VI SA/Wa 1146/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-14
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Małgorzata Grzelak, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, za który pobierana jest opłata od pasażerów, stanowi zarobkowy przewóz drogowy wymagający licencji, nawet jeśli kierowca twierdzi, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a pasażerowie jedynie dokładają się do paliwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że międzynarodowy przewóz osób, za który pobierano opłatę od pasażerów, nawet jeśli była ona określana jako pokrycie kosztów paliwa, miał charakter zarobkowy i wymagał posiadania licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób. Brak takiej licencji uzasadniał nałożenie kary pieniężnej. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący M. P. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie międzynarodowego transportu osób bez wymaganej licencji. Kontrola wykazała, że przewoził pasażerów do Włoch, pobierając od nich opłaty na paliwo. Skarżący twierdził, że przewóz miał charakter niezarobkowy i prywatny. Organy administracji uznały przewóz za zarobkowy, co potwierdziły zeznania pasażerów i wyjaśnienia skarżącego. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując zarzuty o niezarobkowym charakterze przewozu i naruszeniach proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] sierpnia 2006 r., około godziny [...] w miejscowości B. na [...] km drogi krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. W toku dokonanych czynności ustalono, że kierujący pojazdem M. P, będąc jednocześnie przewoźnikiem, wykonywał transport osób na trasie Polska – Włochy. W samochodzie poza kierowcą podróżowało jeszcze czterech pasażerów: A. M., T. M., B. B. oraz A. K. Kierowca nie posiadał licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób gdyż stwierdził, że nie wykonuje zarobkowych przewozów osób a przewożeni pasażerowie nie płacą mu za przejazd a jedynie dokładają się do paliwa. Podczas kontroli przesłuchano w charakterze świadków pasażerów A. M., T. M. i B. B. które zeznały m.in., że podróżują do Włoch w celach wycieczkowych lub do pracy. Świadkowie stwierdzili, że dotąd uiścili opłatę w wysokości 50 złotych. T. M. zeznała ponadto, że nie wie czy oprócz uiszczonej kwoty będzie jeszcze musiała dopłacać za ten przejazd.
W piśmie z dnia [...] września 2006 r. skarżący złożył wyjaśnienia w związku z otrzymaniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. WITD oddalił wniosek M. P. o przesłuchanie świadka A. K. oraz ponowne przesłuchanie A. M., T. M. i B. B.
W decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) uznał, że wykonywany przez M. P. przewóz miał charakter zarobkowy na co wskazuje fakt pobierania od pasażerów opłaty w wysokości 50 złotych. Organ podkreślił również, iż wykonanie usługi przewozowej zostało poprzedzone kontaktem telefonicznym, lub wcześniejszą ustną rozmową w trakcie której przewoźnik potwierdził fakt wykonywania przewozów z precyzyjnym określeniem daty i warunków jej wykonywania oraz miejsca wyjazdu i miejsca docelowego. WITD zaakcentował także, że wykonywana przez M. P. działalność nosi znamiona działalności gospodarczej, a brak wymaganej licencji oraz brak zgłoszenia do rejestru przedsiębiorców jest równoznaczny z faktem, iż prowadzona jest ona nielegalnie.
W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 92 ust.1 art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm. dalej zwaną jako utd); lp. 1.1 załącznika do ww. utd.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. P. zarzucił naruszenie art. 10 § 1 kpa., 7 k.p.a, art. 37 §2 k.p.a. Według skarżącego po otrzymaniu przez jego pełnomocnika pisma zawierającego pouczenie o możliwości zapoznania się z materiałami postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów organ podejmował dalsze czynności w toczącej się sprawie. W odwołaniu zarzucono wadliwe ustalenie stanu faktycznego oraz bezpodstawne oddalenie wniosku strony o przesłuchanie pasażerów: A. K., A. M., T. M. i B. B. Ponadto odwołujący się nie zgodził się z uznaniem, iż prowadzi on działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób. Podkreślił, że podróż miała charakter prywatny, a pasażerowie jedynie dołożyli się do paliwa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) nie podzielił zarzutów odwołującego się i decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że międzynarodowy przewóz osób miał charakter zarobkowy i wymagał posiadania stosownej licencji. Licencji strona nie miała, co jest bezsporne w świetle zeznań skarżącego oraz informacji z dnia [...] marca 2009 r. udzielonej przez Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD stwierdził, że są one bezzasadne. W ocenie organu II instancji zebrany materiał dowodowy jest kompletny a przy jego gromadzeniu nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego. Organ przyznał, że nastąpiło naruszenie art. 37 § 2 k.p.a z powodu konieczności dokonania wnikliwej analizy zebranych dowodów. Jednakże powyższe uchybienie nie stanowi, zdaniem organu, przesłanki do uchylenia decyzji WITD. Reasumując organ stwierdził, że kara została nałożona w sposób zgodny z prawem.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący podtrzymał zarzuty wskazane w odwołaniu. Ponadto stwierdził, iż organ odwoławczy naruszył art. 92 ust. 1 utd oraz l.p. 1.1 załącznika do tej ustawy. Zdaniem skarżącego za pozbawione podstawy prawnej należy uznać przyjęcie przez GITD, iż jest on przedsiębiorcą prowadzącym działalność nielegalnie. W ocenie skarżącego ustalenia w tym przedmiocie nie mogą być dokonywane przez organ inspekcji drogowej, gdyż żaden z przepisów nie przyznaje im takiej kompetencji. W uzasadnieniu skargi M. P. wskazał, iż w niniejszej sprawie winien być zastosowany art. 3 ust. 1 pkt 1 utd w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 utd. Przepis ten stanowi, iż nie stosuje się przepisów ustawy do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – w niezarobkowym przewozie drogowym osób. Z kolei art. 3 ust. 2 pkt 3 wskazuje, iż do przewozów drogowych wykonywanych przez osoby nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Jak stwierdza skarżący pojazd, którym kierował spełniał wskazany w tym przepisie warunek konstrukcyjny. Ponadto podtrzymał swoją argumentację zawartą w odwołaniu co do niezarobkowego charakteru wykonywanego przez niego przejazdu. Zakwestionował ustalenie organu, że za przewóz otrzymał pieniądze od pasażerów.
Skarżący wskazał nadto naruszenie przepisu art. 93 ust. 7 utd poprzez nieustalenie w toku postępowania, iż zachodzą ustawowe przesłanki, określone w tym przepisie, do umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm ).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji organu odwoławczego Sąd podzielił jego stanowisko i argumentację prawną podniesioną w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi należy podkreślić, iż kwestionowana decyzja została wydana po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i wnikliwej ocenie prawnej zgodnie z wymogami i zakresem postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganej licencji.
Za błędne należy uznać twierdzenie skarżącego, że w ustalonym stanie faktycznym ma zastosowanie art. 3 ust.1 pkt 1 utd. gdyż strona nie wykazała, że prowadzi określoną podstawową działalność gospodarczą a sporny przewóz był wykonywany przez skarżącego pomocniczo do jego podstawowej działalności gospodarczej, czyli, że spełniał warunki niezarobkowego przewozu osób ( art. 4 pkt 4 utd). Przeciwnie – skarżący twierdzi, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej.
Dopiero bowiem po ustaleniu, że był wykonywany niezarobkowy przewóz osób w rozumieniu art. 4 pkt 4 utd (a tu nie był) ma zastosowanie ograniczenie o jakim mowa w art. 3 ust.1 pkt 1 utd w zakresie cech samego pojazdu tj. przeznaczenia konstrukcyjnego do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
W niniejszej sprawie ustalono, że był wykonywany międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 2 utd). W skardze strona kwestionuje ustalenie organu w zakresie pobierania opłaty za sporny przewóz dokonany w dniu kontroli. Z tym zarzutem nie sposób się zgodzić wobec faktu przyznania tej okoliczności przez samego skarżącego już w toku postępowania przed organem I instancji. W oświadczeniu pisemnym z dnia [...] września 2006 r. znajdującym się w aktach administracyjnych (k. 19) M. P. wskazał, że jechał do Włoch na prośbę znajomych a osoby jadące złożyły się na paliwo. W zeznaniach złożonych w dniu kontroli podał, że pasażerowie składali się 50 złotych. Nie jest również istotne, że osoby korzystające z przewozu tj. pasażerowie A. M., T. M., B. B., A. K. dokonywali ustaleń w zakresie trasy przewozu, godziny wyjazdu, miejsca zbiórki etc. telefonicznie z inną osobą a nie bezpośrednio ze skarżącym. Istotne natomiast jest to, że skarżący jechał na ich prośbę (v. ww. pismo z [...] września 2006 r.) co oznacza, że kwestie powyższych ustaleń były skarżącemu przekazane. To skarżący był dysponentem pojazdu poddanego kontroli, on wykonywał przewóz poza granice kraju oraz pobierał za ten przewóz opłatę. W tym stanie rzeczy ustalenia organu, co do charakteru spornego przewozu należy uznać za prawidłowe. Organ ustalił także, że skarżący nie dysponował na dzień kontroli licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, a zatem prawidłowe było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych zgodnie z l.p. 1.1. załącznika do utd.
Odmowa dopuszczenia dowodu z przesłuchania A. K. oraz odmowa ponowienia dowodu z przesłuchania świadków A. M., T. M. i B. B. nastąpiła w formie przepisanej prawem. Zdaniem Sądu, odmawiając wnioskowi skarżącego organ nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego a w szczególności art.78 § 1k.p.a.oraz art. 79 k.p.a. Okolicznością istotną w niniejszej sprawie było wykazanie charakteru przewozu wykonywanego w chwili kontroli. Skoro M. P. sam przyznał, że zawoził pasażerów do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza granicami Polski na ich prośbę oraz pobierał od nich pieniądze ponowne przesłuchanie na te okoliczności A. M., T. M. i B. B., które w.w. okoliczności potwierdziły, nie wnosiłoby nic nowego do sprawy. Podobnie, przesłuchanie A. K. niezależnie od treści jego zeznań - potwierdzających bądź nie - powyższe okoliczności nie miało istotnego znaczenia wobec, przyznania tych okoliczności przez samego skarżącego.
Dla nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji wystarczy dokonanie ustaleń okoliczności faktycznych na chwilę kontroli, która w niniejszej sprawie miała miejsce w dniu [...] sierpnia 2006 r., około godziny [...]. Nie jest zatem istotne, czy skarżący wykonywał już wcześniej takie przewozy a ewentualne ustalenia w tym zakresie wykraczające poza dzień kontroli pozostają bez wpływu na wynik sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2009 r. Jednocześnie należy wskazać, że zarzut dotyczący naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 37 k.p.a. jest uzasadniony. Organ zresztą tego zarzutu nie kwestionował. Jednakże skarżący nie wykazał, a Sąd się nie dopatrzył, że powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dlatego powyższy zarzut nie mógł prowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi.
W odniesieniu do zarzutu niezastosowania przez organ art. 93 ust. 7 utd stwierdzić należy, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których P. P. nie mógł przewidzieć. Organ nie miał także obowiązku poszukiwania z własnej inicjatywy dowodów, które mogły przyczynić się do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 utd. Obowiązek wykazania okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika a nie organie administracji.
Mając na uwadze powyższe, skargę M. P. należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło