VI SA/Wa 1136/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005r. sprawy ze skargi O. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustanowienia tłumaczem przysięgłym oddala skargę Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania pana O. L. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] lutego 2005r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustanowienia tłumaczem przysięgłym języków angielskiego i rosyjskiego. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] czerwca 2004r. pan O. L. złożył do Prezesa Sądu Okręgowego w W. wniosek o wpis na listę tłumaczy przysięgłych języków angielskiego, rosyjskiego, ukraińskiego i czeskiego. W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego przed tym organem, w dniu [...] listopada 2004r. została uchwalona nowa ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego, która weszła w życie z dniem 27 stycznia 2005r. (Dz. U. Nr 273, poz. 2702). Ustawa ta w art. 5 pkt 2 przewiduje, że nabycie uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego potwierdza świadectwo wydane przez Ministra Sprawiedliwości. Prezes sądu okręgowego dotychczas legitymowany na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 ze zm.) - utracił przymiot organu uprawnionego do wydania decyzji w tej sprawie. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego,, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wywodził, że instytucja ta wiąże się nieodłącznie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (por. A. Wiktorowska "Postępowanie administracyjne" 1966r. Zakamycze str.16 ), zastojem trwałym i ostatecznym postępowania. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania, jest zmiana stanu prawnego w toku postępowania administracyjnego w wypadkach, kiedy wymaga tego wyraźnie przepis ustawowy (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.01.1998r. III RN 101/97 OSNAP i US 1998r. Nr 19, poz.551, podobnie uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26.06.1997r. III CZP 18/97 OSNAP i US 1998r. Nr 5 poz. 140). Przepisy nowej ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego nie wprowadziły żadnych przepisów interpolarnych umożliwiających skuteczne merytoryczne rozstrzygnięcie postępowania w zakresie wniosków złożonych przed dniem 27 stycznia 2005r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy. Od powyższej decyzji umarzającej postępowanie pan O. L. złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości podnosząc błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych i wpisanie go na listę w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych Wskazał na złożenie w terminie stosownych dokumentów uprawniających go do wpisu na listę, jak i na fakt poddania się egzaminowi ze znajomości języka polskiego i umiejętności tłumaczenia z języka angielskiego. Zarzucił, że umorzenie postępowania nastąpiło na skutek opieszałości Prezesa Sądu Okręgowego, który naruszył terminy wynikające z k.p.a. Wywodził nadto, że umorzenie dotyczy wyłącznie języka angielskiego i rosyjskiego, a organ nie rozpoznał wniosku co do języków ukraińskiego i czeskiego. Minister Sprawiedliwości w motywach uzasadnienia decyzji II instancji wskazał, że ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. Nr 273, poz. 2702) nie zawiera przepisów międzyczasowych, które określałyby sposób załatwiania wniosków złożonych w dacie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987r., a nierozpatrzonych po wejściu w życie nowego uregulowania ustawowego. Zatem z chwilą jej wejścia w życie z dniem 27 stycznia 2005r. ustawy o zawodzie tłumacza (Dz. U. Nr 273, poz. 2702) - Prezes Sądu nie jest osobą uprawnioną do rozpatrzenia wniosku strony i wydania decyzji. Nabycie uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego potwierdza wyłącznie świadectwo wydane przez Ministra Sprawiedliwości. Wskazał, że nowa ustawa zmieniła zasadniczo tryb postępowania w sprawie ustanowienia tłumacza przysięgłego, określiła organy właściwe do stwierdzania uprawnień jak i prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego oraz wymagania stawiane kandydatom do tego zawodu. W związku z tym obligatoryjne było umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - zgodnie z art. 105 k.p.a.. Obowiązek rozpoznania sprawy w oparciu o obowiązujące prawo wynikał z art. 6 k.p.a. Zacytował na poparcie tej tezy uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 25 stycznia 1990r. (II SA 1240/89) "Jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem". W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pan O. L. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z powodu nie rozpoznania wniosków co do istoty sprawy oraz błędów w ustaleniu stanu faktycznego. W uzasadnieniu podnosił te same argumenty co w odwołaniu, że umorzenie postępowania nastąpiło na skutek opieszałości Prezesa Sądu Okręgowego, który naruszył terminy wynikające z k.p.a.. Wywodził nadto, że umorzenie dotyczy wyłącznie języka angielskiego i rosyjskiego, a organ nie rozpoznał wniosku co do języków ukraińskiego i czeskiego. Zarzucił, że Minister nie odniósł się do jego argumentów, stwarzając pozory działania z prawem organu I instancji. Jako kuriozalne - w kontekście jego sprawy - uznał powołanie się przez Ministra Sprawiedliwości na cytowany wyrok NSA. Wniosek był złożony w dacie, kiedy Prezes Sądu Okręgowego był właściwym organem, obowiązanym do niezwłocznego dokonania wpisu na listę tłumaczy przysięgłych w oparciu o obowiązujący stan prawny. Podnosił zarzuty naruszenia zasad wynikających z norm konstytucyjnych, praw obywatelskich oraz zasad postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Wskazał ponownie na dotychczasowe argumenty oraz na obowiązek rozpoznania sprawy w oparciu o obowiązujące prawo zgodnie z art. 6 k.p.a. W jego ocenie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i toczyło się na mocy przepisów rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych, które utraciło moc obowiązującą z chwila wejścia w życie ustawy o zawodzie tłumacza z dniem 27 stycznia 2005r. Nie zawiera ona uregulowań nakazujących rozpatrywanie toczących się spraw według przepisów dotychczasowych i stąd nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku na dotychczasowych zasadach. Przeszkoda ta uniemożliwiająca ukształtowanie stosunku materialnoprawnego jest trwała, zatem postępowanie należało umorzyć bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem a nie zaś według kryteriów słusznościowych. W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i przepisom procesowym, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione - przy uwzględnieniu zasady, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 p.p.s.a.) Mając na uwadze powyższe, podnieść należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W dniu 27 stycznia 2005r. weszła w życie ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. Nr 273, poz. 2702), która odmiennie niż dotychczas zmieniła ona tryb postępowania w sprawie ustanowienia tłumacza przysięgłego, określiła organy właściwe do stwierdzania uprawnień jak i prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego oraz wymagania stawiane kandydatom do tego zawodu. W związku z tym Sąd podzielił pogląd organu, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego podlegało umorzeniu. Słuszność rozstrzygnięcia znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku z dnia 29 kwietnia 1999 r. (sygn. akt I S.A. 1325/98), gdzie wyraził w uzasadnieniu stanowisko, że "jeżeli pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a rozpatrzeniem odwołania uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ odwoławczy może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w I instancji jako bezprzedmiotowe". Także w wyroku z dnia 4 listopada 1998 r., gdzie NSA podniósł, że "jeżeli podstawa działania organu pierwszej instancji odpadła, organ odwoławczy w żadnym razie nie był już władny dokonać oceny decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji organ odwoławczy mógł tylko uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, ponieważ postępowanie pierwszej instancji stało się - jak stanowi art. 105 § 1 k.p.a. — bezprzedmiotowe, chociaż nie było bezprzedmiotowe w chwili wszczęcia". Wobec ustania obowiązywania przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych (Dz. U. Nr 18, poz. 112 ze zm. ) stanowiących podstawę wniosku - za zasadne uznał zatem uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Zarzuty opieszałości postępowania, wobec - zdaniem skarżącego - przyznania przez organ spełnienia warunków, częściowo nie jest zgodny ze stanem faktycznym, ale częściowo znajduje uzasadnienie. Z pisma Prezesa Sądu Okręgowego w B. z [...] lipca 2004r. wynika, że spełniony został jedynie wymóg formalny wynikający z cytowanego rozporządzenia - co do dyplomu ukończenia filologii angielskiej, natomiast brak było tego typu dokumentów co do pozostałych języków, na których złożenie zakreślono termin 2 miesięczny. Wprawdzie w sierpniu 2004 r. dokumenty zostały uzupełnione, jednakże organ ich nie ocenił w całości, ostatecznie bowiem decyzja objęła tylko część wniosku, tj. w zakresie języka angielskiego i rosyjskiego - zgodnie z treścią decyzji I instancji. Co do tego rozstrzygnięcia uchybienia związane z opieszałością nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy wobec wejścia w życie ustawy o zawodzie tłumacza i braku możliwości wydania decyzji przez prezesa sądu. Ma natomiast rację skarżący, że co do wniosku w zakresie języków czeskiego i ukraińskiego - co do których postępowanie równolegle się toczyło, że żądanie zawarte we wniosku nie zostało objęte decyzjami. Strona nie wnosiła w tym zakresie o uzupełnienie decyzji w trybie art. 111 k.p.a. Brak rozstrzygnięcia nie może być przedmiotem objętym niniejszą skargą do sądu. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który by miał wpływ na wynik sprawy i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji wyroku.