VI SA/Wa 1108/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-29

Skład orzekający: Sędzia Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ samorządu radcowskiego może zawiesić postępowanie w sprawie wpisu na listę radców prawnych do czasu zakończenia postępowania lustracyjnego, jeśli nie jest to obligatoryjne zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ samorządu radcowskiego nie może zawiesić postępowania w sprawie wpisu na listę radców prawnych do czasu zakończenia postępowania lustracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ nie jest to "zagadnienie wstępne", od którego zależy rozpatrzenie sprawy. Ocena nieskazitelności charakteru kandydata i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy do organu samorządu i powinna być dokonana samodzielnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy, a nie na podstawie ustaleń faktycznych z innego postępowania.
Stan faktyczny
Z. L. złożył wniosek o wpis na listę radców prawnych. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych zawiesiła postępowanie, powołując się na toczące się postępowanie lustracyjne dotyczące złożenia przez wnioskodawcę nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego. Krajowa Rada Radców Prawnych uchyliła uchwałę o zawieszeniu, uznając, że wydanie wyroku w postępowaniu lustracyjnym jest wystarczające do oceny braku przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie ma podstaw do zawieszenia postępowania. Z. L. zaskarżył uchwałę Krajowej Rady, domagając się uchylenia obu uchwał. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z. L. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę VI SA/Wa 1108/05 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] lipca 2004r. Z. L. wystąpił do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. o wpisanie go na listę radców prawnych Uchwałą z dnia [...] grudnia 2004r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. zawiesiła na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie wpisu na listę radców prawnych prowadzoną przez OIRP w R. adwokata Z. L. do czasu ostatecznego zakończenia sprawy o złożeniu przez wnioskodawcę nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że z uzyskanych informacji wynika, że wobec Z. L. zapadł w dniu [...] września 2004r. wyrok, iż złożył on niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Od wyroku tego obrońca i osoba lustrowana złożyli zapowiedz kasacji. W ocenie Rady załatwienie wniosku o wpis na listę radców prawnych wnioskodawcy jest uzależnione od wyniku postępowania lustracyjnego w szczególności z tej przyczyny, że rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego może przesadzić o braku po stronie wnioskodawcy tzw. przesłanki rękojmijnej. Z tego też względu postępowanie zostało zawieszone. W odwołaniu od powyższej uchwały Z. L. wnosząc o jej uchylenie i o wpis na listę radców prawnych wskazał, że argumenty przedstawione w uzasadnieniu uchwały są sprzeczne z ustawą o radcach prawnych. Wykonywanie zawodu radcy prawnego nie jest uzależnione od postępowania lustracyjnego, bez względu na to czy ono się toczy, czy też nie, gdyż radcowie prawni nie podlegają lustracji. Odwołujący się podał, że spełnia wszelkie uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego, gdyż wykonywał i wykonuje zawód adwokata i zawieszenie postępowania w sprawie wpisu na listę radców prawnych nie jest nieuzasadnione. Podkreślił także, że nie toczą się przeciwko niemu postępowania karne i dyscyplinarne. Uchwałę z dnia [...] marca 2005r. Krajowa Rada Radców Prawnych uchyliła zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. uznając, że wydanie wyroku przez sąd lustracyjny drugiej instancji jest wystarczającą okolicznością do uznania w przedmiotowej sprawie braku przesłanki nieskazitelnego charakteru. Dlatego też brak powodów do zawieszenia postępowania do czasu rozpatrzenia kasacji. W skardze na powyższą uchwałę Z. L. wnosił o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. z dnia [...] grudnia 2004r., zarzucając zaskarżonym uchwałom naruszenie ustawy o radcach prawnych, art. 24 tej ustawy, a w szczególności braku przesłanki nieskazitelnego charakteru po stronie skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że uporczywe uchylanie się od wpisu na listę radców prawnych przez korporacje radców prawnych jest sprzeczne z art. 24 ustawy o radcach prawnych. W ocenie skarżącego spełnia on wszelkie uprawnienia do wykonywania zawodu radcy prawnego i stosowanie rozszerzającej interpretacji obowiązującego prawa jest niezgodne z art. 24 i 25 pkt 3 ustawy o radcach prawnych. Radcowie prawni nie podlegają lustracji, natomiast uzasadnienie uchwały KRRP dokonuje swoistej lustracji. Taka interpretacja KRRP nie pozostawia – zdaniem skarżącego – OIRP wyboru, dosłownie przesadzając o podjęciu uchwały o odmowie wpisu. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazała, że przesłanka "rękojmiowa" jest klauzulą generalną, której treść w konkretnej sprawie wypełnia postępowanie prowadzone przez organy samorządu radcowskiego i wobec braku dalszych wskazówek ustawowych, co do rozumienia "nieskazitelności charakteru" kandydata do wpisu, jedynie ten organ władny jest ocenić postawę konkretnej osoby w kontekście wymogu "rękojmiowego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli orzeczenia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem zgodności ich z prawem, badając czy właściwe zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżone postanowienie. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa przypadki, w których decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu. Dokonują analizy zaskarżonej uchwały z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżona uchwała oraz uchwała przez zaskarżone rozstrzygniecie uchylona. Orzeczenia organów samorządu radców prawnych dotyczą kwestii zawieszenia postępowania, nie zaś wpisu na listę radców prawnych. Kwestia ta stanie się aktualna po uprawomocnieniu się wyroku Sądu, kiedy to Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. przystąpi do rozpoznania wniosku Z. L. o wpis na listę radców prawnych. Wtedy też organ będzie zobowiązany do uznania, czy ubiegający się o wpis spełnia warunki przewidziane ustawą o radcach prawnych, w tym również, czy jest on nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zatem zarzut naruszenia art. 24 ustawy o radcach prawnych sformułowany przez skarżącego należy uznać co najmniej za przedwczesny. W oparciu o rozwiązania przyjęte w Kodeksie postępowania administracyjnego podstawy zawieszenia postępowania można podzielić na obligatoryjne (art. 97 § 1) i fakultatywne (art. 98 § 1). W sprawie niniejszej Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych zawiesiła postępowanie w sprawie wpisu na listę radców prawnych na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany zawiesić postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia przez inny organ lub sąd. Powyższe należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii, mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" w judykaturze i doktrynie rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Treścią zagadnienia wstępnego jest wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Okoliczności, że przeciwko ubiegającemu się o wpis na listę radców prawnych nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone postępowanie lustracyjne, nie można traktować jako "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego w ogóle "zależy" rozpatrzenie sprawy o wpis na listę radców prawnych. W tej sytuacji nie chodzi bowiem o rozstrzygnięcie wstępnego zagadnienia prawnego , a jedynie o ustalenie faktyczne. To czy skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w R. obowiązana jest dokonać samodzielnie, w oparciu o zebrany przez siebie materiał dowodowy. Mając powyższe na uwadze – w ocenie Sądu – uznać należy, że uchwała Krajowej Izby Radców Prawnych, mocą której uchylono uchwałę o zawieszeniu postępowania, była prawidłowa. Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast uzasadnienie tej uchwały, które wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy. Rzeczą organu odwoławczego było rozstrzygniecie o zasadności zawieszenia postępowania, a nie dokonywanie merytorycznej oceny osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych. Częściowo niewłaściwe uzasadnienie uchwały organu odwoławczego nie ma jednak – w ocenie Sądu - wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Stanowisko wyrażone przez Krajową Radę Radców Prawnych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie ma mocy wiążącej dla Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, która w toku rozpoznawania wniosku będzie dokonywała samodzielnych ustaleń, a następnie będzie oceniać je pod katem wymogów określonych w ustawie o radcach prawnych. Wydana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uchwała będzie podlegała trybowi odwoławczemu na ogólnie obowiązujących zasadach. Mając powyższe względy na uwadze, Sąd uznając, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 24 ustawy o radcach prawnych, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Powołane przepisy

art. 52 ust. 1 ustawyart. 97 § 1 pkt 4 k.p.art. 24art. 24 ustawyArt. 145 ustawyart. 97 § 1art. 98 § 1art. 97 § 1 pkt 4 kpart. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło