VI SA/Wa 1142/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Oddział w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Z. Oddział w L. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wyłączenie T. Z. z ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 lutego 2011 r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia u płatnika G. Spółka Komandytowa z siedzibą w L. przy ul. W. [...]. Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadkach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach"). Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ zawiadomił T. Z. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z w/w spółką G. (v. zawiadomienie z dnia [...] października 2011 r. odebrane przez zainteresowaną w dniu 2 listopada 2011 r.). Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] listopada 2011 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalił, że T. Z. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia zawartej z G. z siedzibą w L. przy ul. W. [...], w okresie od 1 lutego 2011 r. do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia przedmiotowej umowy zlecenia. W/w decyzja została doręczona T. Z. w dniu 25 listopada 2011 r., G. – w dniu 24 listopada 2011 r. Następnie Dyrektor Z. Oddział w L. wystąpił do Dyrektora OWNFZ o zweryfikowanie między innymi w/w decyzji (v. znajdujące się w aktach sprawy administracyjnej pismo Dyrektora Z. z [...] listopada 2011 r., które wpłynęło do organu I instancji 5 grudnia 2011 r.). Powyższe pismo zostało potraktowane przez organ I instancji jako odwołanie od w/w decyzji Nr [...] i przekazane do rozpoznania Prezesowi NFZ (v. pismo organu I instancji z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...]). Decyzją z [...] marca 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu w/w odwołania Z. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję z [...] marca 2012 r. doręczono: składającemu odwołanie, T. Z. oraz G. Sp. k. z siedzibą w L.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z [...] marca 2012 r. wniósł Z. Oddział w L., reprezentowany przez radcę prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. skarżący cofnął skargę. Kolejnym pismem z 14 sierpnia 2012 r. skarżący cofnął skargę i wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na złożenie przez skarżącego oświadczenia o cofnięciu niniejszej skargi w pierwszej kolejności rozważenia wymagało, czy można było uznać cofnięcie skargi za dopuszczalne. W myśl bowiem art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja z [...] marca 2012 r. została wydana przez Prezesa NFZ po rozpoznaniu odwołania Z. Oddział w L. (skarżącego w niniejszej sprawie), wniesionego w terminie "otwartym" dla T. Z.. Podkreślić przy tym należy, iż Z. nie kwestionował zarówno w toku postępowania odwoławczego jak i w skardze do tutejszego Sądu, że jego pismo z dnia [...] listopada 2011 r. stanowi odwołanie strony postępowania od decyzji organu I instancji z [...] listopada 2011 r. Nr [...]. Z kolei uznanie przez organ odwoławczy za stronę niniejszego postępowania administracyjnego Z. legitymowało ten podmiot do wniesienia niniejszej skargi (v. art. 50 § 1 p.p.s.a.). Wykluczone zatem było wydanie rozstrzygnięcia o odrzuceniu przedmiotowej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazując na powyższe należy stwierdzić, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wadliwie uznał Z. za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Stosownie do treści art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dalej również jako: u.ś.o.z. (Dz.U.08.164.1027 tj. ze zm.): 1. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. 2. Do spraw, o których mowa w ust. 1, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. 3. Wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. 4. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje sprawy, o których mowa w ust. 1, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich wniesienia, wydając decyzję. Uzasadnienie decyzji sporządza się z urzędu. 5. Odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w ust. 1, wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. 6. W sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 318/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że: "Przywołane wyżej przepisy mają charakter wyłącznie kompetencyjny, gdyż regulują kwestie uprawnień dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do wydawania decyzji w sprawach tam wymienionych. Nie wywierają natomiast skutku w sferze stosunku materialnoprawnego polegającego na jego ukształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu, co z punktu widzenia adresata decyzji znajduje wyraz w przyznaniu mu uprawnień lub nałożeniu obowiązku bądź też stwierdzeniu istnienia określonego uprawnienia lub obowiązku". Powstaje więc pytanie, czy organ administracji publicznej, w przedmiotowej sprawie - Z., składając wniosek o ustalenie podlegania przez daną osobę ubezpieczeniu zdrowotnemu z określonego tytułu, ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Niewątpliwie jest wnioskodawcą zainteresowanym uzyskaniem decyzji przez NFZ w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym określonej osoby. To uprawnienie - złożenie wniosku wynika wprost z art. 109 u.ś.o.z. Ma ono jednak także charakter kompetencyjny. Taką rolę w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wyznaczyła mu ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Tym samym ograniczyła jego zakres uprawnień procesowych. Zdaniem Sądu, Z. składając wniosek o rozpatrzenie indywidualnej sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym nie działa jako "nosiciel" interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, lecz jako podmiot władzy publicznej wykonujący ustawowo przyznane mu kompetencje. Z. działa w granicach własnych, przyznanym mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego organu. Złożenie wniosku nie generuje interesu prawnego. Przez złożenie wniosku Z. nie stał się stroną toczącego się postępowania administracyjnego, a tym samym nie miał statusu uczestnika postępowania na prawach strony, w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Wyłączenie możliwości korzystania z praw strony przez Z. skutkuje brakiem legitymacji dla tego podmiotu do złożenia odwołania od decyzji dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydanej w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Z. nie miał statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa – w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] ustalającą, że T. Z. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie wskazanym w tej decyzji. Zważywszy, że nie jest dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od osoby (podmiotu) nie będącej stroną postępowania (choć za taką się uważa). Organ odwoławczy w takiej sytuacji zobowiązany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Zdaniem Sądu, na gruncie niniejszej sprawy wykluczone jednak było uznanie, że doszło do rażącego – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 zd. drugie kpa – naruszenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia art. 138 w zw. z art. 127 § 1 kpa albowiem w przesłance rażącego naruszenia prawa jako przyczyny nieważności nie mieści się błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną. W rozpatrywanym przypadku Sąd uznał, że Prezes NFZ dokonał wadliwej interpretacji powołanego art. 109 uośz, a w szczególności ust. 3 tego przepisu, która doprowadziła go do nieuprawnionego wniosku, iż Z. miał status strony (posiadał interes prawny) w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Mając na uwadze powyższe, cofnięcie niniejszej skargi Sąd uznał za dopuszczalne i na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.