VI SA/Wa 1148/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-10

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Danuta Szydłowska, Maciej Borychowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, mimo twierdzeń strony skarżącej, że nie była ona użytkownikiem pojazdu w momencie naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego. Pomimo przedstawienia przez stronę skarżącą umowy użyczenia pojazdu, organ i sąd uznały, że skarżąca była odpowiedzialna za przejazd i uiszczenie opłaty elektronicznej, ponieważ to ona zarejestrowała pojazd w systemie, powiązała z nim urządzenie poboru opłat i jej konto było użytkownikiem systemu w momencie przejazdu. Ponadto, przedstawiona przez stronę kserokopia umowy użyczenia nie mogła zastąpić oryginału lub poświadczonego odpisu, a kierowca podczas kontroli okazał dokumenty wskazujące na odpowiedzialność skarżącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na C. [...] Sp. z o.o. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu pojazdem w dniu 21 marca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję nakładającą karę 1500 zł. Strona skarżąca twierdziła, że nie była użytkownikiem pojazdu w momencie naruszenia, ponieważ pojazd został jej użyczony, a organ nie uwzględnił złożonych przez nią wniosków dowodowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie sędzia WSA Danuta Szydłowska asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 lutego 2024 r. nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "Organ/Organ I instancji", "GITD"), na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645, ze zm., dalej: "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm., dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku C. [...] sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej także: "Skarżąca", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] października 2023 r. o nałożeniu na kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 11:33 (dalej: "zaskarżona decyzja"). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] marca 2022 r. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj: ciągnik samochodowy) stwierdził, że podczas przejazdu ww. pojazdu w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 11:30 po odcinku drogi krajowej nr A1 węzeł T. [...] - węzeł P. [...] na koncie umowy użytkownika nie znajdowały się środki pieniężne pozwalające na uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd. Na podstawie dowodu rejestracyjnego pojazdu ustalono, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 18 000 kg. Ponadto w oparciu o dane zawarte w rejestrze uiszczających opłatę elektroniczną organ prowadzący postępowanie ustalił, iż na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący korzystającym z drogi, o którym mowa w art. 13ia ust. 19 u.d.p., tj. C. [...] Sp. z o.o. Powyższe zostało zaewidencjonowane w protokole kontroli nr [...]. Organ wskazał, że odcinek drogi krajowej nr A1 węzeł T. [...] - węzeł P. [...], po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] marca 2022 r., został wyszczególniony w zał. nr 1 pkt 1 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zarejestrowanego podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. W odpowiedzi pismem, które wpłynęło do siedziby organu w dniu [...] grudnia 2022 r., Skarżąca złożyła wyjaśnienia. Główny Inspektor Transportu Drogowego, pismem z dnia [...] maja 2023 r. zawiadomił Skarżącą o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie załączając raport dotyczący historii przejazdów dla pojazdu [...] w systemie e-Toll i pouczając o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz możliwości zgłoszenia żądań. Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Skarżąca podtrzymała wcześniej złożone wyjaśnienia oraz wskazała, że w dniu naruszenia prawnym użytkownikiem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] był D. G.; ponownie wniosła też o umorzenie postępowania oraz "zweryfikowanie błędnych ustaleń dotyczących kwalifikacji pojazdu jako [...], [...] oraz [...]" przez co pobierały się różne opłaty. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia lub przesłania oryginału lub poświadczonej zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. kopii dokumentu potwierdzającego przeniesienie posiadania pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu naruszenia, pod rygorem wydania rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, na co w dniu [...]lipca 2023 r. do siedziby organu wpłynęła kopia umowy użyczenia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] zawarta w dniu [...] stycznia 2022 r. W dniu [...] września 2023 r. Organ I instancji ponownie wezwał stronę postępowania do przedłożenia lub przesłania oryginału lub poświadczonej zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. kopii dokumentu potwierdzającego przeniesienie posiadania pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu naruszenia, pod rygorem wydania rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi Skarżąca w dniu [...] września 2023 r. złożyła odpowiedź, w której poinformowała, że jako podmiot gospodarczy jest świadoma obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ma prawo do "składania dowodów we wszelkiej formie" a organ jest zobowiązany do ich rozpatrzenia na podstawie zebranych materiałów dowodowych. Według Skarżącej umowa użyczenia ww. pojazdu "stanowi ważny i skuteczny dokument" i nie jest wymagane dodatkowe jej poświadczenie. Na podstawie art. 7 k.p.a. Skarżąca wniosła o uwzględnienie dostarczonej umowy jako dowodu w sprawie. Decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...]Organ I instancji nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 1 500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2022 r., podnosząc, że nie jest stroną prowadzonego postępowania, a na potwierdzenie tego posiada umowę użyczenia pojazdu zaś organ nie uwzględnił składanych przez nią wniosków dowodowych. Skarżąca powołała się także na art. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców, stwierdzając że organ obowiązuje zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony (przedsiębiorcy), przy czym ustalenia faktyczne w sprawie są niekompletne i nie w pełni rozpatrzone, a co stanowi o tym, że decyzja wydana została z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiana zaufania do organów Państwa (tj. art. 7, 8 k.p.a.). Zdaniem Skarżącej nie można jej udowodnić zarzucanego naruszenia, bowiem nie była użytkownikiem pojazdu w dniu naruszenia a ponadto podczas przejazdów pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] po drogach płatnych nieprawidłowo pobierano z konta strony – udostępnionego dla D. G. środki finansowe w wyższej kwocie. Pojazd posiada klasę emisji spalin [...], jednakże strona została obciążona opłatami o niższej klasie emisji spalin [...], co powodowało szybsze wyczerpywanie się środków na koncie w systemie e-TOLL. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. organ wezwał Skarżącą do przesłania oryginału lub poświadczonej zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. kopii dokumentu (np. umowa) potwierdzającego, że w dniach stwierdzonych przez organ naruszeń nie była właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] oraz do wskazania daty faktycznego wydania ww. pojazdu. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca przesłała pismo z dnia [...] grudnia 2023 r., w którym wskazała, że wszelkie wymagane dokumenty, w tym umowy, zostały już przekazane do organu w ramach wcześniejszej korespondencji a w dokumentach wskazano ramy czasowe ich obowiązywania. Według Skarżącej potwierdzają one, że nie była odpowiedzialna za stwierdzone naruszenie prawa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2023 r. Organ wskazał, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Stan salda umowy użytkownika w momencie przejazdu pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 11:30 po drodze płatnej był ujemny. Strona doładowała konto w systemie e-TOLL za pośrednictwem Internetowego Konta Klienta (płatność: Blik) w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 11:53, kwotą 2000 zł oraz o godzinie 11:59, kwotą 2000 zł. Jednakże środki pieniężne zostały wpłacone po kontroli mobilnej. Tym samym zasiliły konto strony w systemie e-TOLL po jej przeprowadzeniu. Organ wskazał, że w sytuacji wystąpienia braku środków na koncie umowy użytkownika w trybie przedpłaty w ustawie o drogach publicznych przewidziano możliwość braku wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Zgodnie z art 13k ust. 8a powołanej ustawy, kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty, nie wymierza się, jeśli do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS zostały przekazane dane geolokalizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Organ zauważył, że aby można było zastosować ww. przepis strona musi spełnić wskazane w przepisie warunki a jednym z nich jest uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu zaś w przedmiotowej sprawie strona nie spełniła tego warunku, tj. nie uiściła opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu, zatem ww. przepis nie może mieć zastosowania. Organ podkreśla, że dane osoby odpowiedzialnej za stwierdzone naruszenie zostały ustalone prawidłowo na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego (protokół kontroli mobilnej o numerze [...] z dnia [...] marca 2022 r. wraz z załącznikami oraz informacje zawarte w systemie e-TOLL). GITD wskazał, że kierujący pojazdem podczas kontroli okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony na rzecz C. [...] Sp. z o.o. Tym samym C. [...] Sp. z o.o. została prawidłowo uznana jako podmiot, który jest odpowiedzialny za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto organ wziął pod uwagę dane zawarte w systemie e-TOLL, gdzie ww. podmiot zarejestrował pojazd o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] września 2021 r. na koncie rozliczeniowym o nazwie "C.". W ocenie Organu, nie ma zatem żadnych dowodów na to, że za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej odpowiada inny podmiot. Odnosząc się do kwestii użytkowania ww. pojazdu przez D. G., organ podkreślił, że wielokrotnie wzywał Skarżącą do przesłania dokumentu potwierdzającego, że w dniach stwierdzonych naruszeń nie była właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], a Skarżąca przesłała do organu jedynie kopię umowy użyczenia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] z dnia [...]stycznia 2022 r. (kopia tej umowy stanowi załącznik do pisma z dnia [...] lipca 2023 r.). Organ zauważył, że Skarżąca nigdy nie przesłała organowi oryginału tej umowy wskazując, że: "Dokument oryginalny w procesie odtwarzania w drodze kserokopii może ulec sfałszowaniu. Dlatego też dokument w postaci nieuwierzytelnionej kserokopii nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2007 r., sygn. akt: IV SA/Wa 84/07). Organ zaznaczył, że kserokopia dokumentu: "(...) nie jest dokumentem w rozumieniu przepisów KPA i nie może dokumentu zastąpić. Nie zawiera ona bowiem oryginalnego podpisu wystawcy, który stanowi conditio sine qua non istnienia dokumentu. Zwykła odbitka ksero (tj. odbitka niepoświadczona, niestanowiąca dokumentu) nie zastąpi nigdy dokumentu, na bazie którego powstała. Jest tylko znakiem istnienia oryginału." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt: VI SA/Wa 2031/10). W związku z powyższym, zdaniem organu przedstawiona przez stronę kserokopia umowy nie może korzystać z mocy dokumentu oryginalnego a tym samym strona nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego podniesiony przez nią zarzut. GITD powołując się na tezy z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 668/11 podkreślił, że inicjatywa dowodowa w postępowaniu administracyjnym nie jest zastrzeżona wyłącznie dla organu prowadzącego to postępowanie, a w sytuacji, gdy strona uważa określoną okoliczność za istotną, powinna współdziałać z organem w celu wyjaśnienia tej okoliczności. Zdaniem organu, nieprawdą jest również to, że za przejazdy ww. pojazdu po drogach płatnych pobierane były opłaty elektroniczne w wysokości wyższej niż wymagana, wskazując, że pojazd został zarejestrowany w systemie z klasą emisji spalin [...] i dla takiej klasy emisji spalin pobierane były opłaty za wszystkie przejazdy ww. pojazdu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców organ wyjaśnił, że rozstrzygając sprawę nie miał żadnych wątpliwości co do treści ustaleń stanu faktycznego, w związku z czym zarzut ten jest niezasadny. Zdaniem organu niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego, niepodważalnym jest bowiem, że z zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że strona nie wniosła opłaty elektronicznej za przejazd, z uwagi na brak środków pieniężnych na koncie umowy użytkownika, co zostało potwierdzone dowodem w postaci wykazu transakcji, który został załączony do akt sprawy. Ponadto materiał dowodowy potwierdza, że stroną przedmiotowego postępowania jest C. [...] sp. z o.o. Organ podał, że badając możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wziął pod uwagę, że Skarżąca nie przytoczyła żadnych istotnych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji odstąpienia, zaś opłata elektroniczna za przejazd pojazdów ciężkich po drogach publicznych została wprowadzona w celu zapewnienia środków na realizację zadań związanych z rozbudową i utrzymaniem infrastruktury drogowej, zaś budowa dróg stanowi szczególnie ważny interes publiczny, przede wszystkim także w zakresie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Organ zwrócił uwagę, że opłata za przejazdy pojazdów ciężkich, które w największym stopniu powodują zużycie infrastruktury drogowej, ma na celu przynajmniej częściowe odzyskanie kosztów infrastruktury ponoszonych przez państwo, przy czym zgodnie z art. 13hb ust. 2 ustawy o drogach publicznych opłata elektroniczna stanowi przychód Krajowego Funduszu Drogowego, który jest podstawowym źródłem finansowania przedsięwzięć drogowych w Polsce. Uszczuplanie dochodów państwa w zakresie środków przeznaczonych na inwestycje drogowe wywiera istotny wpływ w sferze dobra publicznego, jakim jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, a tym samym oddziałuje negatywnie na wszystkich obywateli. Organ skonkludował, że okoliczności podniesione przez Skarżącą nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, wskazane przez nią okoliczności nie wypełniają bowiem przesłanek pozwalających na wyłączenie możliwości ukarania strony w sytuacji, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej (art. 189e k.p.a.) lub odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i zastosowaniu pouczenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), gdy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Organ zauważył, że na podstawie przepisów co prawda istnieje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wobec strony, jednakże strona uchybiła podstawowemu obowiązkowi korzystającego z drogi publicznej, a obowiązkiem tym jest uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd. Obowiązek ten dotyczy wszystkich użytkowników publicznych dróg płatnych, w żadnym razie nie można, więc mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. a ponadto przedmiotowe naruszenie nie zostało spowodowane działaniem siły wyższej, w sprawie nie ma zatem podstaw do zastosowania art. 189e k.p.a. Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodziła się Skarżąca wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] lutego 2024 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności: • art. 7 k.p.a., wskazując, że organ wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów, • art. 8 k.p.a., wobec przeprowadzenia postępowania przez organ w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej, • nieuwzględnienie przez organ, że pojazd został wynajęty innemu podmiotowi, wskazując, że strona nie była właścicielem rozpatrywanego pojazdu; przesłała organowi umowę użyczenia, która wskazuje, że to nie przedsiębiorstwo Skarżącej wykonywało przejazd w dniu kontroli. Skarżąca zaakcentowała, że nie jest stroną postępowania; nie jest użytkownikiem pojazdu o nr rejestracyjnym [...]. Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej ma wynikający z art. 61 § 4 k.p.a. obowiązek zawiadomienia o tym fakcie wszystkich stron postępowania, czyli podmiotów, dla których z ewentualnej decyzji organu mogłyby wynikać określone uprawnienia lub obowiązki niezależnie od tego czy postępowanie jest wszczęte z urzędu czy na wniosek strony. Skarżąca podała, że następnie organ administracji powinien – zapewniając stronom czynny udział w postępowaniu (art. 10, art. 79 k.p.a.) – przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (dowodowe), zmierzające do ustalenia niezbędnych faktów umożliwiających mu podjęcie właściwego rozstrzygnięcia (art. 6, art. 7 i art. 77 kpa), a wydanie decyzji jest ostatnim stadium postępowania administracyjnego. Skarżąca podkreśliła, że pojazd został wynajęty innemu podmiotowi i nie była ona właścicielem rozpatrywanego pojazdu. Skarżąca podała, że przesłała organowi umowę użyczenia wskazując, że nie jej przedsiębiorstwo wykonywało przejazd w dniu kontroli. Skarżąca wskazała na występujący jej zdaniem szereg wad w prowadzonym postępowaniu, tj. że m.in. podczas korzystania pojazdu o nr rejestracyjnym [...] z dróg płatnych zakwalifikowanych w systemie e-TOLL nieprawidłowo pobierano z udostępnionego dla D. G. konta Skarżącej (numer identyfikacyjny [...]) środki finansowe. Skarżąca podniosła, że pojazd posiada klasę emisji spalin [...], jednak została obciążona opłatami o niższej klasie emisji spalin [...], co spowodowało, że podczas korzystania pojazdu o nr rej. [...] oraz pojazdu o nr rejestracyjnym [...] z dróg płatnych zakwalifikowanych w systemie e-TOLL przeznaczone środki finansowe przez D. G. zostały przez organ nadmiernie i niezgodnie z prawem pobrane, przy czym użytkownik pojazdów wpłacił określaną ilość pieniędzy opierając się na kalkulatorze opłat na stronie e-TOLL. W ocenie Skarżącej, niezgodna z prawem oraz ze stanem faktycznym jest argumentacja organu, że to na stronie ciąży całkowity obowiązek, jaki wynikł przez omyłkę jaką dokonał pracownik systemu a organ całą odpowiedzialność w swobodny sobie sposób przerzucił z operatora/ dystrybutora na stronę. Skarżąca podniosła następnie, że kierujący przed wykonaniem zadania przewozowego sprawdzał funkcjonalność urządzenia OBU a dane pojazdu zostały prawidłowo w systemie informatycznym zweryfikowane. W związku ze stwierdzeniem, organu że certyfikat klasy emisji spalin EURO dołączony do systemu e-TOLL dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], nie zawiera pola "Numer rejestracyjny pojazdu", co uniemożliwia porównanie danych z danymi w systemie, Skarżąca zaznaczyła, że jest to nieprawidłowa interpretacja. Skarżąca zaakcentowała, że D. G., będący użytkownikiem pojazdu oraz jej kontrahentem, jest dobrze znany w jej przedsiębiorstwie jako częsty gość i partner biznesowy a jego stała i regularna obecność w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej jest dla Skarżącej dobrze udokumentowana i potwierdzona licznymi transakcjami oraz interakcjami biznesowymi. Skarżąca skonkludowała, że prawo jasno wskazuje na obowiązek dokładności i rzetelności w działaniach administracyjnych a każda instytucja lub organ administracji publicznej ma obowiązek podejmowania decyzji w oparciu o rzetelne i dokładne informacje. W ocenie Skarżącej, błąd w zakresie identyfikacji strony postępowania jest nie tylko naruszeniem zasad prawidłowego postępowania administracyjnego, ale również może prowadzić do nieuzasadnionych konsekwencji dla stron, które działają w dobrej wierze i zgodnie z przepisami prawa. Skarżąca podniosła, że zastanawiające jest, dlaczego mając do dyspozycji wszystkie niezbędne informacje oraz świadomość stałej współpracy z D. G. organ zaniechał odpowiednich działań, które zapewniłyby prawidłową identyfikację strony postępowania. Taka sytuacja zdaniem Skarżącej może wskazywać na brak staranności lub niedostateczną weryfikację informacji ze strony organu, co jest niezgodne z zasadami profesjonalizmu i dbałości o interesy obywateli oraz podmiotów gospodarczych. Skarżąca podkreśliła, że wbrew opinii autora decyzji zna swoje konstytucyjne obowiązki jak i przysługujące jej prawa a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny przyjmuje się, że normy prawa przewidujące możliwość nakładania na obywateli różnego rodzaju obowiązków, w tym przede wszystkim finansowych kar administracyjnych; winny być precyzyjne i znajdować wyraźną podstawę w przepisach ustawowych. Skarżąca podkreśliła, że przepisy te nie mogą być interpretowane rozszerzające lub dowolnie; zgodnie bowiem z konstytucyjną zasadą określoności przepisów prawa zawartą w treści zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) przepisy muszą być sformułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny, zwłaszcza, gdy chodzi o ochronę praw i wolności oraz o sytuacje, gdy istnieje możliwość stosowania sankcji wobec obywatela (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt P. 13/01; także: Jerzy Oniszczuk, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego na początku XXI w., Zakamycze 2004, s. 237-257 i cyt. tam orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego). Zdaniem Skarżącej, ustalenia faktyczne w sprawie nie są rozpatrzone, co stanowi, że decyzja wydana została z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiana zaufania do organów państwa (art. 7, 8 k.p.a.), których realizacja wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz działając na podstawie i w granicach prawa. Skarżąca końcowo podniosła, że niezasadnym jest również stwierdzenie, że zastrzeżenia strony co do prawidłowego funkcjonowania systemu elektronicznego poboru opłat nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i nie mogą stanowić okoliczności mającej wpływ na ustalenie odpowiedzialności administracyjnej, wskazując, że organ zobowiązany jest do wszechstronnego rozstrzygnięcia wszelkich wątpliwości istniejących w danej sprawie aby móc nałożyć karę administracyjną a okoliczności sprawy muszą być wyjaśnione ponad wszelką wątpliwość aby organ mógł zadecydować o nałożeniu kary pieniężnej na przedsiębiorcę. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Strona poinformowana o wniosku Organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy (k. 16 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej "P.p.s.a.") stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2024 r. nr [...] oraz decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] października 2023 r. nr [...]nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Aby dokonać oceny prawidłowości zastosowania przez organ zakwestionowanych przepisów należało w pierwszej kolejności ustalić, czy przyjęty stan faktyczny uzasadniał ich zastosowanie. Zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być bowiem przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania. Warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest bowiem – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, GITD oparł swoje ustalenia w sprawie na podstawie prawidłowo i kompletnie zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania materiału dowodowego, wyprowadzając z niego wnioski, pozostające w zgodzie z obowiązującymi normami prawnymi. Organ podjął w toku postępowania wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego analizowanej sprawy objęte zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił okoliczności faktyczne, które determinowały wniosek o zaistnieniu przesłanek do wymierzenia Skarżącemu kary za wykonanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. W szczególności należy zwrócić uwagę na fakt, że dokumenty, które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w sprawie stanowią dokumenty urzędowe. Takim dokumentem jest protokół z kontroli mobilnej nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. wraz z załącznikami oraz informacje zawarte w systemie e-TOLL (k. 11 – 13, 44- 59 akt administracyjnych). Stanowi on istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół z kontroli pojazdu stanowi dokument urzędowy, który na mocy art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Strona, chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu urzędowego, jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego. Kierowca, który został w dniu [...] marca 2022 r. poddany kontroli drogowej podpisał protokół kontroli drogowej bez uwag. Z protokołu tego wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] podczas przejazdu ww. pojazdu w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 11:30 po odcinku drogi krajowej nr A1 węzeł T. [...] - węzeł P. [...]na koncie umowy użytkownika nie znajdowały się środki pieniężne pozwalające na uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd. W związku z powyższym opłata za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2022 r. po płatnym odcinku autostrady nie została uiszczona w trakcie przejazdu ani w terminie 3 dni od dnia jego zakończenia. Zasilenie konta przedpłaconego przypisanego do Skarżącej nastąpiło bowiem dopiero w dniu kontroli, tj. [...] marca 2022 r. o godzinie 11:53 kwotą 2 000 zł oraz o godzinie 11:59 kwotą 2000 zł., przy czym środki pieniężne zostały wpłacone po kontroli mobilnej. Tym samym zasiliły konto strony w systemie e-TOLL po jej przeprowadzeniu. W ocenie Sądu, Organ prawidłowo dokonał subsumpcji w kontekście obowiązujących przepisów ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 13k ust. 8a u.d.p. kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty, nie wymierza się, jeśli do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS zostały przekazane dane geolokalizacyjne, a właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu uiścił opłatę elektroniczną w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu. Z zastrzeżeniem art. 13k ust. 8b u.d.p., który stanowi, że przepisu ust. 8a nie stosuje się, jeśli do ujawnienia naruszenia doszło w wyniku kontroli, o której mowa wart. 13l, wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, po zatrzymaniu pojazdu podczas przejazdu po drodze określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust. 6. Naruszenie zostało ujawnione w wyniku kontroli mobilnej przeprowadzonej przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, a konto użytkownika zostało doładowane w dniu [...] marca 2022 r. o godzinie 11:53 oraz o godzinie 11:59, a więc po przeprowadzonej kontroli mobilnej. Zatem w niniejszej sprawie nie miała zastosowania "abolicja" z art. 13k ust. 8a u.d.p. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej, zgodnie z którą przejazdu w dacie [...] marca 2022 r. nie dokonywała Skarżąca lecz podmiot, któremu na podstawie umowy użyczenia zawartej w dniu [...] stycznia 2022 r. udostępniła ona pojazd a w konsekwencji, że nie jest ona stroną postępowania w przedmiocie wymierzenia kary, Sąd podziela zapatrywanie w zaskarżonej decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przede wszystkim dokumenty przedłożone przez kierowcę, który dokonywał spornego przejazdu w dniu kontroli bezspornie wskazują, że to Skarżąca byłam podmiotem odpowiedzialnym za przejazd i wniesienie opłaty. I tak, na uwagę zasługuje, że kierowca w trakcie kontroli nie przedstawił dokumentu uprawniającego na dokonywanie przewozów przez osobę, której Skarżąca miała użyczyć pojazd (a zatem wystawionego na rzecz D. G.) lecz posłużył się dokumentem wystawionym na rzecz Skarżącej. Kierowca przedstawił wypis nr [...]z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony na rzecz C. [...] sp. z o.o. Dodatkowo, kierowca przedstawił dokument wywozowy nr [...] z [...] marca 2022 r. wystawiony przez P. G. G. Spółka Akcyjna na rzecz Skarżącej (k. 3 v. akt administracyjnych). Powyższe wskazuje w ocenie Sądu na prawidłowe ustalenie Organu, że przewóz dokonywany był nie na potrzeby czy w imieniu D. G., lecz na potrzeby Skarżącej, co z kolei spójne jest z faktem, że kierowca przedstawił jednocześnie wypis nr [...]z zaświadczenia nr [...] obejmujący przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony na rzecz C. [...] sp. z o.o. Wreszcie, użytkownikiem konta przedpłaconego dotyczącego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], którym dokonywano spornego przejazdu jest Skarżące a nie osoba, której Skarżąca miała nieodpłatnie użyczyć ten pojazd na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia z [...] stycznia 2022 r. Słusznie uznał organ, że to Skarżąca, która miała na podstawie wspomnianej umowy udostępnić D. G. pojazd oraz dodatkowo swoje konto umowy w systemie e-TOLL jest odpowiedzialna za wspomniany przejazd. Z akt sprawy wynika, że to C. [...] (jako podmiot uiszczający opłatę elektroniczną o numerze ID klienta [...]) zarejestrowała pojazd o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] września 2021 r. na koncie rozliczeniowym "C." o numerze [...]; w dniu [...] września 2021 r. o godzinie 14:56 z ww. pojazdem powiązano urządzenie ZSL o numerze [...], które zostało aktywowane [...] października 2021 r. o godzinie 07:36. W związku z powyższym Organ prawidłowo uznał, że opłaty elektroniczne dla pojazdu o numerze rej. [...] od dnia [...] października 2021 r., obejmując także dzień naruszenia, były uiszczane z wykorzystaniem urządzenia [...]na koncie użytkownika "C.". Zasadny jest zatem wywiedziony w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wniosek, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że pan D. G. faktycznie był posiadaczem pojazdu w dniu naruszenia. Co istotne, Skarżąca mimo kierowanych wezwania przez organy transportu drogowego do przedstawienia oryginału zawartej z D. G. umowy użyczenia pojazdu takiej umowy nie przedstawiła. Rację ma przy tym organ transportu drogowego, że przedstawiana w postępowaniu administracyjnym przez Skarżącą kserokopia umowy, załączona po raz kolejny do skargi nie może korzystać z mocy dokumentu oryginalnego/potwierdzonego za zgodność z oryginałem w sposób prawem przewidzianym, a tym samym Skarżąca nie przedstawiła dowodu potwierdzającego podniesiony przez nią zarzut. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Zatem, kopia dokumentu może być wystarczającym dowodem, pod warunkiem, że będzie wyłącznie poświadczonym odpisem tego dokumentu, przy czym warunkiem jest poświadczenie tego dokumentu przez notariusza, także przez profesjonalnych pełnomocników strony, będących również osobami zaufania publicznego (por. C. Martysz [w:] G. Łaszczyca, A. Matan, C. Martysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, wyd. III, Warszawa 2010, art. 76(a)). Na uwagę zasługuje, że w toku kontroli kierowca dokonujący przejazdu okazał dokumenty wskazujące na to, że to właśnie Skarżąca a nie inny podmiot (pan D. G.) był podmiotem dokonującym przewozu. W okazanym w trakcie kontroli wypisie nr [...]z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony na rzecz C. [...] sp. z o.o. wskazano jako uprawnionego Skarżącą. Dodatkowo, w dowodzie rejestracyjnym pojazdu to Skarżąca widnieje obok podmiotu udzielającego leasingu jako właściciel pojazdu. Ponadto, w dokumencie wydania przewożonego towaru z magazynu, ponownie to Skarżąca a nie D. G. figuruje jako odbiorca towaru. Wreszcie, konto przedpłacone dotyczącego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] zostało przypisane do Skarżącej i jako takie funkcjonowało w dniu spornego przejazdu. Wspomniana kopia umowy, prawidłowo oceniona w świetle całokształtu zebranych w sprawie dowodów – zgodnie z dyrektywą zawartą w art. 80 k.p.a. – prawidłowo została zatem uznana przez organ za niepotwierdzającą, że przejazd dokonany w dacie [...] marca 2022 r. został dokonany nie przez Skarżącą lecz inny podmiot, któremu użyczyła ona pojazd. W świetle tych dowodów, także załączona do skargi kserokopia oświadczenia D.G. z dnia [...] marca 2024 r. nie została przez Sąd uwzględniona jako dowód mający potwierdzać, że to nie Skarżąca lecz inny podmiot dokonywał spornego przejazdu, a tym samym że decyzją wydano wobec nieprawidłowo określonej strony postępowania. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uwzględnienie wniosku dowodowego Skarżącej nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Skoro zatem zgromadzone dowody pozwalały na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy został wyczerpująco wyjaśniony, zbędne było podejmowanie dalszych czynności dowodowych. W takiej sytuacji organ nie był zobligowany do poszukiwania i gromadzenia dalszych środków dowodowych, szczególnie gdy nie służyły one wyjaśnieniu okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie przedstawiła przy tym takich okoliczności, które by uzasadniały zastosowanie art. 189e k.p.a. oraz art. 189f § 1 k.p.a., będąc pouczona o treści art. 10 § 1 k.p.a. przy skutecznym doręczeniu zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2022 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia zarejestrowanego podczas kontrolowanego przejazdu (k. 6 akt administracyjnych). W piśmie tym organ pouczył również Skarżącą m.in. o brzmieniu art. 189e k.p.a. oraz art. 189f § 1 k.p.a. Nie można zatem – w świetle brzmienia tego zawiadomienia – zgodzić się z zawartą w skardze argumentacją, zgodnie z którą organ nie wyznaczył Skarżącemu terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa. Powyższe zawiadomienie służy przedstawieniu wszelkich okoliczności mających wpływ na wymierzenie kary. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zastosowanie tych przepisów jest możliwe, o ile w sprawie zostanie ustalone, że pojazdem o dmc powyższej 3,5 t (bądź autobusem) został wykonany przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Omawiając zastosowaną podstawę prawną do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego podkreślenia wymaga, że w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych ustawodawca określił, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z obowiązku tego zwolnione są jedynie pojazdy Sił Zbrojnych, określonych służb państwowych oraz zarządców dróg. Z kolei z art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych wynika, że powyższe opłaty (zwane opłatami elektronicznymi) są pobierane za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie upoważnienia określonego w art. 13ha ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Rozporządzeniem tym jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, które – stosownie do jego § 2 – określa w załączniku nr 1 i załączniku nr 2 drogi krajowe lub ich odcinki, na których pobiera się opłatę elektroniczną. Zgodnie natomiast z art. 13i ust. 3 ustawy o drogach publicznych, podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach. Z kolei z art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych wynika, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu albo korzystającemu z drogi, który nie jest właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu. Z art. 13k ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wynika, że na określonego adresata nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za poszczególne naruszenie, o którym mowa w ust. 1 dotyczące danego pojazdu samochodowego stwierdzone w trakcie jednej doby. Karę tę nakłada się w drodze decyzji administracyjnej (art. 13k ust. 9 powołanej ustawy). Do jej wymierzenia właściwy jest GITD, co wynika z art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest Główny Inspektor Transportu Drogowego – w sprawach związanych z kontrolą uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w ustawie o drogach publicznych. Podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. W rozpatrywanej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. I tak, Skarżąca dokonała w dniu [...] marca 2022 r. przejazdu na odcinku drogi krajowej o godzinie 11:30 po odcinku drogi krajowej nr A1 węzeł T. [...] - węzeł P. [...], zaś odcinek tej drogi został wymieniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W ocenie Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie było także podstaw do zastosowania przepisów zawartych w dziale IVA k.p.a., odnoszących się do administracyjnych kar pieniężnych. W ustawie o drogach publicznych uregulowano bowiem kwestię wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Skarżącą (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawie o drogach publicznych) i przedawnienia kar pieniężnych (art. 13n ustawie o drogach publicznych w związku z art. 189g § 2 k.p.a.). Także, stosownie do art. 189a § 2 pkt 1 i 3 k.p.a., w kontrolowanej sprawie nie znajdowały zastosowania odnoszące się do tych kwestii przepisy działu IVA k.p.a. Co się zaś tyczy kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, to Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego, że w sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 189e k.p.a. lub art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że w przypadku, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy nie wynika, że naruszenie przez Skarżącą obowiązku z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych nastąpiło wskutek zdarzenia zewnętrznego, na które Skarżąca nie miała wpływu, to jest siły wyższej. Natomiast zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Naruszenie obowiązku przez Skarżącą było ewidentne i nie można przyjąć, że waga tego naruszenia była znikoma. Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych, bez dopełnienia stosownego obowiązku uiszczenia opłat, które nakładają na nich przepisy ustawie o drogach publicznych, ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. W ocenie Sądu, waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków podmiotu korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Naruszenia temu nie można zatem przypisać znikomej wagi. Niezadbanie przez Skarżącą o to, by odpowiednie środki znajdowały się na koncie należy postrzegać w kategoriach braku należytej staranności w przygotowaniu się do przejazdów, a nie jako okoliczność usprawiedliwiającą nieuiszczenie tej opłaty, czy też prowadzącą do uznania wagi naruszenia za znikomą, skoro obowiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z płatnego odcinka drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze powinna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w powołanych przepisach ustawy o drogach publicznych i ma bezwzględny charakter. Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest natomiast sztywna (art. 13k ust. 1 powołanej ustawy. Zdaniem Sądu, w świetle przyjętych prawidłowo ustaleń, Główny Inspektor Transportu Drogowego zasadnie zastosował art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust.1 pkt 2 i art.13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, przejazd Skarżącej drogą krajową niewątpliwie podlegał opłacie elektronicznej, a obowiązek poniesienia tej opłaty spoczywał na Skarżącej jako użytkownikowi pojazdu. Niedopełnienie zaś obowiązku jej uiszczenia jest zagrożone karą administracyjną, stosownie do art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Adresatem tej kary prawidłowo – stosownie do art. 13k ust. 4 ustawy o drogach publicznych – uczyniono Skarżącą, skoro użytkowała pojazd w momencie przejazdu po płatnym odcinku drogi krajowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo też wymierzył karę w wysokości 1 500 zł (określonej w art. 13k ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy), skoro przedmiotowy pojazd był pojazdem o dmc powyżej 3,5 t, ale nie stanowił zespołu pojazdów opisanego w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (którego przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zagrożony karą pieniężną w wysokości 500 zł). Nie znalazły także potwierdzenia zarzuty przedstawione w postępowaniu a także w skardze, które wskazują na nieprawidłowe uwzględnienie w systemie e-TOLL pojazdu jako posiadającego klasę emisji spalin [...], podczas gdy użytkownik pojazdu (D. G.) miał zostać obciążony niesłusznie opłatami właściwymi dla pojazdu o niższej klasie emisji spalin, tj. [...], co finalnie miało determinować pobranie opłaty w wyższej wysokości, a przez to spowodować szybsze wyczerpanie się środków. Wbrew stanowisku Skarżącej, pojazd został zarejestrowany w systemie z klasą emisji spalin [...] i dla takiej klasy emisji spalin pobierane były opłaty za wszystkie przejazdy ww. pojazdu (k. 44-59, 62 akt administracyjnych). W związku z powyższym chybiony jest zarzut strony dotyczący nieprawidłowego sklasyfikowania w systemie poboru opłat klasy emisji spalin pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Organy transportu drogowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny w tym zakresie, a nałożona kara jest przede wszystkim skutkiem braku środków pieniężnych na koncie przedpłaconym Skarżącej, a stan "debetu", poprzedzający przejazd z dnia [...] marca 2022 r. utrzymywał się od dłuższego czasu (k. 51 verte-53 verte akt administracyjnych). Reasumując, Sąd stoi na stanowisku, że organ prowadząc przedmiotowe postępowanie podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonał jego prawidłowej subsumpcji na wskazane normy prawa materialnego, a zgromadzony materiał dowodowy został szczegółowo i wszechstronnie zebrany i w całokształcie okoliczności oceniony. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Wobec powyższego, zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Sąd w konsekwencji orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 P.p.s.a. Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło