VI SA/Wa 1105/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący S. P. złożył w dniu 28 lipca 2010 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem. Skarżący jest właścicielem ½ domu o powierzchni 60 m2 oraz mieszkania o powierzchni 48 m2. Ponadto posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,56 ha, 2 garaże oraz 7 samochodów. Skarżący w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, iż uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości 1445,55 zł miesięcznie. Z załączonego odpisu księgi przychodów i rozchodów, sporządzonej przez doradcę podatkowego, wynika, iż skarżący osiągnął w roku 2010 w okresie styczeń-czerwiec dochód w wysokości 52.068,43 zł, przy przychodzie w kwocie 383.500,64 zł. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że syn skarżącego uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1320 złotych brutto miesięcznie. Żona skarżącego posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości około 8.678 zł brutto miesięcznie oraz uzyskiwane aktualnie przez syna skarżącego wynagrodzenie w wysokości 1320 brutto miesięcznie. W ocenie rozpoznającego wniosek powyższy dochód skarżącego i jego rodziny w wysokości około 9998 zł brutto miesięcznie jest wystarczający do pokrycia przez skarżącego kosztów sądowych. Skarżący nadesłał także wyciągi z rachunków bankowych., z których wynika, iż skarżący na dzień 1 sierpnia 2010 r. posiadał na nich środki pieniężne w kwocie 60.710,05 zł. Skarżący oświadczył, iż powyższe oszczędności stanowią zabezpieczenie wynagrodzenia pracowników oraz napraw remontów. W dniu 26 listopada 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy - wydał postanowienie, którym odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazano, iż skarżący posiada środki pieniężne w wysokości 60.710 złotych. W uzasadnieniu podkreślono, że nie wystąpiły przeciwwskazania do pokrycia przez skarżącego z posiadanych zasobów pieniężnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postanowienie zostało prawidłowo doręczone w dniu 7 grudnia 2010 r. W dniu 13 grudnia 2010 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skarżący S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W krótkim uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, iż z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej utrzymuje się cała jego rodzina. Ponadto co miesiąc skarżący zobowiązany jest wpłacać 3.000 złotych kary pieniężnej nałożonej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Stwierdził, że środki pieniężne uzyskiwane na bieżąco i zgromadzone na rachunku rozchodzą się w niekontrolowany sposób. Podkreślił, że samochody, którymi wykonuje działalność gospodarczą są pojazdami starymi, które wymagają wysokich nakładów pieniężnych na ich utrzymanie i wykonywanie działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił także, że bardzo duże środki pieniężne wydaje na leczenie żony, która ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Do sprzeciwu nie dołączył żadnych dokumentów, które świadczyłyby o kosztach leczenia żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw został złożony w przewidzianym terminie. Sąd rozpoznał zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy i stwierdził, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dla dokonania przez Sąd oceny z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. istotne są zatem złożone przez skarżącego dokumenty obrazujące jego sytuację rodzinną i majątkową. Z powołanego przepisu wynika zatem, iż to wnioskodawca winien wykazać, iż jego dochody i sytuacja majątkowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w tym zakresie. Odnośnie zarzutu dotyczącego obowiązku wpłacania 3.000 złotych tytułem kary pieniężnej Sąd stwierdza, że inne zobowiązania finansowe obciążające skarżącego, nie mają pierwszeństwa w ich zaspokajaniu przed należnościami z tytułu kosztów sądowych, w procesie sądowym związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Należy także zauważyć, że konieczność przeprowadzenia remontów należącego do skarżącego mienia i tym samym konieczność zgromadzenia na ten cel środków finansowych nie może skutkować przyznaniem prawa pomocy (vide: Postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1689/05) W odniesieniu do argumentu strony dotyczącego kosztów leczenia żony skarżącego, należy stwierdzić, że skoro strona nie udokumentowała w jakikolwiek sposób wydatków związanych z leczeniem żony, to powyższy argument nie może mieć wpływu na ocenę jej stanu majątkowego (vide: postanowienie NSA z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt OZ 1692/04). Sąd podkreśla, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalne (vide: postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I GZ 107/05). Sąd stanowczo podkreśla, iż zgodnie z tezą zawartą w postanowieniu NSA z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04, niepubl.) udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie – zestawiając dochód skarżącego z kosztami ponoszonymi przez skarżącego na konieczne wydatki bieżące, a także kwoty zobowiązań finansowych - nie zachodzi sytuacja, w której skarżący nie jest w stanie uiścić kwoty 900 złotych tytułem opłaty za wpis stosunkowy od skargi wniesionej do WSA w Warszawie. Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.