nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania tym samym zainteresowany, wnosząc odwołanie w dniu 20 lutego 2009 r. terminowi temu uchybił. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. K. prowadzący działalność gospodarczą P., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 41 w zw. z art. 44 §. 1 pkt 1, art. 44 §. 2 oraz art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., iż organ administracji posiadał wiedzę, iż doręczenie decyzji na adres [...] nie może być skuteczne o czym świadczy fakt jej ponownego przesłania na inny adres znajdujący się w aktach sprawy. W ocenie skarżącego odwołanie wniósł w terminie albowiem decyzja Komendanta Policji [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nakładająca karę pieniężną w wysokości 13 000 złotych została mu skutecznie doręczona w dniu 10 lutego 2008 r. Zaprzeczył także, by otrzymał dwukrotne awizo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty. Dodał, iż przedmiotowa decyzja pierwotnie została wysłana na adres wskazany przez skarżącego jako adres do doręczania korespondencji. Podkreślił, iż korespondencja wysyłana na ten adres w toku prowadzenia postępowania administracyjnego, była przez skarżącego odbierana i skarżący nie powiadomił organu o zmianie adresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podnieść należy, iż w chwili wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne. W przypadku stwierdzenia, że wniesiono je po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 k.p.a stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 k.p.a wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Podkreślenia wymaga, iż jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Ograniczając dalej rozważania tylko do odwołań od decyzji organu I instancji należy podkreślić, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy była ona ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a). Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne, a podstawowym jego skutkiem prawnym jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia. Sposób doręczenia wszelkich pism kierowanych do strony określają przepisy art. 39-49 k.p.a dostosowane do różnych sytuacji faktycznych. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia na podstawie art. 134 k.p.a winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a w przeciwnym bowiem wypadku postanowienie takie narusza art. 7 k.p.a i 77 k.p.a a naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia. W orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, podzielony przez skład Sądu rozpatrujący niniejszą sprawę, zgodnie z którym stwierdzenie uchybienia terminu może mieć miejsce wtedy, gdy organ stwierdzi ponad wszelką wątpliwość, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania określonemu w przepisach k.p.a Stwierdzenie uchybienia takiemu terminowi może nastąpić tylko wtedy, gdy organ będzie posiadał dowód, iż rozstrzygnięcie zostało doręczone podmiotowi wnoszącemu odwołanie w konkretnej dacie i podmiot ten uchybił terminowi 7 lub 14 dni w zależności od rodzaju rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca decyzję Komendanta Policji [...] z dnia [...] listopada 2008 r. została wysłana na adres skarżącego, wskazany jako adres do doręczania korespondencji i była dwukrotnie awizowana. Instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, a zatem taki sposób doręczenia jest prawnie skuteczny. Jednakże organ administracji działał niekonsekwentnie bądź też uznał doręczenie za nieskuteczne. Jak wynika bowiem z koperty znajdującej się w aktach administracyjnych, przedmiotowa decyzja została wysłana skarżącemu ponownie w dniu 4 lutego 2008 r. Jednocześnie organ nie wyjaśnił dlaczego ponowił wysłanie decyzji stwierdzając jedynie, iż wysłanie to było bezprzedmiotowe i nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, nawet gdyby przyjąć założenie, iż działanie organu polegające na powtórnym przesłaniu decyzji było błędem proceduralnym to należy zdecydowanie podkreślić, iż błąd administracji państwowej nie może obciążać skarżącego, który działając w zaufaniu do organu, wniósł odwołanie w terminie. Błąd organu nie może bowiem zamykać stronie drogi do ponownego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji nie może zamykać drogi do sądu. Sąd zauważa także, iż błędnym jest stanowisko organu, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 1 grudnia 2008 r. a więc w dniu pierwszego awizowania przesyłki poleconej. Jak stanowi art. 44 § 4 k.p.a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a więc po upływie okresu 14 dni w którym poczta przechowuje pismo w swojej placówce. W tej konkretnej sprawie ostatnim dniem przechowywania przesyłki na poczcie był dzień 14 grudnia 2008 r. a zatem, gdyby doręczenie uznać za prawnie skuteczne, po tym dniu zacząłby biec termin do wniesienia odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i jako wadliwe winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy rozważy wskazane wyżej okoliczności. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a..