VI SA/Wa 1126/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-20
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Magdalena Bosakirska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, pomimo posiadania zgłoszenia do niemieckiego organu (BAG), stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego polskiego zaświadczenia, nawet przy posiadaniu zgłoszenia do niemieckiego organu (BAG), stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, w tym obowiązek posiadania przez polskiego przedsiębiorcę zaświadczenia o zgłoszeniu przewozów drogowych jako działalności pomocniczej. Odpowiedzialność administracyjna w tym zakresie jest oderwana od winy i ma charakter związany, co oznacza, że stwierdzenie naruszenia przepisu obliguje organ do nałożenia kary.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę E. S. za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego polskiego zaświadczenia. Organ I instancji ustalił, że podczas kontroli drogowej pojazdu przewożącego palety do Niemiec, kierowca nie okazał wymaganego zaświadczenia, mimo posiadania umowy użyczenia i formularza zgłoszenia do niemieckiego BAG. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary 2000 zł. Przedsiębiorca wniósł skargę, argumentując nadrzędność prawa UE i posiadanie zgłoszenia do niemieckiego organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa art. 4 pkt 4, art. 33, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm. ) oraz Ip. 1.4. załącznika do w/w ustawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę w wyniku uchylenia decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2700 złotych wskazał, iż w toku kontroli drogowej pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...] przewożącego z Polski do Niemiec palety w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na potrzeby własne, przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2006 r., ustalono wykonywanie przez ten pojazd przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Kierujący pojazdem okazali umowę użyczenia samochodu oraz formularz zgłoszenia do BAG Niemcy transportu na potrzeby własne, natomiast nie posiadali i nie okazali do kontroli zaświadczenia uprawniającego do wykonywania międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
Organ, przywołując treść art. 4 ust. 4 , art. 33 ust. 1art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz 1p.1.4 załącznika do w/w ustawy, przytoczył definicję niezarobkowego przewozu drogowego-przewozu na potrzeby własne, wyjaśniając, iż wykonywanie takiego przewozu wymaga zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewóz drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W powyższe zaświadczenie przedsiębiorca wykonywujący przewozy na potrzeby własne winien wyposażyć kierowcę, który z kolei jest obowiązany mieć je przy sobie i okazywać na każde żądanie organów kontrolnych. Naruszenie tego obowiązku powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych.
Z przedłożonego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, iż E. S. prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest m.in. transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi, na terenie Polski a więc jako przedsiębiorca zarejestrowany w ewidencji działalności gospodarczej w Polsce podlega, jako przedsiębiorca polski, obowiązkowi zgłoszenia przewozów drogowych na potrzeby własne odpowiednio do zakresu niezarobkowego przewozu drogowego.
W konkluzji Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż w dniu kontroli wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 2000 złotych.
W odwołaniu od tej decyzji E. S., zwany dalej skarżącym, wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż kierujący przedłożyli zgłoszenie transportu na potrzeby własne do niemieckiego BAG i decyzja nie ma mocy obowiązującej albowiem ustawodawstwo Unii Europejskiej jest nadrzędne w stosunku do ustawodawstwa polskiego.
Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy nie podzielił zarzutów skarżącego i podtrzymał argumentację organu I instancji.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o umorzenie postępowania, obciążenie organu kosztami postępowania i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając skargę zarzucił organowi brak bezstronności oraz nieodniesienie się do faktów, dokumentów i składanych wyjaśnień.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana stosownie do wymienionych kryteriów podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
W myśl art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Jak stanowi treść art. 87 ust. 2 cyt. ustawy, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypis z zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne.
Według art. 92 ust. 1 w/w ustawy każdy kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Konsekwencję stanowi treść lp. 1.4 załącznika do omawianej ustawy sankcjonujący wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia karą w wysokości 2000 złotych.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo ustaliły, że kontrolowanym w dniu [...] czerwca 2006 r. pojazdem o nr rej. [...] wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Jak wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej skarżący działalność taką prowadzi, jej przedmiotem jest produkcja opakowań drewnianych, pozostała sprzedaż hurtowa oraz transport drogowy towarów pojazdami uniwersalnymi, zakład główny mieści się w W. a miejscem wykonywania tej działalności jest cały kraj. Należy zatem zgodzić się z organami administracji, iż w tej sytuacji skarżący jest przedsiębiorcą polskim i jako taki podlega obowiązkowi zgłoszenia przewozów drogowych na potrzeby własne jak również obowiązkowi uzyskania wymaganego prawem zaświadczenia.
Warto również dodać, iż przepis art. 4 pkt 4 cyt. ustawy jest zgodny z unormowaniami wspólnotowymi, które również przewidują podobne rozwiązania prawne w zakresie transportu drogowego (vide: np. załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państwa Członkowskich - Dz. Urz. UE L.92.95.1; Dz. Urz. UE - sp. 07-1-370).
Reasumując powyższe rozważania, Sąd podzielił stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, w kwestii wykonywania w dacie kontroli przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Należy przypomnieć, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego (nie tylko krajowe, lecz również unijne) mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych czy też przepisach rozporządzeń unijnych, jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn - przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego - stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości.
Tak więc wymienione wyżej przepisy ustawy i akty wykonawcze mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący transport lub przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło