VI SA/Wa 1113/16

WyrokWSA w Warszawie2016-11-24

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Jacek Fronczyk, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy załadowca ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę, jeśli dokonał załadunku towaru, który następnie przekroczył te normy, mimo że nie miał bezpośredniego wpływu na wybór pojazdu ani jego parametry techniczne?
Ratio decidendi
Załadowca ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę, jeśli miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Odpowiedzialność ta ma charakter winy, a nie ryzyka. W sytuacji, gdy załadowca dokonuje załadunku towaru, powinien zwrócić uwagę na to, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm, w tym nacisku na osie. Brak weryfikacji tych parametrów, mimo że pojazd nie został zważony po załadunku, może być podstawą do uznania, że załadowca co najmniej godził się na przekroczenie norm.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na L. B. (skarżącego), prowadzącego działalność gospodarczą, jako załadowcę materiałów budowlanych. Kontrolowany pojazd ciężarowy przekroczył dopuszczalny nacisk na oś napędową oraz dopuszczalną masę całkowitą. Organ odwoławczy uznał, że skarżący, jako załadowca, miał wpływ na powstanie naruszenia, ponieważ załadunek odbył się w jego firmie, a pojazd nie został zważony po załadunku. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, argumentując, że nie miał wpływu na wybór pojazdu ani jego parametry techniczne, a jedynie załadował wcześniej zamówiony towar.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z [...] lutego 2016 r. Nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "K.p.a."), art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, dalej: "u.d.p."), § 3 ust 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r. poz. 305), po rozpatrzeniu odwołania L. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: L. B. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2015 r. w przedmiocie nałożenia na Stronę kary pieniężnej. Powyższą decyzją, nr [...], wydaną na podstawie art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140abust. 1 pkt 3 lit. c i ust. 2 P.r.d., art. 41 u.d.p. i art. 104 § 1 K.p.a., organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii VII. W zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że [...] września 2014 r. w B. na ul. N. (droga powiatowa nr [...]) zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował B. B., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem materiałów budowlanych (ładunek podzielny) w imieniu S. Sp. z o.o. Załadowcą przewożonego ładunku była Strona. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] września 2014 r. GITD wyjaśnił, że organ I instancji decyzją z [...] grudnia 2014 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, decyzja ta jednak została uchylona decyzją GITD z [...] marca 2015 r., a sprawa została przekazał do ponownego rozpatrzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, w wyniku ponownie prowadzonego postępowania, nałożył na Stronę karę pieniężną decyzją z [...] września 2015 r. GITD wskazał następnie, że w wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej 13,65 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), czyli przekroczenie dopuszczalnej wartości o 5,65 t – 70,62 % oraz wartość rzeczywistej masy całkowitej samochodu ciężarowego w wysokości 20,5 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,11 w górę), czyli przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,5 t – 13,88 %. Organ odwoławczy przytoczył zeznania kierowcy kontrolowanego pojazdu, złożone w charakterze świadka w dniu kontroli, z których wynikało, że załadunku towaru dokonał pracownik przedsiębiorstwa Strony. W czasie załadunku kierowca znajdował się w kabinie kierowcy lub przemieszczał się po terenie załadowcy i nie brał udziału w czynnościach załadunkowych. Dopiero po ich zakończeniu zabezpieczył ładunek. Kierowca zeznał, że w trakcie przejazdu nigdzie nie dokonywał dodatkowego załadunku, czy rozładunku. Ponadto stwierdził, że przed wyjazdem od załadowcy pojazd nie był ważony na jakiejkolwiek wadze. GITD wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego pojazdu samochodowego - 18 ton. Natomiast, stosownie do ust. 3 art. 41 u.d.p., drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Ponieważ ul. N. w B., na której doszło do zatrzymania pojazdu jest drogą powiatową GITD uznał, że jest to droga zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Na tej podstawie GITD zgodził się z organem I instancji, iż w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15.000 zł, stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d. Wskazał również, że zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II. Stosownie natomiast do treści art. 140 ab ust. 2 P.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. GITD dodał, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] stycznia 2012 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urzędu Miar w P. dnia [...] listopada 2011 r. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Organ odwoławczy stwierdził, że wprowadzając art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., ustawodawca uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przejazdu drogowego może być szerszy i że w procesie załadunku uczestniczą nie tylko sami kierowcy pojazdów lecz decydującą rolę w tych czynnościach, które nie są obojętne dla kwestii wykonywania przejazdu drogowego, odgrywają zwykle załadowcy. Organ dodał, że art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej m.in. na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialność wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń. Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Strona, jako załadowca towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia. Organ wskazał, że z zeznań kontrolowanego kierowcy, kontrolowany pojazd został załadowany w firmie Strony, która znajduje się przy ul. M. w B. Ulica M. w B. leży natomiast w ciągu drogi gminnej, w związku z czym, zgodnie z art. 41 ust. 3 u.d.p., stanowi drogę, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Tym samym załadowane u Strony pojazdy wyjeżdżają bezpośrednio na drogę gminną o dopuszczalnym nacisku osi wynoszącym 8 t. Organ uznał zatem, że Strona miała wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Zdaniem GITD, jakkolwiek załadowca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza terenem przedsiębiorstwa to bezsprzecznym jest, że powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. Również dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynika z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym wraz z obowiązującymi rozporządzeniami. Załadowca powinien zatem zbadać możliwą dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, na który dokonano załadunku wziąwszy pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Tymczasem Strona nie podjęła żadnych czynności celem weryfikacji masy pojazdu z ładunkiem, gdyż pojazd przed wyjazdem od załadowcy nie był ważony. W skardze z [...] kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję GITD z [...] lutego 2016 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji, Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 140aa ust. 1 , ust. 2 oraz ust. 3 pkt. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 P.r.d., poprzez wadliwe uznanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki upoważniające organ do ukarania Skarżącego, jako załadowcę, karą pieniężną mimo, że Skarżący nie tylko nie miał wpływu na załadunek kontrolowanego pojazdu, jak również w żaden sposób nie godził się na powstanie naruszenia; 2) art. 7 i art. 8 K.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, 3) art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; 4) art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, art. 64b, i art. 64c P.r.d., poprzez ich niezastosowanie w sprawie, alternatywnie; 5) art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, art. 64b, i art. 64c P.r.d., poprzez ich niezastosowanie w sprawie oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d P.r.d., poprzez ich zastosowanie w sprawie, w wyniku wadliwego uznania, iż podmiot wykonujący przewóz zobowiązany był do posiadania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII i w konsekwencji poprzez nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w kwocie 15000 zł. W uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazał, że w stanie faktycznym sprawy Skarżący działał wyłącznie jako sprzedający towar, za którego transport odpowiadał kupujący S. Sp. z o.o. Zarówno kupujący, jak i kierujący pojazdem, który faktycznie stawił się po zamówiony towar posiadali pełną wiedzę o ilości i wadze zamówionego towaru. Odbiorca zadecydował, iż zamówiony towar przewieziony zostanie spornym pojazdem gdyż znając jako właściciel parametry techniczne pojazdu stwierdził, iż nadaje się on do dokonania przewozu zamówionego ładunku, o czym zapewnił także Skarżącego. Skarżący dodał, że załadowca ma możliwość tylko i wyłącznie bazować na informacjach udzielanych przez przewoźnika, gdyż nie ma prawnej możliwości żądania i legitymowania kierowcy w zakresie dokumentacji pojazdu, w tym m. in. dowodu rejestracyjnego. Brak jest też przepisów, które nakazywałyby kierowcy pojazdu okazywać dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego przy awizacji pojazdu pod załadunek. Zdaniem Skarżącego, organ w uzasadnieniu decyzji, nie wskazał na jakich podstawach faktycznych oparł swoje ustalenie, iż Skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia, a w sytuacji, w której czynności załadowcy nie polegały na doborze ładunku, a jedynie na załadowaniu wcześniej zamówionego towaru (w ilości i o parametrach znanych odbiorcy) na podstawiony przez odbiorcę pojazd, nie można mówić o bezpośrednim wpływie załadowcy na powstałe naruszenia. Skarżący dodał, że całkowita waga załadowanego towaru wynosiła 9,7 t. Skarżący przedstawił szczegółowy wykaz materiałów składających się na dostawę, wraz z przypisaniem wag do poszczególnych składników transportu. Prawdziwość dowodu z dokumentu stanowiącego specyfikację ładunku i wag nie została zakwestionowana przez organ. Dokument ten powinien zatem podlegać ocenie przy ustalaniu stanu faktycznego. Zdaniem Skarżącego, organ nie dokonał ustaleń co do faktycznie przewożonego towaru, ograniczając się do Stwierdzenia, iż przewóz dotyczył materiałów budowlanych. Organ w uzasadnieniu decyzji nie sporządził jednak szczegółowego opisu ładunku, co pozwoliłoby na ustalenie, czy pojazd, który zatrzymany został do kontroli faktycznie przewoził wyłącznie ładunek odebrany od skarżącego. Rozmiar przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz nacisku na osie rodzi wątpliwość, czy przy pomocy jednego środka transportu nie przewożono kilku ładunków. Samo bowiem załadowanie towaru o masie 9,7t nie mogłoby doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 2,5t. Skarżący podniósł również, że przedmiotem wszczętego postępowania nie powinien być brak zezwolenia kategorii VII, przewoźnik nie mógł bowiem otrzymać podobnego zezwolenia na przejazd, podczas którego przewożony był ładunek podzielny. Ponadto, jak wskazał Skarżący, w art. 140ab ust. 2 P.r.d., ustawodawca nie wyznaczył kategorii zezwolenia za brak którego nakłada się karę w przypadku naruszenia zakazu określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d. Skarżący wskazał również, że nie udostępniono mu świadectw legalizacji wag, przy pomocy których dokonano ważenia, a zgodnie z Jego wiedzą, przyjmuje się, iż maksymalne obciążenie tych wag wynosi 10.000 kg. Skarżący wskazał, że nie brał także udziału w samej kontroli drogowej, a więc nie mógł w żaden sposób odnieść się do trybu przeprowadzenia kontroli oraz sprzętu wykorzystanego przy badaniu pojazdu. Skarżący zakwestionował zarówno sposób zastosowania wag faktycznie wykorzystanych przez kontrolujących, jak i otrzymane za ich pomocą wyniki pomiarów. W ocenie Skarżącego nie ma możliwości określenia z użyciem tych wag rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów, o której mowa w art. 2 pkt. 35a P.r.d. Ponadto, za wadliwe uznał Skarżący, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym – załadowcy, za przewóz ładunku podzielnego (materiałów budowlanych), pojazdem nienormatywnym. Odpowiedzialność załadowcy, jako podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Należy wyjaśnić, że w przypadku przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, zastosowanie mają art. 64 ust. 2 i art. 140ab ust. 2 P.r.d. Zgodnie z art. 64 ust. 2 P.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b P.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się ładunek w postaci materiałów budowlanych. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 P.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 P.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. W świetle powyższej regulacji, załadowca ponosi odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Nie ponosi jednak odpowiedzialności za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego lecz, na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., za inne czynności związane z przewozem drogowym. Należy zauważyć, że w świetle brzmienia art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 P.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, ponadto ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W niniejszej sprawie stwierdzono zarówno przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, jak i przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu na drogę. Podkreślenia wymaga, że zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, za przejazd pojazdem nienormatywnym, znacznie różni się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym – np. nadawca, załadowca lub spedytor ładunku, ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Pojęcie winy odnosi się do sfery zjawisk psychicznych, jako stosunku psychicznego sprawcy do dokonanego czynu. Oznacza to, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym uzależniona jest od posiadania przez niego świadomości, że przewoźnik naruszy obowiązki lub warunki związane z wykonywanym przez niego przejazdem, a mimo to temu nie przeszkodził ("godził się"), lub wręcz do tego się przyczynił ("miał wpływ"). Użycie przez ustawodawcę nieostrego kryterium "miał wpływ lub godził się" przy jednoczesnym braku wskazania konkretnych, oczekiwanych przez niego zachowań, powoduje, że na pewno sankcją za przejazd pojazdem nienormatywnym, objęte jest zachowanie mające znamiona zamiaru bezpośredniego wyrażającego się w chęci naruszenia norm prawnych, jak również prawdopodobnie w znacznej części przypadków – zachowanie o znamionach zamiaru ewentualnego wyrażające się w przewidywaniu możliwości czy wręcz konieczności przekroczenia norm prawnych i godzeniu się na to. Natomiast w odniesieniu do winy nieumyślnej możliwość zastosowania przedmiotowej sankcji będzie uzależniona od konkretnych okoliczności faktycznych, różnych w każdym indywidualnym przypadku (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 155/12). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż Skarżący był załadowcą materiałów budowlanych przewożonych zatrzymanym do kontroli pojazdem. Skarżący pomimo, że podkreślił w skardze, że był jedynie sprzedawcą towaru, nie zakwestionował faktu, iż dokonał załadunku towaru na pojazd odbiorcy towaru. Z zeznań kierowcy kontrolowanego pojazdu, złożonych w charakterze świadka w dniu kontroli wynika, że załadunku towaru dokonał pracownik przedsiębiorstwa Skarżącego. Okoliczności te przesądzają, że na Skarżącym, jako załadowcy, ciążyły obowiązki wynikające z art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 P.r.d., czyli umieszczenie na pojeździe ładunku w takiej ilości, aby nie została przekroczona dopuszczalna masa całkowita pojazdu oraz w taki sposób, aby ładunek nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W ocenie Sądu, Skarżący nie wywiązał się z powyższych obowiązków. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem Skarżącego, że kiedy kierowca nie okazuje jakichkolwiek dokumentów dotyczących parametrów technicznych pojazdu, a załadowca otrzymuje zapewnienie, że towar przeznaczony do przewiezienia może zostać przetransportowany podstawionym środkiem transportu, załadowca zachowuje należytą staranność przy realizacji załadunku. Podkreślenia też wymaga, że nie mieści się w ramach należytej staranności bazowanie na samym wykazie materiałów składających się na dostawę, wraz z przypisaniem wag do poszczególnych składników transportu, zwłaszcza, że w niniejszej sprawie naruszenie dotyczyło nie tylko przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, lecz również dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu. Znajomość bowiem, masy ładunku nie gwarantuje normatywności pojazdu co do nacisków poszczególnych osi pojazdu po jego załadowaniu. Tymczasem, z zeznań kierowcy zatrzymanego do kontroli pojazdu wynika, że po załadowaniu pojazdu przez pracownika Skarżącego, pojazd nie został zważony na jakiejkolwiek wadze. Okoliczności tej nie zakwestionował Skarżący, który stwierdził, że znając masę towaru, który został załadowany na pojazd nie mógł przypuszczać, że może dojść do przekroczenia masy całkowitej pojazdu, jak i nacisków na osie. Skarżący zatem, po dokonaniu załadunku pojazdu, nie znał nacisku osi tego pojazdu, a w konsekwencji nie mógł go też znać kierowca pojazdu. W ocenie Sądu takie działanie Skarżącego, jako załadowcy, ograniczające się w istocie rzeczy do samego załadowania pojazdu, mieści się w zakresie przesłanek warunkujących odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym, w tym załadowcy, za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że Skarżący, w niniejszej sprawie, co najmniej godził się na to, że ładunek mógł spowodować przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Organ I instancji, nałożył na Skarżącego, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 P.r.d., karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII, z czym zgodził się organ II instancji. Wyjaśnienia wymaga, że ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, a w konsekwencji za wykonywanie innych czynności związanych z przewozem drogowym pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 P.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, jedyne zezwolenia wydawane w przypadku przewozu ładunku podzielnego, ponieważ zezwolenie kategorii I nie jest wydawane gdy rzeczywista masa całkowita jest większa od dopuszczalnej, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. Zgodnie natomiast z lp. 7 załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. W niniejszej sprawie zostało stwierdzone naruszenie dotyczące nacisku pojedynczej osi napędowej przekraczające tą wartość. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono nacisk na pojedynczej osi napędowej 13,65 t. Stwierdzono również, że przekroczenie dopuszczalnej wartości nacisku osi wynosiło 5,65 t. Do zatrzymania pojazdu doszło na ul. N. w B., będącej drogą powiatową nr [...], na której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Z punktu widzenia odpowiedzialności załadowcy, kluczowe było jednak ustalenie organu, że kontrolowany pojazd został załadowany w firmie Skarżącego, która znajduje się przy ul. M. w B., należącej do ciągu drogi gminnej, o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Jak bowiem wynika z art. 41 ust. 3 u.d.p., drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Powyższe oznacza, że organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo ustaliły wysokość przekroczenia dopuszczalnej wartości nacisku osi o 5,65 t, załadowane bowiem, u Skarżącego pojazdy wyjeżdżają bezpośrednio na drogę gminną o dopuszczalnym nacisku osi wynoszącym 8 t. Powyższe prowadzi do wniosku, że zarówno o ustaleniu kategorii zezwolenia w oparciu, o które organy ustaliły wysokość kary, jak i o samej wysokości nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej, zadecydowało przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej. Jak bowiem, słusznie wskazały organy Inspekcji Transportu Drogowego, przekroczenie nacisku osi wynosiło 70,62 %, dopuszczalnej wartości. Jak natomiast wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości, za brak zezwolenia kategorii VII, 15.000 zł, w pozostałych przypadkach, tj., gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Stwierdzony w wyniku kontroli drogowej nacisk pojedynczej osi przekroczył dopuszczalną wartość o więcej niż 20%, organ I instancji zatem, zdaniem Sądu, prawidłowo nałożył na Skarżącego, karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, z czym zgodził się organ II instancji. Z powyższych względów, Sąd uznał, że niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 140aa ust. 1 ust. 2 oraz ust. 3 pkt. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, art. 140ab ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 64a, art. 64b, i art. 64c P.r.d., poprzez ich niezastosowanie w sprawie oraz art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 64d P.r.d., poprzez ich zastosowanie w sprawie. Wskazania również wymaga, że ze względu na fakt, iż na samo nałożenie kary pieniężnej jak i jej wysokość, nie miało wpływu stwierdzone w niniejszej sprawie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, nie mają znaczenia zarzuty kwestionujące możliwość użycia, zastosowanych w niniejszej sprawie wag typu SAW 10C/II, do ustalania masy całkowitej pojazdu. Ponadto ze względu na wysokość przekroczenia nacisku osi o 70,62 %, dopuszczalnej wartości, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, obniżenie uzyskanych wyników ważenia o 2% margines błędu pomiaru. Również zatem, zarzuty kwestionujące możliwość zastosowanie tej procedury, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Podkreślenia ponadto wymaga, że świadectwa legalizacji użytych w sprawie wag znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, Strona natomiast miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Dodać też należy, że Skarżący nie brał udziału w samej kontroli drogowej, jej przebieg jednak został utrwalony w protokole nr [...] z [...] września 2014 r. Skarżący miał zatem możliwość zakwestionowania ustaleń z kontroli jak i samego przebiegu kontroli i z uprawnienia tego skorzystał. Odnośnie zarzutu użycia w sprawie wag, przy pomocy których dokonano ważenia, a których maksymalne obciążenie wynosi 10.000 kg., należy wyjaśnić, że ważenia dokonano parą wag, co w sumie daje maksymalne obciążenie osi 20.000 kg. Sąd zatem nie stwierdził wady w ustaleniu nacisku pojedynczej osi napędowej w wysokości 13.650 kg. Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji, Sąd doszedł do wniosku, że organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Jak wskazano powyżej organy Inspekcji Transportu Drogowego, rozstrzygające w sprawie prawidłowo ustaliły parametry wagowe pojazdu i przyczyny odpowiedzialności załadowcy. Argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło