VI SA/Wa 1132/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarządzenia usunięcia nieprawidłowości oddala skargę W dniach [...] lipca 2013 r. przedstawiciele [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] Delegatura w [...] przeprowadzili czynności kontrolne w salonie bielizny przy pl. [...] w Z., należącym do przedsiębiorcy M. B. (skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. B. FIRMA HANDLOWA "[...]" w Z.. Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672), zwanej dalej: "ustawą o swobodzie działalności gospodarczej" kontrola została poprzedzona zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli m.in. w zakresie sprawdzenia prawidłowości uwidocznienia cen. W toku kontroli zakwestionowano 70 rodzajów produktów (pidżamy, szlafroki, rajstopy, bielizna osobista, stroje kąpielowe) oferowanych kupującym w miejscu sprzedaży, które nie były opatrzone wywieszkami zawierającymi informacje wskazujące ich nazwy handlowe, ceny oraz jednostki miar, do których odnoszą się uwidocznione ceny. Wyżej wymienione nieprawidłowości naruszały wymogi określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...], zwanego dalej [...] WIIH, zarządził usunięcie przez przedsiębiorcę M. B. (skarżącego) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. B. FIRMA HANDLOWA "[...]" w Z., stwierdzonych nieprawidłowości poprzez opatrzenie 70 rodzajów towarów oferowanych kupującym w miejscu sprzedaży, tj. w należącym do przedsiębiorcy salonie bielizny przy pl. [...] w Z., wywieszkami zawierającymi informacje wskazujące nazwy handlowe tych towarów, ich ceny oraz jednostki miar. Powyższe uchybienie stanowiło naruszenie wymogów określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem Ministra Finansów". W dniu [...] września 2013 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu podkreślił, że z treści protokołu kontroli wynika, że wszystkie skontrolowane w salonie bielizny przy pl. [...] w Z. sztuki towaru handlowego, posiadały oznaczenia prawidłowe, zgodne z obowiązującym prawem i ustawami. Etykiety - przywieszki dołączone do każdej sztuki towaru zawierały niezbędne dla klienta informacje, w tym: cenę, nazwę handlową i własną, skład surowcowy, nazwę i dane producenta, zasady konserwacji itd., zapewniające każdemu klientowi pełny i swobodny dostęp do informacji o oferowanych towarach, co zdaniem Skarżącego wypełnia w całości spoczywające na nim obowiązki wynikające z rozporządzenia Ministra Finansów oraz art. 12 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. z 2001 r., Nr 07, poz. 1050 ze zm.). Ponadto Skarżący zwrócił uwagę, że jego zdaniem wykonanie polecenia i decyzji nakazujących dodatkowe, ponowne powielanie tych samych informacji wprowadziłoby dezinformację klienta. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKiK) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 12 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 385) w sposób określony w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży (Dz. U. Nr 99, poz. 894 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że ustawa o cenach na mocy art. 12 nakłada na przedsiębiorcę prowadzącego sprzedaż detaliczną towarów dwa obowiązki, tj.: oznaczenia ceną detaliczną towaru przeznaczonego do sprzedaży (art. 12 ust. 1 ww. ustawy) oraz uwidocznienia cen w miejscu sprzedaży detalicznej towaru (art. 12 ust. 2 ww. ustawy). Oba te obowiązki podlegają jednoczesnemu wykonaniu (wyjątki określa przepis § 3a rozporządzenia Ministra Finansów). Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o cenach towar przeznaczony do sprzedaży detalicznej oznacza się ceną, przy czym szczegółowe uregulowanie sposobu uwidaczniania cen unormowane jest w rozporządzeniu Ministra Finansów. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia towary oferowane kupującym w miejscu sprzedaży opatruje się wywieszkami zawierającymi informacje wskazujące ich nazwy handlowe, ceny oraz jednostki miar, do których odnoszą się uwidocznione ceny. W przypadku towarów podobnych na wywieszkach umieszcza się ponadto nazwę producenta i inne informacje umożliwiające niebudzącą wątpliwości identyfikację ceny z towarem. Wywieszki umieszcza się w miejscu ogólnodostępnym i widocznym dla każdego kupującego, bezpośrednio przy towarach lub w bliskości towarów, których dotyczą w taki sposób, aby nie można było pomylić ceny określonego towaru z ceną innego, a w szczególności podobnego towaru. Napisy na wywieszkach powinny być wyraźne i czytelne, tak aby nie budziły wątpliwości kupujących (§ 4 ww. rozporządzenia Ministra Finansów). W odniesieniu do ww. zarzutów strony postępowania, organ drugiej instancji stwierdził, że interpretacja przepisów prezentowana przez stronę jest nieprawidłowa. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów towary przeznaczone do sprzedaży detalicznej oznacza się cenami w sposób bezpośredni na poszczególnych egzemplarzach lub na ich pojedynczych opakowaniach, metodą uniemożliwiającą łatwe usunięcie oznaczenia. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia towary oferowane kupującym w miejscu sprzedaży opatruje się wywieszkami zawierającymi informacje wskazujące ich nazwy handlowe, ceny oraz jednostki miar, do których odnoszą się uwidocznione ceny. Prezes UOKiK zwrócił uwagę, że w kontrolowanej placówce nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wymogu bezpośredniego oznaczania towarów ceną (do którego odnosi się § 9), a zakwestionowano brak wywieszek cenowych. Argumenty podnoszone przez stronę postępowania, że wszystkie wyroby posiadały etykiety-przywieszki zawierające określone informacje, dołączone do każdej sztuki produktu nie mogą być potraktowane jako spełnienie wymogu umieszczania wywieszek cenowych. Organ drugiej instancji podkreślił, że przepisy prawa są w tym przypadku jednoznaczne. Czym innym jest bowiem wywieszka w miejscu sprzedaży, czym innym - bezpośrednie oznaczenie ceną towaru. Na gruncie obowiązującego prawa fakt oznaczenia ceną każdego oferowanego wyrobu, zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia nie zwalnia zatem przedsiębiorcy z dochowania obowiązków w zakresie uwidaczniania cen (w tym cen jednostkowych) towarów na wywieszkach cenowych w miejscu sprzedaży detalicznej, wynikających z § 3 i następnych powoływanego rozporządzenia. Należy podkreślić, że zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów przez wywieszkę należy rozumieć etykietę, tabliczkę lub plakat z wydrukowaną lub napisaną odręcznie ceną i nazwą towaru, niezłączone trwale z towarem. Zgodnie z obowiązującym prawem wywieszki umieszcza się w miejscu ogólnodostępnym i widocznym dla każdego kupującego, bezpośrednio przy towarach lub w bliskości towarów, których dotyczą, w taki sposób, aby nie można było pomylić ceny określonego towaru z ceną innego, a w szczególności podobnego towaru. Napisy na wywieszkach powinny być wyraźne i czytelne, tak aby nie budziły wątpliwości kupujących (§ 4 rozporządzenia Ministra Finansów). [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] słusznie uznał, iż przepisy te mają charakter obligatoryjny i, co do zasady, nie mogą być stosowane zamiennie, tzn. realizacja obowiązku oznaczania ceną towarów nie zwalnia przedsiębiorców z obowiązku uwidaczniania cen na wywieszkach umieszczonych przy tych towarach (lub w bliskości towarów). Z omawianych przepisów wynika konieczność podawania konsumentom niezbędnych informacji o cenach oferowanych towarów umożliwiających dokonanie racjonalnego wyboru spośród wielu towarów, w tym zwłaszcza z grupy towarów podobnych. Zasadniczym celem tych przepisów jest zapewnienie wysokiego stopnia ochrony interesów ekonomicznych konsumentów oraz zagwarantowanie precyzyjnej, przejrzystej i jednoznacznej informacji dla konsumentów o cenach oferowanych im produktów. Przepisy prawne nie różnicują wymogów w zależności od sposobu w jaki prowadzona jest sprzedaż, tj. czy klient ma bezpośredni dostęp do oferowanych produktów, a tym samym czy może zapoznać się ze wszystkimi informacjami zamieszczonymi na indywidulanej, doczepionej do każdej sztuki etykiecie. Przepisy prawa nie pozwalają zatem na zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku uwidaczniania cen towarów, wynikającego z art. 12 ust. 2 ustawy o cenach na wywieszkach, o których mowa § 3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, nawet przy ścisłej realizacji obowiązku bezpośredniego oznaczania ceną tych towarów, wynikającego z art. 12 ust. 1 wskazanej ustawy w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów. Przypadki, gdy wystarczające jest oznaczenie towaru ceną bezpośrednio na nim, wymienione są enumeratywnie w § 3a ww. rozporządzenia. Nie dotyczy to jednak przedmiotowej sprawy, gdyż kontrolowany sprzedawał bieliznę, a ta nie jest zaliczana ani do wierzchnich wyrobów odzieżowych włókienniczych ani wierzchniej odzieży ze skóry i futer. Na zakończenie organ powołał się na pogląd Ministerstwa Finansów wyrażony w Opinii Departamentu Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Ministerstwa Finansów (pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. o sygnaturze [...]), który potwierdza stanowisko wyrażone w niniejszej sprawie przez organ II instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan M. B. - skarżący. Domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji jako naruszających prawo i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu wskazał między innymi, że analizując przepisy ustawy o cenach i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Finansów dochodzi do wniosku, iż zaopatrywanie towarów wywieszkami ma uzasadnienie tylko w tych przypadkach, "gdy towary nie zostały opatrzone cenami w sposób bezpośredni", np. towary masowe (owoce, warzywa), materiały budowlane i inne, gdzie wywieszka często stanowi jedyną formę umożliwiającą przekazanie konsumentowi informacji o towarze i jego cenie. Skarżący wyraża przekonanie, że powołane przepisy pozostawiają przedsiębiorcy możliwość doboru takich metod i środków, aby - uwzględniając specyfikę sklepu, oferowane towary do sprzedaży, doświadczenie życiowe i przyjęte zwyczaje - mógł on realizować cele leżące u podstaw tych przepisów. Polemizując ze stanowiskiem organu, Skarżący utrzymuje, że nie prowadził sprzedaży bielizny, a wierzchnie wyroby włókiennicze co zwalnia go z obowiązku stosowania wywieszek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ ustosunkował się również do kwestii związanej z ustaleniem jakie towary sprzedaje skarżący i czy ma do niego zastosowanie zwolnienie z art. 3a rozporządzenia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z sekcją C rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1203) rajstopy zostały sklasyfikowane jako wyroby pończosznicze w dziale 14.31.1, natomiast piżamy, szlafroki, bielizna osobista w dziale 14.14 jako bielizna, a stroje kąpielowe w dziale 14.19 jako pozostała odzież i dodatki odzieżowe. Biorąc powyższe pod uwagę, w opinii Prezesa UOKiK zakwestionowanych towarów nie można traktować jako odzieży wierzchniej i zastosować do nich wskazanego w § 3a rozporządzenia Ministra Finansów.  Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa i zasługuje na pozostawienie jej w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o cenach towary przeznaczone do sprzedaży detalicznej oznacza się ceną, przy czym szczegółowe uregulowanie sposobu uwidaczniania cen unormowane jest w rozporządzeniu Ministra Finansów. Delegację ustawową do wydania powyższego rozporządzenia zawiera art. 12 ust. 3 ww. ustawy. Podstawą do wszczęcia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] postępowania administracyjnego i zarządzenia decyzją z dnia [...] września 2013 r. usunięcia przez skarżącego stwierdzonych nieprawidłowości poprzez opatrzenie 70 rodzajów towarów oferowanych kupującym w miejscu sprzedaży, tj. w należącym do przedsiębiorcy salonie bielizny przy pl. [...] w Z., wywieszkami zawierającymi informacje wskazujące nazwy handlowe tych towarów, ich ceny oraz jednostki miar, było naruszenie wymogów określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży (Dz. U. Nr 99, poz. 894 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem Ministra Finansów". Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów towary oferowane kupującemu w miejscu sprzedaży opatruje się, z zastrzeżeniem § 3a i 5 wywieszkami, zawierającymi informacje wskazujące ich nazwy handlowe, ceny oraz jednostki miar, do których odnoszą się uwidocznione ceny. W przypadku towarów podobnych, na wywieszkach umieszcza się ponadto nazwę producenta i inne informacje umożliwiające niebudzącą wątpliwości identyfikację ceny z towarem. Wywieszki umieszcza się w miejscu ogólnodostępnym i widocznym dla każdego kupującego, bezpośrednio przy towarach lub w bliskości towarów, których dotyczą w taki sposób, aby nie można było pomylić ceny określonego towaru z ceną innego, a w szczególności podobnego towaru. Napisy na wywieszkach powinny być wyraźne i czytelne, tak aby nie budziły wątpliwości kupujących (§ 4 ww. rozporządzenia Ministra Finansów). Użycie przez ustawodawcę w powyższym przepisie sformułowania "opatruje się" wskazuje na obowiązek opatrzenia towarów "wywieszkami". W żadnym razie powyższe sformułowanie nie stanowi o dowolności sprzedawców w stosowaniu tego przepisu. W § 2 pkt 5 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów znajduje się definicja pojęcia wywieszka, jest to etykietka, tabliczka lub plakat z wydrukowaną lub napisaną odręcznie ceną i nazwą towaru, niezłączony trwale z towarem. Jak wynika z akt sprawy zakwestionowane towary były opatrzone etykietkami – przywieszkami na których uwidoczniono cenę, nazwę handlową i własną, skład surowcowy, nazwę i dane producenta, zasady konserwacji. Jak wskazuje § 13 ust. 2 rozporządzenia etykieta (przywieszka) jest trwale złączona z towarami. Zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów towary przeznaczone do sprzedaży detalicznej oznacza się cenami w sposób bezpośredni na poszczególnych egzemplarzach lub na ich pojedynczych opakowaniach, metodą umożliwiającą łatwe usunięcie oznaczeń. Jak wyżej wskazano ten warunek został przez skarżącego spełniony. Jednak niezależnie od obowiązku oznaczenia towaru ceną na przedsiębiorcy ciąży również obligatoryjny obowiązek wynikający z § 3 ust. 1 rozporządzenia polegający na tym, że towary oferowane kupującym w miejscu sprzedaży detalicznej opatruje się wywieszkami, niezłączonymi trwale z tymi towarami, zawierającymi informacje wskazujące ich (towarów) nazwy handlowe, ceny oraz jednostki miar. Przy wystawianiu na sprzedaż większej ilości określonego towaru, wywieszkę umieszcza się tylko przy jednej sztuce identycznego towaru (§ 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów). Jak słusznie zauważył organ obydwa przepisy rozporządzenia Ministra Finansów tj. § 9 ust. 1 i § 3 ust. 1 mają charakter obligatoryjny i co do zasady, nie mogą być stosowane zamiennie. Innymi słowy nawet w wypadku prawidłowego oznaczenia ceną towaru zgodnie z treścią § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów, przedsiębiorca nie jest zwolniony, a wręcz jest obligowany do uwidaczniania cen na wywieszkach umieszczonych przy tych towarach lub w bliskości towarów. Zdaniem Sądu, czym innym jest wywieszka w miejscu sprzedaży, która może odnosić się też do większej ilości określonego towaru, a czym innym - bezpośrednie oznaczenie ceną towaru, poprzez dołączenie etykietki przywieszki. Rozporządzenie Ministra Finansów w § 3a przewiduje wyjątek od wyżej wskazanej zasady poprzez enumeratywne wyliczenie towarów, dla których wystarczające jest oznaczenie towaru ceną bezpośrednio na nim, pod warunkiem, że przedsiębiorca zapewni stały, bezpośredni dostęp kupujących do tych towarów. Są to następujące towary: 1) wierzchnie wyroby odzieżowe włókiennicze, wierzchnia odzież ze skóry i futer, 2) książki, gazety, czasopisma i wydawnictwa periodyczne oraz zapisane nośniki informacji. W ocenie składu orzekające w tej sprawie § 3a rozporządzenia Ministra Finansów nie ma zastosowania, gdyż jak wynika z akt sprawy wśród zakwestionowanych towarów były pidżamy, szlafroki, rajstopy, bielizna osobista, stroje kąpielowe, które to wyroby nie są zaliczone do wierzchnich wyroków odzieżowych włókienniczych ani wierzchniej odzieży ze skóry i futer. W tym miejscu na poparcie swoich twierdzeń Sąd odwołuje się do znanej mu z urzędu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Zgodnie z sekcją C rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1203) rajstopy zostały sklasyfikowane jako wyroby pończosznicze w dziale 14.31.1, natomiast piżamy, szlafroki, bielizna osobista w dziale 14.14 jako bielizna, a stroje kąpielowe w dziale 14.19 jako pozostała odzież i dodatki odzieżowe. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu, w zakwestionowanych towarów nie można traktować jako odzieży wierzchniej i zastosować do nich wskazanego w § 3a rozporządzenia Ministra Finansów. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów mają w ocenie Sądu na celu zapewnienie ochrony interesów ekonomicznych konsumentów oraz zagwarantowanie precyzyjnej, jasnej i jednoznacznej informacji o cenie. Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania. Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.