VI SA/Wa 1102/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. j. W. D., T. S. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z [...] marca 2009 r. Minister Infrastruktury stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez A. Sp. J. W. D., T. S. /dalej jako skarżący/ wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] maja 2004 r. poprzez przeniesienie uprawnień wynikających z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy o numerze [...]. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. [...] kwietnia 2004 r. do organu licencyjnego wpłynął wniosek skarżącego o przeniesienie uprawnień licencyjnych w związku z przekształceniem spółki cywilnej w spółkę jawną. W wyniku jego realizacji organ przeniósł uprawnienia na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na przedsiębiorcę A. Sp. J. W. D., T. S. Nowy blankiet decyzji oraz wypisy z licencji zostały doręczone stronie [...] maja 2004 r. [...] lutego 2009 r. do organu wpłynął wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wydania skarżącemu [...] maja 2004 r. licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego i jej zmianę co do terminu ważności oraz wysokości opłaty za wydanie uprawnienia. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, iż organ bezpodstawnie skrócił termin ważności licencji. Spółka cywilna posiadała bowiem licencję ważną do [...] lutego 2052 r., natomiast po przeniesieniu uprawnień wydano licencję ważną do [...] maja 2009 r. W ocenie skarżącego w sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy prawa unijnego, bowiem nie występował on o udzielenie nowej licencji, lecz o jej zmianę w związku z przekształceniami podmiotowymi. Skarżący podniósł również, że organ błędnie naliczył opłatę za wydane uprawnienie. Wskazanym na wstępie postanowieniem organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia powyższego wniosku. W jego uzasadnieniu wskazał, że decyzja której dotyczy przedmiotowy wniosek została doręczona stronie [...] maja 2004 r., zaś wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został złożony [...] lutego 2009 r. W tej sytuacji organ uznał, że doszło do przekroczenia terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. albowiem termin do wniesienia wniosku upłynął z dniem [...] czerwca 2004 r. W skardze na powyższe postanowienie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podniósł, że nie był poinformowany o prawie do wniesienia odwołania od decyzji o udzieleniu licencji na wykonywanie transportu międzynarodowego. Wskazał na przepis art. 112 k.p.a., podkreślając że skoro nie może szkodzić stronie błędne pouczenie, tym bardziej nie może szkodzić stronie brak pouczenia. W ocenie skarżącego termin do wniesienia odwołania nie biegł od dnia odbioru blankietów licencji i wypisów. W związku z powyższym wnosił o uchylenie decyzji o udzieleniu licencji i ponowne jej rozpoznanie lub o jej zmianę w zakresie okresu ważności licencji oraz obciążenia skarżącego opłatami za udzielenie licencji i wypisów. Jednocześnie skarżący podtrzymał zarzuty sformułowane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, iż nie jest sporne, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został wniesiony po terminie, jak również i to, że w doręczonej skarżącemu decyzji brak było pouczenia czy i w jakim trybie przysługuje od decyzji odwołanie. Nie oznacza to jednak, że odwołanie / wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy/ może być wniesiony w każdym czasie od doręczenia decyzji. Po dostrzeżeniu takiego uchybienia strona - w ocenie organu - powinna zażądać uzupełnienia decyzji, co mogło nastąpić w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Skarżący z takiej możliwości nie skorzystał. Organ zauważył również, że okoliczność braku pouczenia o trybie zaskarżenia decyzji mogłaby być okolicznością istotną w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy/, jednakże strona powinna wnieść o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie strona z takim wnioskiem nie wystąpiła, a treść pisma z [...] lutego 2009 r. nie pozostawia wątpliwości co do jego " odwoławczego" charakteru. W takiej sytuacji organ nie mógł orzekać o przywróceniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W piśmie z [...] września 2009 r., które wpłynęło do sądu, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Ministra Infrastruktury z [...] marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Infrastruktury, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jej zakresem nie była natomiast objęta decyzja o udzieleniu licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu rzeczy, albowiem kontrola tej decyzji będzie możliwa dopiero wówczas, gdy zostanie wyczerpany tok instancji w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia. Na wstępie na podkreślenie zasługuje, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym dochowanie wszelkich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych, które chronią interes strony, jest obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie. Obowiązek informowania i wyjaśniania stronie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to tylko możliwe. Organ obowiązany jest m.in. informować stronę o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z przepisów prawa procesowego, których realizacja będzie miała wpływ na wynik sprawy. Bierność organu w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu. W piśmiennictwie przyjmuje się również, iż w stosunku do stron przepis art. 9 całkowicie uchyla zasadę ignorantia iuris nocet /por. np. wyrok NSA z 27 czerwca 1989r., sygn. akt IV SA 455/89; wyrok SN z 23 lipca 1992r. sygn. akt III ARN 40/92; wyrok NSA z 20 października 1993r., sygn. akt II SA 1740/93; B. Adamiak [w:] B Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2004; R. Kędziora [w:] R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz , Warszawa 2005 /. W kodeksie postępowania administracyjnego ustanowiono szereg przepisów, które konkretyzują obowiązek udzielania informacji stronom. Należą do nich przede wszystkim te przepisy, które obligują organ administracji publicznej do zamieszczania stosownych pouczeń w pismach kierowanych do stron. Na podkreślenie zasługuje jednakże, że organ jest obowiązany do udzielania wskazówek i wyjaśnień także wówczas, gdy obowiązek ten nie wynika wyraźnie z przepisów kodeksowych. W wyroku z 12 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Łd 15/93 NSA wyraził pogląd, że wprawdzie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organy administracji obowiązku pouczenia strony o możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu, to jednak w szczególnych wypadkach ze względu na przedmiot postępowania lub cechy strony, organy te stosownie do zasady zawartej w art. 9 k.p.a. powinny o tej możliwości pouczyć stronę /por. też wyrok NSA z 15 października 1992 r., sygn. akt SA/Ka 766/92, OSP 1994, Nr 5, poz. 100 z glosą aprobującą J. Borkowskiego/. Jednocześnie w wyroku z 14 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2289/01, nawiązując do treści art. 112 k.p.a., wskazał, że błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach odwoławczych. Takie naruszenie przez organ obowiązków nie różni się bowiem w skutkach od błędnego wskazania organu odwoławczego i dlatego nie może być inaczej traktowane przez prawo. NSA zaakcentował również, że strony nie może obciążać okoliczność, iż nie skorzystała z możliwości żądania uzupełnienia decyzji. Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać zdaniem Sądu należy, że Minister Infrastruktury rozstrzygając w przedmiotowej sprawie nie wywiązał się z nałożonych na niego mocą art. 9 k.p.a. obowiązków, zaś w okolicznościach tej sprawy uchybienie to miało niewątpliwie istotny wpływ na jej wynik, skoro strona z uwagi na brak pouczenia nie skorzystała z zagwarantowanej prawem możliwości zaskarżenia decyzji w ustawowo przewidzianym terminie. W sprawie niesporne jest, że organ nie pouczył strony o przysługującym jej prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący z takim wnioskiem wystąpił po upływie ustawowego terminu. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi, pomimo braku pouczenia termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rozpoczął bieg /por. wyrok NSA z 22 września 2000 r., sygn. akt II SA 479/00/. W tej sytuacji organ, po otrzymaniu spóźnionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i wobec ewidentnego braku pouczenia strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia, obowiązany był poinformować skarżącego o uchybieniu terminu, wskazując jednocześnie na możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero brak takiego wniosku w określonym ustawowo terminie upoważniał organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał skargę za zasadną i działając na podstawie art.145§ 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zostało wydane na mocy art. 152 p.p.s.a.