VI SA/Wa 1128/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. S. od postanowienia starszego referendarz sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2016 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności z tytułu zaległych opłat eksploatacyjnych za wydobycie kruszywa naturalnego oraz umorzeniu postępowania w części i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżący M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylającą w całości decyzję organu I instancji o solidarnej odpowiedzialności z tytułu zaległych opłat eksploatacyjnych za wydobycie kruszywa naturalnego oraz umarzającą postępowania w części i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Do skargi dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z zawartych we wniosku informacji oraz dokumentów nadesłanych w wykonaniu wezwania starszego referendarza sądowego wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną, pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2344,37 zł netto miesięcznie, natomiast żona w wysokości 1966,37 zł netto miesięcznie. Natomiast zobowiązania i stałe wydatki obejmują: kredyt gotówkowy w kwocie 3120 zł z ratą miesięczną w wysokości 109,62 zł; pożyczkę w kwocie 5000 zł z ratą miesięczną 143 zł, kredyt gotówkowy na kwotę 557,88 zł z ratą miesięczną 59,09 zł; zadłużenie na karcie kredytowej w wysokości 2517,04 zł z bieżącą minimalną kwotą do zapłaty 116,70 zł; zadłużenie na karcie kredytowej w wysokości 236,77 zł z bieżącą kwotą do zapłaty 20 zł; opłaty za mieszkanie 750 zł, energia 150 zł, leki 340 zł, środki higieniczne 300 zł, telefon 70 zł, ubranie 350 zł, gaz 50 zł, internet 80 zł, wyżywienie 1500 zł. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie wskazując, iż dochód skarżącego i jego rodziny w łącznej wysokości 4300,74 zł netto miesięcznie jest wystarczający do pokrycia przez skarżącego kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo obciążania jej kosztami zobowiązań kredytowo-bankowych. Skarżący wniósł od ww. postanowienia sprzeciw wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, iż z przedstawionych dokumentów miesięczne zobowiązania kredytowo-pożyczkowe wynoszą 846,70 zł a nie jak omyłkowo wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy 600 zł. W jego ocenie referendarz pominął wyciągi z dwóch kart kredytowych, których spłaty wynoszą łącznie 535 zł. Dodatkowo wyjaśnił, iż od listopada 2011 r. do listopada 2015 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych oraz zasiłek przedemerytalny w wysokości 830 zł, dlatego też w tym okresie był zmuszony do zaciągnięcia szeregu pożyczek i kredytów. Ponadto wskazał, iż w sprawie prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1864/16 został częściowo zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. ), dalej p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy zasadnie odmówił skarżącemu przyznania pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, zasadną jest natomiast ponoszenie przez stronę kosztów postępowania. W myśl art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie sposób uznać, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i jest pozbawiony dostatecznych środków materialnych na zaspokojenie podstawowych potrzeb swoich i swojej żony. Źródłem utrzymania skarżącego i jego żony jest świadczenie emerytalne w łącznej wysokości 4300,74 zł. Natomiast nie bez znaczenia jest okoliczność, iż wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do wykazanych przez skarżącego stałych wydatków, wskazać należy, iż opłaty za telefon, internet, czy też comiesięcznych wydatki na odzież w wysokości 350 zł, nie sposób uznać za konieczne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (por. postanowienie NSA z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt I OZ 805/06). Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych w sprzeciwie, że w analogicznej sytuacji w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1864/16 dokonano częściowego zwolnienia od ponoszenia kosztów, wskazać należy, że sąd odrębnie i samodzielnie podejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy na podstawie oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez osoby ubiegające się o to prawo i nie wiążą one w innych sprawach. Ponadto we wspomnianej sprawie skarżący został zwolniony od wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł, natomiast wpis w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Skarżący w sprzeciwie wskazał, iż w okresie kiedy pobierał zasiłek dla bezrobotnych oraz zasiłek przedemerytalny (od listopada 2011 r. do listopada 2015 r.) był zmuszony do zaciągania szeregu pożyczek i kredytów, które teraz spłaca. W ocenie Sądu powyższego nie potwierdzają przedstawione przez skarżącego dokumenty - umowa pożyczki w wysokości 5000 zł została podpisana [...] kwietnia 2016 r., natomiast rachunek karty kredytowej L. został otwarty [...] marca 2009 r. Zdaniem Sądu, nie można uznać, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, tym bardziej, iż finansowo wspiera K. S. – przelew [...] maja 2016 r. na kwotę 5000 zł, [...] maja 2016 r. na kwotę 450 zł, [...] maja 2016 r. na kwotę 30 zł. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.