VI SA/Wa 1122/19

Dnia 2 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego: 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego S. z siedzibą w L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku S. w [...] (dalej jako "stowarzyszenie" "skarżący") o umożliwienie wglądu w akta postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia F. sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [...] przez [...] z ważnością do 31 grudnia 2018 r. - ograniczyło skarżącemu prawo wglądu do materiału dowodowego postępowania, obejmującego informacje zawarte w pismach F. sp. z o.o. z siedzibą w [...], będących w dyspozycji organu II instancji, odpowiednio: - pisma F. sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 22 lutego 2018 r. Rozkład jazdy; - pisma P. w [...] z dnia 28 maja 2018 r., nr [...] z dnia 27 sierpnia 2018 r., nr [...] z dnia 8 stycznia 2019 r., nr [...] wraz z Rozkładem jazdy; - pisma M. w [...] z dnia 16 października 2018 r. nr [...] wraz z Rozkładem jazdy uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa. Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 74 § 2 w zw. z art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018 r. poz. 419 ze zm.). Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 8 lutego 2019 r. S. w [...] zwróciło się o prawo wglądu w akta sprawy administracyjnej zawisłej przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] o nr [...] w sprawie udzielenia F. sp. z o.o. z siedzibą w [...] przez Marszałka Województwa [...] zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [...] przez [...], z ważnością do 31 grudnia 2018r. W pierwszej kolejności organ wskazał, że skarżący wniósł o umożliwienie wglądu w akta postępowania oznaczonego sygnaturą [...], zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. Organ podniósł w tym zakresie, że skarżący w dniu 6 grudnia 2018 r. wniósł skargę na ww. decyzję Kolegium do WSA w [...]. Akta postępowania organów obu instancji zostały przekazane do WSA w Warszawie wraz z odpowiedzią organu na ww. skargę z dnia [...] stycznia 2019 r. Dalej organ wskazał, że ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji regulująca kwestie zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa, której potrzeba ochrony jest podstawą ograniczenia stronie wglądu do akt niniejszej sprawy, nie przewiduje możliwości uzyskania dostępu do tych informacji po spełnieniu określonych w niej wymogów. Organ podkreślił, że prawo strony postępowania administracyjnego do wglądu w akta sprawy i jego ograniczenie jest wyraźnie i mocno sprzężone ze spoczywającymi na organach administracyjnych i pracownikach ich urzędu obowiązkami zapewnienia w toku postępowania administracyjnego ochrony informacji niejawnych z uwzględnieniem przepisów różnych ustaw odrębnych oraz zapobieganiu czynom mającym znamiona przestępstwa przeciwko ochronie informacji. W ocenie organu interesem prawnie chronionym w niniejszej sprawie jest tajemnica przedsiębiorstwa F. sp. z o.o. z siedzibą w [...], które zastrzegło w niniejszym postępowaniu określone informacje jako tajemnice przedsiębiorstwa i podjęła niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, również przy przekazywaniu ich organowi - co wynika z akt sprawy. Organ powołując się na art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji podkreślił, że ujawnienie pozostałym stronom postępowania administracyjnego informacji umożliwiłoby podmiotom konkurencyjnym zapoznanie się z modelem biznesowym przyjętym przez F. sp. z o.o. z siedzibą w [...] ze strategią funkcjonowania przedsiębiorstwa i mogłoby przyczynić się do osłabienia pozycji spółki na rynku usług transportowych. Na powyższe postanowienie skarżąca pismem z dnia 18 kwietnia 2019 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła: - naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 73 § 1 w związku z art. 74 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie, że wskazane w postanowieniu dokumenty stanowią, w całości tajemnicę przedsiębiorstwa i tym samym ograniczenie możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w sytuacji gdy stowarzyszenie nie może być uznane za podmiot konkurencyjny w stosunku do F. sp. z o.o., a ponadto nie zaistniały przesłanki do uznania, że wyłączone akta stanowią w całości tajemnicę przedsiębiorstwa; - naruszenia art. 3, art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2018, poz. 419) poprzez przyjęcie, że dokumenty, do których dostęp ograniczono stowarzyszeniu stanowią prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu tych przepisów. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. ograniczyło stowarzyszeniu wgląd do akt sprawy w zakresie obejmującym informacje zawarte w pismach F. sp. z o.o. z siedzibą w [...], pozostających w dyspozycji organu II instancji, tj.: - pismo F, sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia 22 lutego 2018 r. Rozkład jazdy; - pismo P. w [...] z dnia 28 maja 2018 r., nr [...] z dnia 27 sierpnia 2018 r., nr [...] z dnia 8 stycznia 2019 r., nr [...] wraz z Rozkładem jazdy; - pismo M. w [...] z dnia 16 października 2018 r. nr [...] wraz z Rozkładem jazdy uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 (poprzednio ust. 4) ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1637). Zgodnie z tym przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Innymi słowy, aby można było mówić o uprawnionym bądź nieuprawnionym zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa należy dokonać oceny, czy łącznie zostały spełnione wymienione niżej przesłanki, a więc ustalić czy zastrzeżona informacja: 1) ma charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny przedsiębiorstwa, 2) nie została ujawniona do wiadomości publicznej, 3) podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Z powyższego wynika, że informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga zatem, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań, (np. orzeczenie SN - Izba Cywilna z dnia 6 czerwca 2003 r. IV CKN 211/2001; wyrok SN z dnia 3 października 2000 r. I CKN 304/2000 OSNC 2001/4 poz. 59 oraz wyrok SN z dnia 5 września 2001 r. CKN 1159/2000 OSNC 2002/5 poz. 67). I tak "art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - istnienie zasięgu stanu tajemnicy - uzależnia od podjęcia przez przedsiębiorcę określonych działań zmierzających do zachowania poufności objętych nią danych. Działania te - jak trafnie podnosi się w literaturze przedmiotu - powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie chcąc zapoznać się z treścią informacji, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych przez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych. Wybór informacji mających zostać objętymi poufnością należy oczywiście do przedsiębiorcy. Jednakże wybór ten, co do zakresu stanu tajemnicy, nie może być oderwany od możliwości podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania w poufności wybranych informacji (art. 11 ust. 4 ustawy)" - tak wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 września 2001 r. I CKN 1159/2000 OSNC 2002/5 poz. 67). W niniejszej organ nie wskazał jednak na czym polegało (gdzie oraz w jaki sposób zostało utrwalone) działanie przedsiębiorcy zmierzające do zachowania poufności objętych nią danych. Dokumenty, o których mowa w sentencji zaskarżonego postanowienia - a których kopie znajdują się w aktach administracyjnych organu II instancji - pozbawione są cech świadczących o nadaniu im poufnego charakteru przez spółkę F. sp. z o.o. Jeżeli istotne w tym zakresie adnotacje znajdują się na ich oryginałach (lub poświadczonych kopiach) z akt oznaczonych sygnaturą organu [...] i przekazanych do Sądu, należało w postanowieniu powołać odpowiedni numer karty z tych akt, tak aby bezspornie ustalić okoliczności prawnie doniosłe na gruncie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Poza tym tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można zatem istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu. Ponownie rozpoznając sprawę organ chcąc odmówić udostępnienia stowarzyszeniu żądanej informacji wyraźnie wskaże, opisze i nazwie, która konkretnie informacja (i z jakiego powodu) ma charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Organ będzie przy tym miał na względzie cele prowadzonego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz gwarancje procesowe stowarzyszenia, które uczestniczyło w nim na prawach strony. Chodzi o to, żeby udział stowarzyszenia w postępowaniu nie miał charakteru tylko iluzorycznego. Jeśli zatem okaże się, że tajemnicę przedsiębiorstwa powinny stanowić jedynie niektóre informacje ze składanych przez wnioskodawcę dokumentów, to organ jest zobowiązany rozważyć udostępnienie tych dokumentów po dokonaniu ich anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą. W analizowanej sprawie nie wiadomo, czy organ wziął pod uwagę takie rozwiązanie. Tak więc, jak dotąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze niedostatecznie zbadało, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się zatem - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia. W takim stanie rzeczy zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. dalej: "p.p.s.a.") Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 587 zł złożyły się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł określone zgodnie § 14 ust. 1 pkt 10 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.