VI SA/Wa 1149/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-23
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Zbigniew Rudnicki, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który nie jest wpisany do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest uznawany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, nawet jeśli nie jest wpisany do CEIDG. W związku z tym, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Sąd oddalił skargę, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani procesowego.Stan faktyczny
Skarżący J. K. kwestionował decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą objęcie go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z o.o. Skarżący argumentował, że nie prowadzi działalności gospodarczej, ponieważ nie jest wpisany do CEIDG, a przedsiębiorcą jest spółka. Organy ustaliły, że skarżący jest jedynym wspólnikiem i reprezentantem spółki, która faktycznie prowadzi działalność gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia[...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego J. K., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdzającą objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od dnia 1 marca 2008 r. do nadal.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w D. zwrócił się Narodowego Funduszu Zdrowia we [...] z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego J. K. z tytułu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od dnia 1 marca 2008 r. ZUS wskazał, iż z dokumentów złożonych przez spółkę "P." Sp. z o.o. (NIP [...]) wynika, iż skarżący będący wspólnikiem ww. jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie zgłosił się do żadnych ubezpieczeń. Ponadto, Urząd Skarbowy w Z. potwierdził fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez "P." Sp. z o.o. w okresie od dnia 1 marca 2008 r. do nadal i poinformował, że spółka za lata 2008-2009 wg CIT-8 wykazała przychody i koszty z działalności gospodarczej.
Pismo zostało przekazane [...] Oddziałowi Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia według właściwości terytorialnej. Organ ustalił, iż "P." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. figuruje od dnia 7 lutego 2008 r. pod numerem [...] w rejestrze prowadzonym przez Sąd Rejonowy we [...], J. K. posiada w niej status wspólnika, jest jej jedynym reprezentantem (Prezesem Zarządu).
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. wydaną na podstawie art. 109 ust. 1 i 3, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, że skarżący podlegał od dnia 1 marca 2008 r. do nadal obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Organ wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, wykonująca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Obowiązek ten, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu, podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia jej wykonywania do dnia zaprzestania wykonywania. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 82 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach – do rodzajów działalności zalicza się między innymi działalność gospodarczą prowadzoną w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie podnosząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej bowiem nie jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej. Potwierdził, że jest 100% udziałowcem "P." Sp. z o.o. z siedzibą w Z., jest w niej również prezesem, ale akcentował, że to spółka a nie on ma status przedsiębiorcy.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2012 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne, poczynione przez organ I instancji, jak i ocenę prawną zaistniałego stanu rzeczy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się m. inn. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Organ stwierdził, iż wyjaśnienia skarżącego o nieprowadzeniu działalności gospodarczej stoją w sprzeczności z informacjami przekazanymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w D., Urząd Skarbowy w Z. oraz zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którymi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w Z., której jedynym reprezentantem jest skarżący, faktycznie wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą wykazując zarówno przychody i koszty jej prowadzenia. Podkreślił, iż w Krajowym Rejestrze Sądowym brak jest wpisów świadczących o likwidacji lub rozwiązaniu ww. spółki.
Organ wyjaśnił ponadto, iż posiadanie przez J. K. statusu pracownika w okresie od 6 kwietnia 2005 r. do 19 czerwca 2009 r. oraz od dnia 1 sierpnia 2008 r. nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Na powyższą decyzję J. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Nie zgodził się z ustaleniami dokonanymi przez organy, iż działalność prowadzona przez niego spełnia przesłanki do uznania jej za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i przyjęcie, iż jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 tej ustawy i w konsekwencji uznanie, że od 1 marca 2008 r. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Powtórzył, iż nie jest wpisany do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, zatem nie ma statusu przedsiębiorcy. Zarzucił naruszenie art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj. zasady wolności i równości gospodarczej oraz naruszenie art. 21, art. 22 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślił, iż to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest przedsiębiorcą,
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się bowiem naruszeń prawa procesowego bądź materialnego.
W okresie objętym decyzją I instancji, jak trafnie ustaliły organy, miały zastosowanie przepisy:
- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.).
W myśl art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych - za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
Z przepisu tego wprost wynika, iż bycie wspólnikiem jednoosobowej sp. z o.o. oznacza, iż osoba ta (skarżący) jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Nie można zatem jak to czyni skarżący wyłączać stosowanie tego przepisu w odniesieniu do skarżącego z tego powodu, iż nie jest on wpisany jako przedsiębiorca do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej. W świetle powyższego przepisu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. jest uznawana za osobę prowadzącą działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegającą ubezpieczeniu.
Skoro zatem skarżący jest jednoosobowym wspólnikiem funkcjonującej sp. z o.o. i co bezsporne nie dokonał zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jako jednoosobowy wspólnik spółki to organy prawidłowo stosując przepisy wskazane w osnowie decyzji i uzasadnieniu zasadnie uznały, iż skarżący ustalonemu w decyzji obowiązkowi podlega.
Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
Ponadto przepis art. 82 ust. 5 ustawy o świadczeniach wskazuje, iż za działalność pozarolniczą w rozumieniu tej ustawy uznaje się działalność gospodarczą prowadzoną w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Podkreślenia wymaga przy tym, iż przedmiotem decyzji jest wyłącznie ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ze wskazanego tytułu. Natomiast odrębnym zagadnieniem jest kwestia ustalania, wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sprawy z tego zakresu należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych i są rozstrzygane odrębną decyzją podlegającą zaskarżeniu na ogólnych zasadach.
W świetle powyższego należy zatem uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w sposób prawidłowy przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego, uzasadniając decyzje w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło