VI SA/Wa 1122/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Małgorzata Grzelak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005r. sprawy ze skargi A. w W. na decyzję Nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004r. [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia [...] marca 2004r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. w W. kwotę 412 zł (czterysta dwanaście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego p.p.u.p. Poczta Polska z dnia [...] marca 2004r. nakazującą zarejestrowanie odbiorników i ustalającą opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników w wysokości 10.281,00zł. Skarżący domagał się uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury w części dotyczącej opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Zaskarżona decyzja znajdowała swoją podstawę faktyczną w ustaleniach poczynionych podczas kontroli przeprowadzonej przez kontrolerów Rejonowego Urzędu Poczty [...] w hotelu "[...]" w W., prowadzonym przez skarżącego. Minister Infrastruktury, w wyniku składanych przez skarżącego odwołań, dwukrotnie uchylał z przyczyn formalnych decyzje wydane przez organ I instancji. Wydana dnia [...] marca 2004r. na podstawie art.51 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji ( Dz.U. z 2001r. |nr 101, poz. 1114 ze zmianami ), przez Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej decyzja nakazująca skarżącemu rejestrację odbiorników i ustalająca opłatę 10.281zł za używanie niezarejestrowanych odbiorników, uzasadniona została faktem ujawnienia podczas kontroli 23 sztuk odbiornikow niezarejestrowanych oraz nieokazaniem przez użytkownika żadnego dokumentu potwierdzającego okres używania odbiorników. Organ stwierdził, że odbiorniki telewizyjne, których ilość i działanie potwierdzono w protokole podpisanym przez obecną przy kontroli pracownicę skarżącego "spełniają kryterium określone w domniemaniu zawartym w art. 48 ust. 2 cyt. ustawy". W złożonym odwołaniu do Ministra Infrastruktury skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości. Podniósł argument przywoływany przez niego w poprzednio składanych odwołaniach, że kontrolujący nie przeprowadził kontroli w sposób wnikliwy i rzetelny; wyjaśnień udzielała recepcjonistka nie zorientowana co do ilości niesprawnych odbiorników radiowych i telewizyjnych będących w wyposażeniu pokoi należącego do skarżącego hotelu "[...]", zapisy protokołu przedstawiły nieprawdziwą liczbę odbiorników – 53 sztuki telewizorów i 53 sztuki radioodbiorników, podczas gdy skarżący posiada łącznie 30 odbiorników radiowych i telewizyjnych, z których część jest niesprawna. Wszystkie posiadane przez skarżącego odbiorniki są zarejestrowane, a dowodem na odprowadzanie należnych opłat jest książeczka opłat radiofonicznych Nr [...]. Nieprawdziwe były również ustalenia co do marki odbiorników telewizyjnych podanej jako "[...]" gdy tymczasem tej marki telewizorów skarżący posiada niewielką liczbę. Skarżący podkreślił, że mimo ewidentnych uchybień zawartych w protokole kontroli i dwukrotnego uchylania decyzji wydanej przez organ I instancji Urząd Poczty w W nie przeprowadził ponownej kontroli i nie skorygował zawartych w wymienionym protokole uchybień i błędów. Minister Infrastruktury odwołanie uznał za bezzasadne. Przywołał art. 48 ustawy o radiofonii i telewizji, zgodnie z którym opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego – przy czym pojęcie używania oparte jest na konstrukcji domniemania prawnego ( art. 48 ust. 2 cyt. ustawy ), że osoba posiadająca odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiający natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Opłatę uiszcza się za każdy używany odbiornik. W świetle powyższego, odbiorniki radiowe i telewizyjne, których ilość i działanie potwierdzono w protokole kontroli podpisanym przez osobę obecną przy kontroli, spełniają kryteria określone w domniemaniu zawartym w art. 48 ust. 2 ustawy o r. i tv. co oznacza, że jednostka prowadząca działalność gospodarczą w budynku hotelu "[...]" w W. powinna w przewidzianym przepisami terminie dopełnić obowiązku rejestracji odbiorników i za ich używanie powinna uiszczać opłaty abonamentowe zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ podkreślił, że wydane poprzednio przez organ I instancji decyzje zostały uchylone wyłącznie ze względów formalnych, nie merytorycznych, a podnoszony przez skarżącego argument stopnia wykorzystania pokoi hotelowych nie stanowi podstawy do rejestracji jedynie części odbiorników. W złożonej skardze A. w W. podniósł przede wszystkim nieprawdziwe ustalenia protokołu, które sprawiły że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Błędne ustalenia dotyczyły zarówno liczby odbiorników, jak też ich marki, co skarżący sygnalizował w składanych odwołaniach, a co nie znalazło uznania, chociażby w postaci zarządzenia kontroli korygującej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz z art. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, należy stwierdzić, że narusza ono przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na treść decyzji. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji ( Dz. U. z 2001r. Nr 101, poz. 1114 ze zmianami ) za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, a jak stanowi art. 49 ust. 1 tej ustawy, dla celów pobierania tych opłat, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zarejestrowaniu w jednostkach nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw łączności. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika – art. 49 ust. 2 ustawy o r. i t. Ewentualne stwierdzenie naruszenia wykonania obowiązku rejestracji odbiorników może dokonać się w wyniku kontroli przeprowadzonej na podstawie art. 51 ust. 1 oraz przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ( Dz. U. Nr 70, poz. 339 ze zmianą ) przez upoważnionych pracowników rejonowych urzędów Poczty Polskiej na obszarze działania ustalonym zgodnie z regulaminem organizacyjnym Poczty Polskiej. Przepisy cyt. rozporządzenia nie normują trybu przeprowadzania kontroli i ograniczają się do ustalenia podmiotu uprawnionego do realizowania kontroli oraz ustanowienia obowiązku posiadania przez osoby kontrolujące upoważnień, wystawionych na druku według wzoru podanego w załączniku do tego rozporządzenia. Jak stanowi art. 51 ust. 3 ustawy o r. i t. do wykonywania kontroli stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa wprowadza w art. 48 ust. 2 domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Oznacza to, że osoby kontrolujące wykonanie obowiązku rejestracji odbiorników, o których stanowi art. 4 pkt 8 ustawy, obowiązane są ustalić, czy odbiorniki te znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ustalenie to może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby, na której ciąży obowiązek zarejestrowania odbiorników. Zarówno jeden, jak też drugi sposób ustalenia gotowości odbiorników do odbioru programu są dopuszczalne, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez kontrolowanego – stronę postępowania kontrolnego, ewentualnie przez osobę przez niego upoważnioną. W rozpatrywanej sprawie postępowanie kontrolne przeprowadzone zostało nieprawidłowo z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego mającego, jak już wyżej powiedziano, zastosowanie do wykonywania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych. Podstawowym dokumentem w sprawie nałożenia opłaty za stwierdzenie używania przez skarżącego w prowadzonym przez niego hotelu niezarejestrowanych 23 odbiorników radiowych i telewizyjnych jest protokół kontroli. Data kontroli uwidoczniona na protokole jest niepełna i wskazuje dzień i miesiąc - [...] lipca. Pełną datę dokonanej kontroli [...] lipca 2003r. można wywieść z późniejszych pism skarżącego i organu. W protokole brak jest wskazania imion i nazwisk osób upoważnionych do przeprowadzenia kontroli, a podpisy pod protokołem nie są czytelne. Nie jest wiadome czy obecna przy kontroli recepcjonistka – K. R. mogła reprezentować skarżącego podczas przeprowadzania kontroli. Protokół stwierdza, że w kontrolowanym lokalu – budynku hotelu "[...]" znajduje się 53 sztuk radioodbiorników i 53 sztuk telewizorów oraz że osoba kontrolowana przedstawiła dowody rejestracji, zakupu, kwit odprawy celnej na 53 sztuk radioodbiorników i na 53 sztuk telewizorów, natomiast na pozostałe 53 sztuk radioodbiorników marki [...] i 53 sztuk telewizorów tej samej marki takich dokumentów nie przedstawiła. Należy stwierdzić, że zapisy protokołu, dotyczące liczby znajdujących się w kontrolowanym obiekcie odbiorników, są całkowicie nieczytelne zarówno dla potrzeb ustalenia ogólnej liczby odbiorników znajdujących się w hotelu, które nie są zarejestrowane i od których nie odprowadzana jest opłata abonamentowa, jak też dla późniejszego obciążenia skarżącego opłatą za używanie, jak podano w decyzji, 23 sztuk niezarejestrowanych odbiorników radiowych i telewizyjnych. Protokół nie dokumentuje ani liczby niezarejestrowanych odbiorników ani faktu gotowości tych odbiorników do odbioru programu, stwierdzając jedynie gotowość do odbioru odbiornika, który został uruchomiony przez obecną przy kontroli recepcjonistkę hotelu. Brak zasadniczych, dla nałożenia obowiązku rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników, jednoznacznych ustaleń oznacza, że decyzja nakładająca taki obowiązek jest wadliwa. Minister Infrastruktury pominął całkowicie podnoszony konsekwentnie przez skarżącego w kolejno składanych odwołaniach zarzut nieścisłych ustaleń co do liczby użytkowanych w hotelu "[...]" odbiorników radiowych i telewizyjnych. Przyjął za wiarygodne, dla ustalenia obowiązku opłaty za używanie 23 niezarejestrowanych odbiorników radiowych i telewizyjnych, ustalenia protokołu kontroli, z których liczba ta w żaden sposób nie wynika. Zgodnie z art. 68 Kpa., znajdującym zastosowanie do procedury kontrolnej zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji, protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Sporządzony z przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2003r. kontroli protokół uchybia wymogom jakie stawia takim dokumentom cytowany przepis Kpa. Przede wszystkim protokół, jak już wyżej wskazano, nie podaje w sposób jednoznaczny i czytelny liczby niezarejestrowanych i używanych czyli posiadanych w stanie gotowości do odbioru programu odbiorników. Brak jest wskazania w jakim charakterze brała udział w czynnościach kontrolnych recepcjonistka hotelu K. R. i czy mogła złożyć na protokole podpis jako użytkownik radioodbiornika/telewizora. Braki protokołu w postaci podania niepełnej daty czynności kontrolnych oraz pominięcia zidentyfikowania osób wykonujących kontrolę należy uznać za dodatkowe i nie mające decydującego znaczenia dla bytu zaskarżonej decyzji, jednak zważywszy na wskazane wyżej wady zasadnicze protokołu decydujące o jego treści, należy uznać, iż zasadniczy dla nałożenia obowiązku opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników tj. dla rozstrzygnięcia sprawy dowód w postaci protokołu kontroli jako przeprowadzony z naruszeniem art. 68 § 1 Kpa. jest niewiarygodny. Złożone przez skarżącego wyjaśnienia, a następnie zarzuty odwołania winny znaleźć odbicie przynajmniej w uzasadnieniu faktycznym decyzji, a tak się nie stało. Wobec naruszenia przez organ I instancji zasad sporządzania protokołu, niewyjaśnienia w sposób niewątpliwy stanu faktycznego oraz pominięcia przez organy obu instancji zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w trakcie postępowania administracyjnego decyzja zaskarżona oraz poprzedzająca ją nie mogły się ostać. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.