VI SA/Wa 1114/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2010 r., którą odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "PROCARDIA MEDICAL", w części dotyczącej kl. 16 i kl. 35, zgłoszony przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) dnia 25 września 2008 r., pod numerem Z-[...]. Urząd Patentowy RP – działając na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 145 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.) - dalej p.w.p., odmówił udzielenia prawa ochronnego na rzeczony na wstępie znak towarowy bowiem uznał, że jest on podobny do innego - zarejestrowanego na rzecz innego podmiotu, słownego znaku towarowego "PROCORDIA" w takim stopniu, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzić nabywców w błąd, co do pochodzenia produktów nimi oznaczonych. Organ podał, że znak "PROCARDIA MEDICAL" przeznaczony byłby do oznaczania towarów/usług w klasach: 03, 05, 09, 10, 16, 28, 35, 37, 38 i 44, natomiast znak "PROCORDIA" - zarejestrowany na rzecz PR. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako uczestnik postępowania), z pierwszeństwem od 19 grudnia 2006r., jest przeznaczony do oznaczania towarów/usług m.in. w klasach 16 i 35. Urząd Patentowy RP wskazał, że podobieństwo znaków towarowych należy rozpatrywać w trzech płaszczyznach: fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej. Do przyjęcia podobieństwa dwóch znaków wystarczy zbieżność jednej z powyższych kategorii. Wobec tego skoro po analizie znaków: "PROCARDIA MEDICAL" i "PROCORDIA" Urząd Patentowy RP ustalił, że w warstwie fonetycznej znaki te są identyczne - jego zdaniem człon "MEDICAL" pozbawiony jest znamion odróżniających, to nie mógł udzielić ochrony na znak zgłoszony później. Skarżąca spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jej zdaniem znak towarowy "PROCARDIA MEDICAL" w świetle art. 135 p.w.p. jest znakiem mocnym, gdyż w swoim brzmieniu jest elementem jej nazwy/firmy. Fakt ten przemawia więc za udzieleniem prawa ochronnego w pełnym zakresie. Uznała nadto, że między przeciwstawionymi znakami nie zachodzi podobieństwo w żadnej z wskazanych przez organ warstw. Podła, że różnią się one wprawdzie jedną literą, jednakże powoduje to, że całkowicie zmieniają brzmienie. Nadto żaden z wyrazów stanowiących jej znak, nie jest identyczny jak wyraz znaku przeciwstawionego. Skarżąca spółka stwierdziła także, że znaki nie są podobne w warstwie wizualnej. Jej znak wykonany jest czarnymi, lekko pochylonymi, dużymi, drukowanymi literami, spośród których trzy litery: "P", "C" i "M" są wyższe od pozostałych. Napis jest podkreślony kilkubarwną, lekko falistą linią. Znak przeciwstawiony natomiast jest znakiem słownym pisanym zwykłą czcionką, dużymi drukowanymi literami. Reasumując skarżąca spółka podała, że porównywane znaki towarowe nie mają żadnych cech wspólnych – ani graficznych, ani kolorystycznych. Łączy je jedynie nieco zbliżone brzmienie jednego wyrazu, co jej zdaniem ma drugorzędne znaczenie przy ocenie ich podobieństwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP podtrzymując swoje stanowisko wskazał, że istotą instytucji znaku towarowego jest zdolność odróżniania towarów/usług tego samego rodzaju jednego przedsiębiorcy od towarów/usług innego przedsiębiorcy. W jego ocenie bezspornym w sprawie jest to, że sporne znaki towarowe są przeznaczone do oznaczania towarów/usług w tych samych klasach, tj. klasie 16 i 35. Znaki te są również podobne w warstwie fonetycznej i wizualnej, a człon "MEDICAL" pozbawiony jest znamion wyróżniających. Odnosząc się do argumentacji skarżącej spółki uznał, że potencjalny odbiorca nie analizuje w sposób szczegółowy znaku towarowego, lecz odbiera go na podstawie ogólnego wrażenia, w którym giną różnice wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał również, że na powyższą ocenę nie ma wpływu, że znak towarowy skarżącej spółki pokrywa się z jej nazwą/firmą. Reasumując Urząd Patentowy RP stwierdził, że rejestracja oznaczenia "PROCARDIA MEDICAL" godziłaby w funkcję - istotę, znaku towarowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podała nadto, że przeciwstawione znaki wprawdzie zgłoszone zostały do ochrony dla towarów/usług w tych samych klasach (16 i 35), jednakże: 1. w klasie 16 jej znak "PROCARDIA MEDICAL" obejmuje "publikacje i inne materiały szkoleniowe i reklamowe", a znak "PROCORDIA": "książki, broszury, druki, formularze, prospekty, informatory, czasopisma, periodyki, katalogi, kalendarze, gadżety reklamowe"; 2. w klasie 35 jej znak obejmuje: "usługi reklamowe, zarządzanie w działalności handlowej, doradztwo w zakresie sprzętu i urządzeń do celów medycznych, usługi marketingowe", a znak przeciwstawiony: "prowadzenie badań marketingowych, badania/sondaże rynku w sprawach związanych z ekonomią, finansami i ubezpieczeniami oraz zbieranie i rozpowszechnianie informacji na ten temat również poprzez Internet, usługi konsultacyjne, doradztwo w zakresie organizowania i kierowania działalnością gospodarczą, zbieranie informacji o firmach, wyceny działalności handlowej firm, prognozy ekonomiczne, ekspertyzy opłacalności, analizy kosztów, prowadzenie księgowości, rachunkowości, ksiąg i statystyk, opinie finansowe, kojarzenie kontrahentów biznesowych". W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie kolizji zgłoszonego znaku ze znakiem z wcześniejszym pierwszeństwem, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada przy tym celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając skargę pod kątem powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że jest ona zasadna. Urząd Patentowy RP odmawiając w części udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez skarżącą spółkę znak towarowy dopuścił się naruszenia przepisów procesowych art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Urzędu Patentowego RP, którą odmówiono udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez skarżącą spółkę znak towarowy "PROCARDIA MEDICAL", w części dotyczącej kl. 16 i 35. W klasie 16 dla "publikacje i inne materiały szkoleniowe i reklamowe", w klasie 35 dla "usługi reklamowe, zarządzanie w działalności handlowej, doradztwo w zakresie sprzętu i urządzeń do celów medycznych, usługi marketingowe". Znak skarżącej spółki wykonany jest czarnymi, lekko pochylonymi, dużymi, drukowanymi literami, spośród których trzy litery: "P", "C" i "M" są wyższe od pozostałych. Napis ten składa się z dwóch członów – wyrazów, podkreślonych kilkubarwną, lekko falistą linią. Przeciwstawionym znakiem jest oznaczenie "PROCORDIA" zgłoszone dla towarów/usług z klas 16 i 35. W klasie 16 dla "książki, broszury, druki, formularze, prospekty, informatory, czasopisma, periodyki, katalogi, kalendarze, gadżety reklamowe", w klasie 35 dla "prowadzenie badań marketingowych, badania/sondaże rynku w sprawach związanych z ekonomią, finansami i ubezpieczeniami oraz zbieranie i rozpowszechnianie informacji na ten temat również poprzez Internet, usługi konsultacyjne, doradztwo w zakresie organizowania i kierowania działalnością gospodarczą, zbieranie informacji o firmach, wyceny działalności handlowej firm, prognozy ekonomiczne, ekspertyzy opłacalności, analizy kosztów, prowadzenie księgowości, rachunkowości, ksiąg i statystyk, opinie finansowe, kojarzenie kontrahentów biznesowych". Znak ten wykonany jest zwykłą czcionką, dużymi drukowanymi literami. Składa się z jednego członu. Sąd uznał, że w decyzjach Urzędu Patentowego RP brak jest analizy spornych oznaczeń z punktu widzenia ich płaszczyzny znaczeniowej i zakresu ochrony towarów/usług w klasach 16 i 35. Ocena organu w tym zakresie ograniczyła się do stwierdzenia, że oba znaki towarowe są fantazyjne. Niewątpliwie taka analiza była niezbędna dla przeprowadzenia kompleksowej oceny tych oznaczeń oraz w dalszej kolejności ustalenia ryzyka konfuzji w obrocie. Zdaniem Sądu pominięcie oceny znaków pod względem znaczeniowym nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonych decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, iż omawiane uchybienia formalne, poczynione w toku postępowania uniemożliwiły Sądowi wypowiedzenie się, co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia koncepcji braku podobieństwa znaków w płaszczyźnie znaczeniowej w konsekwencji może ulec zmianie także całościowa ocena podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń. Należy podkreślić, że w przypadku znaków słownych podobieństwo należy oceniać na płaszczyźnie fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź liter takich samych, ich kształtu, układu, jak i koloru. Na płaszczyźnie wizualnej oceniane są przede wszystkim znaki graficzne. Znak taki wypełnia funkcję odróżniającą przez określony układ, wiele elementów. Dlatego należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. W konsekwencji znak zawierający zmieniony element - istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów, nie będzie znakiem podobnym. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych (vide: Praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szymanka. Naruszenia praw na dobrach niematerialnych. Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001, str. 96-97). W orzecznictwie ETS (por. wyrok ETS z 22 czerwca 2000 r. w sprawie C-425/98 Marca Mode CV) również podkreśla się, iż niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd musi być przedmiotem całościowej oceny, przy uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników stanu faktycznego (wyrok w sprawie Sabel). Całościowa ocena niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd implikuje pewną zależność między uwzględnianymi czynnikami (wyrok w sprawie Canon). Organ winien porównać oba znaki towarowe pod kątem roli członu "MEDICAL," uwzględniając przy tym zakres działalności gospodarczej stron wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego. Z KRS wynika, że działalność gospodarcza skarżącej spółki ma profil medyczny, zaś działalność uczestnika postępowania poligraficzno-wydawniczy. W tym kontekście organ ponownie rozpoznając sprawę winien również zbadać rzeczywisty zakres ochrony spornych znaków w klasach 16 oraz 35, i ustalić czy znaki te przeznaczone będą do oznaczania tych samych towarów/usług. Wobec powyższego Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP nie dokonał wnikliwej analizy podobieństwa przeciwstawionych znaków. Organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób właściwy, co przekłada się także na uchybienia w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji, które nie spełniają wymogów stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a. Aby Sąd był w stanie prawidłowo ocenić rozstrzygnięcie organu musi dysponować stanowiskiem tego organu, zawierającym pełne odniesienie do wszystkich elementów, podlegających analizie w przypadku znaku towarowego słownego. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych, dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę. Dlatego szczegółowe ustosunkowanie się przez Sąd do kwestii dotyczących podobieństwa, poziomu uwagi przeciętnego konsumenta, czy też kręgu odbiorców towarów/usług, objętych ochroną znaków "PROCARDIA MEDICAL" i "PROCORDIA", jako okoliczności mającej wpływ na zaistnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd byłoby przedwczesne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Jednocześnie Sąd – działając w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a – stwierdził, że uchylone decyzje Urzędu Patentowego RP nie podlegają wykonaniu.