VI SA/Wa 1131/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant St. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. P. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] września 2012 r., którą nałożył na J. P. (dalej skarżący) karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Jako podstawę zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.), dalej u.d.p. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. nr 80, poz. 433), a także art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej u.t.d. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] września 2012 r. skarżący poruszał się po drodze krajowej nr [...], na odcinku; granica miasta P. - granica miasta K., co wynika z protokołu kontroli. W chwili zatrzymania prowadził pojazd marki F. o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki S. o nr rej. [...], o łacznej dopuszczalnej masie całkowitej 4.912 kg (dalej DMC). Funkcjonarisze Inspekcji Transportu Drogowego patrolując ww. odcinek drogi w miejscowości W. stwierdzili – przy użyciu urządzenia DSRC (skanera znajdującego się w mobilnej jednostce kontrolnej), iż w pojeździe prowadzonym przez skarżącego nie ma zamonotwanego urządzenia systemu elektronicznego poboru opłat (viaBOX). Skarżacy odmówił podpisania protokołu, gdyż stwierdził, że odbiega on od zeznań jakie złożył w trakcie kontroli - w protokole pominięta została informacja o wjeździe na drogę krajową nr [...] z drogi krajowej nr [...] w miejscowości S. Kontrola została przeprowadzona w miejscowości G. W protokole kontroli stwierdzono, że wskazany odcinek drogi jest ujawniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., nr 80, poz. 433), dalej rozporządzenie. W czasie kontroli skarżacy został także przesłuchany w charakterze strony i zeznał, że w dniu kontroli - z danych zamieszczonych na stronie internetowej Viatoll, powziął informację, że ww. odcinek drogi, na któryej został zatrzymany, nie był objęty opłatą viatoll. W tak ustalonym stanie faktycznym GITD - mając na uwadze art. 13 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 4 i art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p., nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3 000 zł. W uzasadnieniu organ podał, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908, ze zm.), dalej p.r.d., za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Dlatego też skarżacy prowadząc zespół pojazdów przekraczający DMC 3,5 tony i wjeżdzając nim na drogę wykaznaną w załaczniku nr 2 rozporządzenia, winien uiścić za ten przejazd stosowną opłatę. Brak dopełnienia tego obowiązku spowodował konieczność wymierzenia kary. W złożonym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżacy podniósł, że na oficjalnej stronie internetowej Viatoll uzyskał informację, iż na drodze, po której się poruszał w chwili zatrzymania, nie było wymagane urządzenia viaBOX. Nadto podniósł, że w chwili kontroli fakt ten potwierdzili sami Funkcjonariusze ITD. Na potwierdzenie skarżacy załączył wydruk ze strony internetowej Viatoll. W uzasadnieniu skarżonej decyzji GITD stwierdził, iż argumenty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie i nie mogą stanowić podstawy umorzenia niniejszego postępowania. Wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w chwili zatrzymania skarżacy poruszał sią po drodze nr [...] pomiędzy skrzyżowaniem z drogą wojewódzką nr [...] a węzłem granica miasta P., który to odcinek został wyszczególniony w załączniku nr 2 pkt 8 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. nr 80, poz. 433). Organ wyjaśnił również, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Podał, że wszelkie względy i przyczyny, które legły u podstaw nieuiszczenia opłaty, nie są istotne z punktu nałożenia kary, która nakładana jest w oparciu o obiektywnie stwierdzone naruszenie. GITD odnosząc się do informacji zamieszczonych na stronie internetowej Viatoll uznał je za niewiążące i nie mając wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż nie jest to źródło prawa obowiązującego. Wskazał, że odcinek drogi krajowej, po ktróej poruszał sie skarżący, jest i był wyszczególniony w załaczniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów, zatem skarżący w oparciu o to źródło, którego treść powienin znać jako kierowca, miał obowiązek ustalić po jakiej drodze się poruszał. Organ podkreślił przy tym, że ustawowym obowiązkiem Funkcjonariuszy ITD jest kontroloa przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a kierujących znajomość tych przepisów. Skarżący - działając za pośrednictwem GITD złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skargę. Wniesiona skarga nie zawiera uzasadnienia lecz tylko wniosek o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną- zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Na wstępie należy podnieść, że w myśl art. 6 k.p.a. "organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa". Ta sformułowana w powyższym przepisie zasada praworządności jest powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ administracji jest zatem obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia omówionych wyżej kryteriów. Analiza uzasadnienia pozwala na stwierdzenie, iż organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób właściwy. Zdaniem Sądu ustalony przez organ stan faktyczny wynikający z decyzji GITD z dnia [...] września 2012 r. nie pokrywa sie ze stanem faktycznym ustalonym w decyzji GITD z dnia [...] stycznia 2013 r. Przede wszystkim w decyzji z [...] września 2012 r. oraz z protokołu kontroli z tego samego dnia wynika, że skarżący J. P. poruszał się po drodze krajowej nr [...], na odcinku; granica miasta P. - granica miasta K. Skarżący odmówił podpisania protokołu kontroli stwierdzając , że zostały przez organ pominięte informacje o jego wjeździe na drogę krajową nr [...] z drogi krajowej nr [...] w miejscowości S. Tymczasem w decyzji z [...] stycznia 2013 r. został ustalony inny stan faktyczny, a mianowicie, że w chwili zatrzymania skarżący poruszał się po drodze nr [...] pomiędzy skrzyżowaniem z drogą wojewódzką nr [...] a węzłem granica miasta P., który to odcinek został wyszczególniony w załączniku nr 2 pkt 8 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. nr 80, poz. 433). W ten sam sposób organ ustosunkował się do zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ( str.6 decyzji z [...] stycznia 2013 r.). Powyższe rozbieżności oznaczają, że GITD nie poddał właściwej analizie protokołu kontroli sporządzonego w dniu [...] września 2012 r., z którego wynika gdzie skarżący został zatrzymany i którą drogą się poruszał. Uzupełniająco należy wskazać, że decyzja organu z [...] września 2012 r. ogranicza się jedynie do wskazania załącznika nr 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej bez sprecyzowania, o który konkretnie odcinek drogi chodzi. W ocenie Sądu wskazane wyżej powody i całkowite pominięcie istotnych okoliczności związanych z wyjaśnieniem czy droga , po której jechał w dniu kontroli skarżący była, czy nie była wymieniona w obowiązujących przepisach prawa jako odcinek płatny, nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Z tej przyczyny należy uznać, iż omawiane uchybienie formalne poczynione w toku postępowania przez organ uniemożliwiły Sądowi prawidłową ocenę zasadności skargi. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku przyjęcia, że odcinek drogi, po którym jechał skarżący nie był odcinkiem płatnym kara za brak opłaty nie powinna być wymierzona. Jednakże, aby rozstrzygnięcie organu ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym pełne odniesienie do wszystkich wątpliwości zaistniałych w sprawie, o których mowa powyżej. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku. O wykonalności uchylonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.