VI SA/Wa 115/09
WyrokWSA w Warszawie2009-03-11
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Magdalena Bosakirska, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz próżną, nieoczyszczoną cysterną po rozładunku towaru niebezpiecznego podlega przepisom umowy ADR i wymaga prawidłowo sporządzonego dokumentu przewozowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz próżną, nieoczyszczoną cysterną po rozładunku towaru niebezpiecznego nadal podlega przepisom umowy ADR. Dokument przewozowy musi zawierać wymagane prawem adnotacje, nawet jeśli pojazd jest próżny, ponieważ nieoczyszczona cysterna jest nadal traktowana jako wykonująca przewóz towarów niebezpiecznych. Brak wymaganych wpisów w dokumencie przewozowym uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka O. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przewóz towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym. Kontrola wykazała brak wymaganych wpisów w dokumencie przewozowym dotyczących próżnej cysterny po wyładunku towaru niebezpiecznego UN 3375, braku jednostki przy ilości ładunku oraz braku adresu odbiorcy. Spółka kwestionowała zasadność kary, twierdząc, że pojazd był już próżny po rozładunku i nie podlegał wymogom ADR w tym zakresie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2008 r. co do nałożonych na O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kar 2000 zł i 6000 zł i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz utrzymał w mocy decyzję I instancji, co do kary 500 zł nałożonej za wykonywanie przewozu towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedynie w części dotyczącej kary 500 zł.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Z protokołu kontroli wynika, że dnia [...] kwietnia 2008 r. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którym D. sp. z o.o. wykonywała przewóz towaru niebezpiecznego. Stwierdzono, że pojazdem przewożony jest towar niebezpieczny nr UN 3375, a w momencie kontroli pojazd był próżny po wyładunku w Kopalni [...], gdzie wyładowano 3000 jednostek towaru. W dokumencie przewozowym brak było wpisu "Próżny pojazd cysterna, ostatni ładunek: UN 3375", brak jednostki przy określeniu ilości przewożonego ładunku oraz brak adresu odbiorcy. Stwierdzono wykonywanie przewozu towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym. Stwierdzono także wykonywanie przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych, oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Kierowca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń, a słuchany jako świadek wyjaśnił, że dokonał rozładunku około 3000 l towaru UN 3375. W cysternie pozostała jakaś ilość materiału, ale nie wie ile. Wyjaśnił, że nie dokonał adnotacji o rozładunku na dokumencie przewozowym, gdyż zapomniał to zrobić.
Z dostarczonego organowi wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że i późniejszych wyjaśnień strony wynika, że spółka D. sp. z o.o., po zmianie nazwy w dniu [...] kwietnia 2008 r., obecnie nosi nazwę O spółka z o.o., zatem ta spółka jest stroną postępowania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na O. sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 8500 zł. Na karę tę składały się trzy kary, za trzy odrębne naruszenia różnych przepisów regulujących transport drogowy.
Na podstawie art. 92 ust. 1 p. i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2007r. poz. 874 ze zmianami, dalej zwana utd/ oraz lp. 6.1.1. załącznika do tej ustawy organ nałożył karę pieniężną 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że zgodnie z art.3 ustawy z dnia 28 października 2002 r.o przewozie drogowym materiałów niebezpiecznych (Dz.U. nr 199 z 2002 r. poz.1671 z późn. zmianami) w sprawach nieuregulowanych tą ustawą do przewozu drogowego materiałów niebezpiecznych stosuje się umowę ADR tj. Umowę europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych sporządzoną w Genewie dnia 30 września 1957 r., której Polska jest stroną (Dz.U. nr 194 z 2002r. poz.1629, dalej zwana umową ADR). W myśl powołanych przepisów dokument przewozowy musi zawierać dane określone w umowie ADR. Na podstawie przepisu 5.4.1.1.6. umowy ADR, w przypadku próżnych, nieoczyszczonych jednostek ładunkowych zawierających pozostałości towarów niebezpiecznych informacje na dokumencie przewozowym powinny zawierać sformułowania "próżny pojazd cysterna, ostatni ładunek UN 3375", a na okazanym do kontroli dokumencie przewozowym brak było takiego wpisu oraz brak wpisu dotyczącego jednostek przewożonego ładunku i adresu odbiorcy. Zasadne było zatem nałożenie kary pieniężnej wysokości 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym.
Na podstawie art. 92 ust.1 p. i ust. 4 utd i lp. 6.1.4. załącznika do utd organ nałożył karę 6000 zł za wykonywanie przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych.
Na podstawie art. 92 ust.1 p. i ust. 4 utd i lp. 1.4. załącznika do utd nałożył karę 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji w całości złożyła O. spółka z o.o. W odwołaniu spółka podniosła i uzasadniła jedynie zarzuty odnoście kary 6000 zł za wykonywanie przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych i kary 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Podniosła także, że postępowanie w sprawie powinno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 p.4 kpa w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie innej sprawy skarżącej spółki, w której nałożono na spółkę kary w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w p.1 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000 za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w p. 2 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary 6000 zł za wykonywanie przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, w p.3 utrzymał w mocy decyzję, co do nałożenia kary 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odnośnie uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie kar 2000 zł i 6000 zł wskazał na konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń dla wyjaśnienia, czy doszło do wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych.
Odnośnie utrzymania w mocy decyzji, co do nałożenia kary 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym organ przywołał przepis 5.4.1.1.1.1. umowy ADR określający wymagane informacje na dokumencie przewozowym i wskazał, że na okazanym do kontroli dokumencie brak było wymaganych powołanymi przepisami informacji, że pojazd jest próżny, że ostatni ładunek to UN 3375, brak było określenia jednostki przewożonego ładunku i adresu odbiorcy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym złożyła O. sp. z o.o. Wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów. Zarzuciła:
1/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że cysterną przewożony był towar niebezpieczny, podczas gdy pojazd był próżny po rozładunku,
2/ naruszenie p. 5.4.1.1.1.1. umowy ADR poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że dokument przewozowy był nieprawidłowo sporządzony, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że dokument był prawidłowo sporządzony, a tylko z powodu winy nieumyślnej pracownika brak było na nim adnotacji o rozładunku. Zdaniem skarżącego, gdy pojazd jest po rozładunku towaru niebezpiecznego, nie jest wymagane posiadanie dokumentu przewozowego zawierające dane określone w ADR. Żadne z wymagań z p.5.4.1.1.1.1. umowy ADR nie odnosi się do przejazdu pojazdu po rozładunku, zatem dokument przewozowy sporządzony był prawidłowo, a kara 500 zł nałożona bezzasadnie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazał, że zwolnienia z wymagań transportowych, dotyczące ilości ograniczonych w jednostce transportowej, nie dotyczą przewozu w cysternach lub luzem. Żadne ilości towaru UN 3375 nie podlegają zwolnieniu z wymagań ADR. Zwolnienia z wymagań nie dotyczą przewozów w cysternach i bez znaczenia jest okoliczność rozładunku oraz okoliczność, ile materiału niebezpiecznego pozostało w cysternie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Badając sprawę w przedstawiony wyżej sposób, Sąd stwierdził, iż decyzja w zaskarżonej części nie narusza prawa, zatem skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem rozważań Sądu jest tylko prawidłowość obu decyzji, co do nałożenia kary pieniężnej 500 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym, gdyż tylko w części dotyczącej tej kary decyzja została zaskarżona do Sądu.
Na wstępie wskazać należy, że brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że wymogi ADR nie odnoszą się do pojazdu-cysterny, który opróżniony, ale nieoczyszczony wracał do bazy po przewozie i rozładunku towaru niebezpiecznego UN 3375. Z całokształtu uregulowań ADR wynika, że pojazd-cysterna bezpośrednio po rozładunku towaru niebezpiecznego, nieoczyszczony, jest nadal pojazdem wykonującym przewóz drogowy towarów niebezpiecznych i obowiązują go wszystkie rygory i wymogi zawarte w ADR, o czym najlepiej świadczą zawarte w ADR liczne uregulowania dotyczące próżnych, nieoczyszczonych cystern (np. p. 4.3.2.4., 5.1.3, 5.4.1.1.1.6.). Gdyby przejazd cysterny próżnej, nieoczyszczonej po rozładunku towaru niebezpiecznego, nie stanowił przewozu towaru niebezpiecznego, umowa ADR, jako regulująca przewóz towarów niebezpiecznych, w ogóle nie zawierałaby takich uregulowań. Przewóz towarów niebezpiecznych nie kończy się w chwili rozładunku, lecz z chwilą prawidłowego oczyszczenia próżnej cysterny, zaś do tego czasu przewoźnika obowiązują wszystkie wymogi ADR dotyczące przewozu towaru niebezpiecznego cysterną próżną, nieoczyszczoną.
Zgodnie z p.5.4.0 umowy ADR każdemu przewozowi podlegającemu przepisom ADR powinny towarzyszyć dokumenty zgodnie z odpowiednimi wymaganiami działu ADR pt. Dokumentacja, o ile przewóz nie jest zwolniony z wymagań na podstawie przepisów 1.1.3.1. do 1.1.3.5. Kontrolowany przewóz nie był objęty zwolnieniami, bowiem zwolnienia nie dotyczą towarów przewożonych w cysternach, a żadne ilości towaru UN 3375 nie podlegają zwolnieniu z wymagań. Co do zasady wszystkie wymogi ADR dotyczą przewozu towaru niebezpiecznego UN 3375 przewożonego w pojeździe-cysternie, także po wyładunku tego towaru.
Stanowisko to znajduje bezpośrednie potwierdzenie w uregulowaniach zawartych w ADR. Umowa ADR w rozwinięciu punktu 5.4.1. dokładnie określa treść dokumentu przewozowego. W p.5.4.1.1.6. zawiera uregulowania dotyczące m.in. próżnej, nieoczyszczonej cysterny i wskazuje sposób oznakowania w dokumencie przewozowym próżnej, nieoczyszczonej cysterny w zależności od jej rodzaju. Jest zatem niewątpliwe, że także próżna, nieoczyszczona cysterna, po wyładunku towaru niebezpiecznego musi spełniać wymogi ADR, a dokument przewozowy musi odpowiadać wymogom umowy.
Próżna, nieoczyszczona cysterna powinna być, zgodnie z powołanym wyżej p.5.4.1.1.6. ADR, określona w dokumencie przewozowym jako "próżny pojazd-cysterna" wraz z numerem klasy i skrótem ADR. W przypadku próżnych, nieoczyszczonych pojazdów-cystern o pojemności większej niż 1000 l, określenie powinno być uzupełnione wyrazami "ostatni ładunek" oraz numerem UN i prawidłową nazwą przewozową ostatnio załadowanego towaru.
W dokumencie przewozowym powinna być ponadto zgodnie z ADR p.5.4.1.1.1. lit. g podana m.in. objętość ładunku, a zgodnie z ADR p.5.4.1.1.1. lit. i – nazwa i adres odbiorcy ładunku.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że jest niesporne, iż kontrolowany przewóz wykonywany był pojazdem–cysterną o pojemności większej niż 1000 l (przewożono 3000 l ładunku). Przed wyładunkiem przewożony był towar niebezpieczny UN 3375, a kierowca potwierdził, że cysterna była próżna po wyładunku i nieoczyszczona. Zatem wszystkie wyżej wymienione wymagania dotyczące wpisów w dokumencie przewozowym próżnych, nieoczyszczonych pojazdów-cystern o pojemności powyżej 1000 l znajdują zastosowanie do kontrolowanego przewozu i powinny być wypełnione.
W sprawie jest niesporne i przyznała to strona skarżąca, że na skutek nieuwagi kierowcy na dokumencie przewozowym nie poczyniono adnotacji, że cysterna jest opróżniona oraz informacji o ostatnim ładunku, a także nie podano jednostek objętości ładunku oraz adresu odbiorcy ładunku. W tym stanie rzeczy zasadne jest stanowisko organu, że dokument przewozowy dotyczący przewozu towaru niebezpiecznego był sporządzony nieprawidłowo. Zasadne było zatem nałożenie kary pieniężnej za przewóz towaru niebezpiecznego z nieprawidłowo sporządzonym dokumentem przewozowym na podstawie lp.6.1.1. załącznika do utd.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło