VI SA/Wa 1147/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-19
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Magdalena Bosakirska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Kocioł grzewczy wodny na paliwo stałe" w części dotyczącej odmiany kotła uwidocznionej na fig.2 z powodu braku nowości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił brak nowości wzoru przemysłowego przedstawionego na fig.2, ponieważ przed datą zgłoszenia do rejestracji wnioskodawca wprowadzał do obrotu identyczny piec. Skarżący nie wykazał, że piec ten wyglądał inaczej lub miał inny kolor niż przedstawiony w folderze reklamowym, który był zgodny z wyglądem fig.2. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. S.A. na decyzję Urzędu Patentowego RP, która unieważniła prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Kocioł grzewczy wodny na paliwo stałe" w części dotyczącej odmiany na fig.2. Wnioskodawca (S. w B.) zarzucił brak nowości i oryginalności wzoru, powołując się na wcześniejsze wprowadzenie do obrotu podobnych kotłów. Urząd Patentowy uznał wzór za nieposiadający cechy nowości, opierając się na folderze reklamowym i fakturze sprzedaży z 2001 r. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. S.A. w Z. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Kocioł grzewczy wodny na paliwo stałe" oddala skargę
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Urząd Patentowy RP działając w trybie spornym, na skutek wniosku wniesionego przez S. w B. unieważnił w części dotyczącej odmiany kotła uwidocznionej na fig.2 prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kocioł grzewczy wodny na paliwo stałe" należące do Z. S.A. w Z., a w pozostałej części wniosek oddalił. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Urząd Patentowy RP działając w trybie art. 110 i 111 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej - dalej zwanej pwp /Dz.U. nr 119 z 2003r. poz.1117/ na wniosek Z. S.A. w Z. /zwanych dalej [...]/ zarejestrował za numerem Rp-5221 wzór przemysłowy pt. "Kocioł grzewczy wodny na paliwo stałe", którego ochrona rozpoczęła się dnia 10 grudnia 2002r. Jak wynika z opisu wzoru przemysłowego "jego istotę stanowi nowa i oryginalna postać kotła grzewczego, przejawiająca się w kształcie ściany czołowej, zestawieniu barw jego elementów i ornamentach na drzwiczkach i na środkowym pasie". Z dalszej części opisu wynika, że: "płaszcz izolacyjny i dźwignia są w kolorze niebieskim a dolna część kotła na wysokości popielnika, drzwiczki i nakładki izolacyjne na uchwytach są w kolorze czarnym. Ściana czołowa posiada kształt prostokątny z uskokowym zwężeniem u dołu, na wysokości popielnika... Na drzwiczkach w centralnym miejscu występują wypukłe ornamenty w postaci kółek w które wpisana jest litera Z mająca podwójną, skośną linię." Zarejestrowany wzór dotyczy trzech różnych wersji pieca przedstawionych w opisie i na rysunkach: fig.1, fig.2, fig.3, które różnią się od siebie przede wszystkim wyglądem ściany czołowej i ilością oraz rozmieszczeniem drzwiczek.
Wniosek o unieważnienie wskazanego wyżej prawa z rejestracji złożyła S. w B. /zwana dalej [...]/. Działając przez pełnomocnika-rzecznika patentowego powołała się na art.255 ust.1 i art.117 w związku z art.102-104 pwp i podniosła, że wzór nie jest nowy w rozumieniu art.103 pwp i nie jest oryginalny w stosunku do wytwarzanych i udostępnianych do sprzedaży przed datą zgłoszenia wzoru tj. przed 10 grudnia 2002r. kotłów produkcji S.. Dla udokumentowania swych twierdzeń S. złożyła fakturę VAT nr [...] z dnia [...] września 2001r. dotyczącą sprzedaży różnych kotłów jej produkcji m.in. o symbolu [...] oraz dwa foldery reklamujące jej wyroby. W jednym z nich znajdują się zdjęcia i opisy różnych kotłów jej produkcji w kolorze niebieskim w tym m.in. kotła [...] w kolorze niebieskim, posiadającego troje drzwiczek. Folder nie zawiera daty wydrukowania, ale zawiera napis "rok zał. 1949" oraz "50 lat tradycji". Drugi folder zawiera zdjęcia i opisy różnych pieców, ale nie zawiera zdjęcia ani opisu kotła [...], którego dotyczy wskazana wyżej faktura VAT. Wnioskodawca przedłożył też wyciąg z rejestru znaków towarowych zawierający informację o słowno-graficznym znaku towarowym uprawnionego zastrzeżonym m.in. dla kotłów grzejnych stalowych.
Uprawnione Z. uznały wniosek o unieważnienie za bezzasadny. Wskazały, że przedstawione dowody nie dokumentują braku nowości i oryginalności wzoru przemysłowego, gdyż nie ma między nimi związku czasowego, foldery są bez daty publikacji i wynika z nich, że obudowy kotłów były produkowane w kolorze zielonym i niebieskim, bez udokumentowania dat ich wprowadzenia do obrotu. Uprawniony wprowadził do produkcji kotłów farby proszkowe w kolorze niebieskim w 2001r. a wnioskodawca /O./ wprowadził kolor niebieski do produkcji kotłów dopiero w 2003r. Kotły przedstawione w folderach nie mają istotnych cech kotłów uprawnionego.
Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2005r. pełnomocnik wnioskodawcy ograniczył zarzuty do zarzutu braku nowości. Złożył pisemne oświadczenie B. K. prowadzącego Agencję Promocyjno-Handlową N., że na zlecenie Spółdzielni O. wykonywał w drugiej dekadzie 1998r. dokumentację techniczno-ruchową kotła [...], ulotkę reklamową i kalendarz firmowy za 1999r., stanowiące załącznik do tego oświadczenia. W folderze i kalendarzu są różne piece, ale nie ma pieca [...], którego dotyczy faktura dołączona do wniosku, a dokumentacja techniczno ruchowa kotła [...] nie zawiera informacji o kolorze pieca. Pełnomocnik wnioskodawcy wyjaśnił też, że napis na folderze "50 lat tradycji" i "rok zał. 1949" pozwala ustalić datę druku folderu na rok 1999. Wskazał, że w grudniu 2004r. Spółdzielnia O. otrzymała pismo ostrzegawcze od Z. wzywające do zaprzestania produkcji pieców jako naruszającej ich prawa do wzoru przemysłowego. Wyjaśnił też, że wszystkie kolory używane w prospektach były używane przez wnioskodawcę do produkcji pieców.
Pełnomocnik uprawnionego wyjaśnił, że do malowania kotłów nie muszą być używane farby proszkowe, a kolor jest elementem ornamentyki wzoru kotła. Farb niebieskich proszkowych uprawniony używa od 2001r, a wcześniej używał innych farb niebieskich.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego unieważnił prawo z rejestracji do wzoru przemysłowego nr Rp-5221 pt. "Kocioł grzewczy wodny na paliwo stałe" w części dotyczącej odmiany kotła uwidocznionej na fig.2, a w pozostałej części wniosek oddalił. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art.89 w związku z art.117 ust.1, art.102 ust.1 i art.103 pwp.
W uzasadnieniu decyzji UP wskazał, że wnioskodawca jako producent tego samego rodzaju wytworów i konkurent na rynku ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji w sytuacji, gdy uprawniony zwrócił się do niego o zaprzestanie produkcji pieców wg zarejestrowanego wzoru. Organ wskazał, że wzór uważa się za nowy jeżeli przed datą pierwszeństwa identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, przy czym wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie, jeżeli różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Sporne prawo z rejestracji obejmuje trzy odmiany kotła grzewczego, a poszczególne odmiany różnią się ścianą czołową. Na ścianie tej znajdują się wypukłe elementy w postaci kółek, w które wpisana jest litera Z. Elementy te nie są ornamentem bowiem stanowią zarejestrowany znak towarowy uprawnionego. Organ wskazał, że jeden z dołączonych przez wnioskodawcę folderów przedstawia m.in. kocioł [...], który w rozumieniu art.103 p.w.p jest identyczny z kotłem według spornego wzoru przemysłowego przedstawionym na fig. 2. Folder ten łącznie z fakturą nr [...] z dnia [...] września 2001r. stanowi dowód, że kotły o symbolu [...] uwidocznione w folderze były wprowadzane do obrotu. Kocioł [...] został udostępniony użytkownikom kotłów i mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną kotłów i hurtowników, osoby te bowiem śledzą rynek w swojej dziedzinie. Kocioł przedstawiony na fig. 2 nie jest więc nowy w rozumieniu art.103 pwp, nawet przy uwzględnieniu tzw. ulgi w nowości, która wynosi 12 miesięcy licząc od daty pierwszeństwa wzoru. Pozostałe modele kotłów ujawnione w folderze różnią się od kotłów grzewczych wg spornego wzoru i nie mogą stanowić dowodu braku nowości.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły uprawnione z rejestracji Z. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucały, naruszenie prawa materialnego tj. art.102 ust.1 w zw. z art.103 i 104 pwp i błędne zastosowanie przepisów w wersji innej niż obowiązująca w dacie pierwszeństwa tj. w dniu [...] grudnia 2002r. Zarzucał też naruszenie prawa procesowego tj. art.77§ 1 kpa i bezpodstawne uznanie bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, że kotły [...] uwidocznione na jednym z folderów to te same kotły co na fakturze [...] o symbolu [...]. Urząd nie dołożył starań, aby wnioskodawca udowodnił niezbicie, że kotły na fakturze były tymi samymi kotłami co na folderze, a w szczególności, że były niebieskie. Ma to istotne znaczenie, gdyż kotły były przed datą pierwszeństwa produkowane w różnych kolorach, folder nie zawiera daty i mógł istnieć u wnioskodawcy kocioł o tym samym symbolu fabrycznym co na fakturze, lecz w innym kolorze. Brak nowości nie został więc udowodniony.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że zastosował właściwy tekst ustawy pwp tj. taki, który obowiązywał w dacie pierwszeństwa tj. w dniu [...] grudnia 2002r. Wersja ta została wprowadzona ustawą z dnia 20 czerwca 2002r. o zmianie ustawy pwp /Dz.U. nr 108 poz.945/ i weszła w życie 18 października 2002r. Organ wskazał ponadto, że uprawniony nie wykazał, że wnioskodawca nie używał farby niebieskiej do pieca [...]. Jego informacja dotycząca zakupu przez wnioskodawcę farby niebieskiej proszkowej w hurtowni dopiero od 2003r. nie jest dowodem niemalowania kotłów na niebiesko przed tą datą, bowiem sam uprawniony przyznał, że do malowania kotłów można używać innej farby niż proszkowa, zatem zarzut, że wnioskodawca kupował farbę proszkową dopiero od 2003r. jest chybiony. Z oświadczenia producenta folderów wynika, że prace realizował w 1998r. Z fotografii kotłów w złożonych folderach wynika, że do pokrywania płaszczy kotłów były używane różne kolory farb, w tym do kotłów [...] farby niebieskie. Brak też logicznych przesłanek, aby sądzić, że w dokumentach reklamowych przedstawiane są inne barwy, niż produkowane w rzeczywistości. Organ nie miał zatem wątpliwości, że wnioskodawca używał farby niebieskiej do kotłów o symbolu [...]. Nie istniała zatem potrzeba przeprowadzania innych dowodów w tym zakresie, a zarzut naruszenia art.77 § 1 kpa i 78 § 1 kpa jest bezpodstawny.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący wycofał zarzut zastosowania niewłaściwej wersji ustawy pwp.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, zatem skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art.102 ust.1 pwp wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Zgodnie zaś z treścią art.103 ust.1 i 2 wzór uważa się za nowy, jeżeli przed datą według której oznacza się pierwszeństwo identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie. Nie uważa się za udostępnienie publiczne, jeżeli wzór nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo daną dziedziną. Jak wynika z powyższego wzór przemysłowy, to postać wytworu, która musi charakteryzować się nowością i indywidualnym charakterem. W sprawie niniejszej wnioskodawca kwestionował cechę nowości i dowodził, że przed datą zgłoszenia wzoru do rejestracji /21 grudnia 2002r./ produkował i wprowadzał do obrotu piece identyczne jak zgłoszone do rejestracji jako wzór przemysłowy. Skarżący zarzuca wadliwości postępowania dowodowego twierdząc, że zarzut braku nowości nie został udowodniony.
Wskazać należy, że podstawową zasadą postępowania jest wyrażona w art.80 kpa zasada swobodnej oceny dowodów. Zasada ta nie oznacza dowolności, a organ powinien ocenę dowodów oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu przeprowadzona przez Urząd Patentowy ocena dowodów jest prawidłowa. Wnioskodawca złożył wiele folderów reklamowych swoich produktów oraz kalendarz z 1999r. Przedstawił też fakturę sprzedaży pieca [...] z [...] września 2001r. W folderach i kalendarzu są przedstawione różne typy pieców w różnych kolorach. Jednak w jednym tylko folderze znajduje się opis pieca [...] tj. o dokładnie takim samym symbolu jak piec, który był przedmiotem sprzedaży w 2001r. i jest opisany na fakturze. Folder ten nie ma daty, ale zawiera dwie informacje jej dotyczące: napis "50 lat tradycji" oraz "rok założenia 1949". Informacje te w powiązaniu z dowodem w postaci oświadczenia producenta folderów i kalendarzy pozwalają przyjąć, że folder został wydrukowany w 1998r. dotyczy produkcji z tamtego okresu. Z pozostałych folderów nie wynika informacja, że piec typu [...] był produkowany w jakimkolwiek innym kolorze lub miał inny wygląd, niż we wskazanym folderze. Foldery te opisują różne inne typy pieców, także piece [...], jednak o innej mocy i nie są to piece [...]. Zasadnie więc Urząd przyjął, że piec opisany w fakturze z [...] września 2001r. miał taki wygląd jaki przedstawiony jest w omawianym folderze. Brak jakiegokolwiek dowodu na to, że piec [...] miał kiedykolwiek inny wygląd niż przedstawiony w omawianym folderze i trudno, kierując się zasadami logiki wnioskować, że jedyny folder, który przedstawia piec [...] przedstawia go niezgodnie z rzeczywistością. Wygląd pieca przedstawionego w folderze jako piec [...] jest identyczny jak wygląd pieca przedstawionego na fig.2 zgłoszenia rejestracyjnego. W opisie zgłoszenia istotną cechą wzoru przemysłowego jest kolor niebieski płaszcza izolacyjnego pieca. Również produkowany przez wnioskodawcę wzór [...] jest przedstawiony w folderze w barwie niebieskiej. Informacje uprawnionego dotyczące stosowania niebieskiej farby proszkowej od 2003r. nie wnoszą nic do sprawy, bowiem jest niesporne, że do produkcji pieców używana też była farba niebieska innego rodzaju tzn. nieproszkowa. Kwestie te zostały omówione w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W świetle powyższego Urząd zasadnie przyjął, że wzór przemysłowy przedstawiony na fig.2 zgłoszenia był taki sam jak wzór [...] przedstawiony w załączonym do akt folderze i będący przedmiotem sprzedaży we wrześniu 2001r. tj. przed datą zgłoszenia. Wskazać należy, że postępowanie sporne prowadzone jest na zasadzie kontradyktoryjności. NSA wyjaśnił w wyroku z dnia 19 stycznia 2006r. II GSK 320/05, że w postępowaniu spornym zasada działania Urzędu Patentowego z urzędu w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art.7,75, 77, i 80 kpa podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty tego postępowania /.../ zakładającej aktywność dowodową stron, zwłaszcza wnioskodawcy dla wykazania zasadności zgłoszonych zarzutów.
W sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu braku nowości wzoru przemysłowego. Jednak kontradyktoryjność zakłada aktywność dowodową obu stron i na uprawnionym także spoczywa ciężar wykazania, że dowody przedstawione przez wnioskodawcę nie są wiarygodne lub przydatne do wykazania dowodzonej nimi okoliczności. W sprawie niniejszej w ocenie Sądu organ nie naruszył prawa uznając, że wnioskodawca wykazał, iż przed datą pierwszeństwa produkował, reklamował i wprowadzał do obrotu piec [...] identyczny jak piec przedstawiony na fig.2 wzoru przemysłowego Rp.5221, zaś uprawniony nie wykazał, że piec [...] kiedykolwiek wyglądał inaczej, niż na przedstawiającym go folderze w szczególności, że nie był w kolorze niebieskim. Postępowanie dowodowe wykazało więc, że wzór przemysłowy przedstawiony na fig.2 nie był nowy w dacie zgłoszenia, gdyż przed tą datą wnioskodawca wprowadzał do obrotu piec [...] identyczny jak piec uprawnionego przedstawiony na fig.2. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia przez organ art.77 § 1 i 78 kpa uznać należy za nieuzasadniony.
Zważywszy powyższe Sąd uznał, że zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie, a kontrolowana decyzja nie narusza prawa, bowiem UP prawidłowo ustalił, że wzór przemysłowy dotyczący odmiany kotła przedstawionej na fig.2 opisu i rysunku nie posiada cechy nowości i zasadnie unieważnił prawo z rejestracji w części dotyczącej wzoru przedstawionego na fig.2.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło