VI SA/Wa 1150/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie: Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005r. sprawy ze skargi "B." Spółka Jawna w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę "B." Spółka Jawna w O. skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora transportu Drogowego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. z uwagi na to, że jak podała skarżąca Spółka, nie jest stroną postępowania w sprawie. Decyzją z dnia [...] września 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżąca Spółkę "B." karę pieniężną w wysokości 400 zł za: 1/ przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego a) o czas powyżej 15 minut do 30 minut i za to naruszenie nałożył karę 100 zł, 2/ przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego b) za każde rozpoczęte 30 minut i za to nałożył karę 100 zł 3/ wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez posiadania w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy i za to naruszenie nałożył karę 200 zł. Powyższe naruszenia znalazły swoje udokumentowanie w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2004r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że kontrolowany przejazd był przewozem na potrzeby własne i w związku z tym kierowca pojazdu zobowiązany jest przestrzegać norm okresów prowadzenia pojazdu zgodnie z art. 7 ust. 1 – 5 rozporządzenia rady EWG Nr 3820/85. Natomiast pkt 8.1.2.1. umowy ADR stanowi, iż w pojeździe którym wykonywany jest przewóz drogowy towarów niebezpiecznych winna znajdować się instrukcja pisemna postępowania awaryjnego dla kierowcy. W złożonym odwołaniu od decyzji, skarżąca Spółka domagała się stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, ponieważ jej zdaniem, wykroczenia opisane w protokole, a następnie decyzji popełnił kierowca dokonujący przewozu drogowego. Otrzymał on komplet wymaganych dokumentów, w tym instrukcję postępowania awaryjnego i został przeszkolony w zakresie obowiązujących przepisów prawnych i do niego należało ich przestrzeganie. Nie było więc podstaw do wydania decyzji na Spółkę "B.". Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją przywołaną na wstępie uchylił decyzję organu I instancji w części pkt 1 i pkt 2 tj. kary pieniężnej za przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy i umorzył w tym zakresie postępowanie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części nałożenia kary 200 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez posiadania w pojeździe instrukcji postępowania awaryjnego dla kierowcy. Organ uzasadnił częściowe uchylenie decyzji powtórnym przeanalizowaniem wykresówki, która ostatecznie nie wykazała naruszenia przepisów. Jednocześnie stwierdził, że naruszony został przepis art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz przepis 8.1.2.1 umowy ADR poprzez brak w pojeździe kontrolowanym wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy. Organ nie podzielił przekonania skarżącego, że za naruszenia opisane w decyzji odpowiada kierowca, ponieważ przepis art. 92 ustawy o transporcie drogowym odpowiedzialność finansową za wykonywanie transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne nakłada na tego, kto wykonuje ten transport lub przewóz. W skardze złożonej do sądu administracyjnego Spółka "B.", domagając się stwierdzenia nieważności decyzji, zarzuciła że nie jest stroną w prowadzonym postępowaniu i decyzja nie powinna być na nią adresowana. Argumentowała, że przepis art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o transporcie drogowym nakazuje kierowcy kontrolowanego pojazdu mieć przy sobie i okazywać osobom kontrolującym żądane przez nich dokumenty. Z przepisu art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6 tej ustawy wynika, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z tej ustawy oraz z ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych podlega karze w wysokości od 50 zł do 15.000 zł. Ponieważ organ ustalił, że tym kto nie okazał dokumentów był wykonujący transport drogowy kierowca – L. S., uprawnionym jest nałożenie na niego przewidzianej przepisami kary. Jak podkreślił skarżący, przedsiębiorca nie ma wpływu na kierowcę podczas, gdy realizuje on fizycznie transport. Dodatkowo, na rozprawie skarżący podniósł, że Spółka Jawna "B." prowadzi niezarobkowy przewóz rzeczy, w związku z tym przepisów ustawy o transporcie drogowym nie powinno się do niej stosować. Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego. Badając skargę w tym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie skarżący, na którego nałożono karę za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez posiadania w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy, kwestionuje prawidłowość decyzji twierdząc, że nie jest stroną postępowania, a ukaranym winien zostać kierowca pojazdu kontrolowanego jako ten, który bezpośrednio naruszył przepis, nie okazując do kontroli pisemnych instrukcji otrzymanych od skarżącego. Wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych wiąże się m.in. z obowiązkiem posiadania w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych dla kierowcy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 ze zm.) kierujący pojazdem przewożącym towary niebezpieczne jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie organów lub osób uprawnionych do kontroli instrukcje pisemne na wypadek awarii dotyczące wszystkich przewożonych towarów niebezpiecznych, zgodne z zakresem, formą i językiem określonymi przez umowę ADR. Obowiązek przewożenia w jednostce transportowej instrukcji pisemnych dotyczących wszystkich przewożonych towarów niebezpiecznych wynika także z przepisu pkt 8.1.2.1. umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957r. (Dz. U. z 2002r. Nr 194, poz. 1629); treść instrukcji pisemnych, o których stanowi cyt. przepis ADR określony został pod poz. 5.4.3. ADR. Skarżący nie kwestionuje obowiązku posiadania w pojeździe przewożącym towary niebezpieczne wymaganych ww. przepisami instrukcji. Uważa jednak, że odpowiedzialność za ich nieokazanie powinien ponieść kierowca pojazdu. Rozumowanie takie w świetle obowiązujących przepisów jest nieuprawnione. W rozpatrywanej sprawie realizowany był przewóz towarów niebezpiecznych na potrzeby własne, czego skarżący nie kwestionuje. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1) i pkt 6) ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088) kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki przepisów ustawy lub przepisów ustawy z dnia 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych czy wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 150 zł do 15.000 zł. Jak stanowi art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający określone w pkt a) – d) warunki. Z przywołanych przepisów wynika, że realizować przewóz na potrzeby własne może przedsiębiorca w warunkach określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o t.d. i konsekwentnie przedsiębiorca jako wykonujący ten przewóz ponosi odpowiedzialność za ewentualne naruszenia prawa, o których stanowi art. 92 ust. 1 tej ustawy. Obciążenie kierowcy pojazdu, którym wykonywany jest przewóz na potrzeby własne, obowiązkiem okazywania pisemnych instrukcji na wypadek awarii dotyczących przewożonych towarów niebezpiecznych wynika z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych i współgra z przepisem art. 87 ust. 1 pkt 2 b) ustawy o t.d. dysponującym tożsamy obowiązek. Nałożenie na kierowcę obowiązku okazywania upoważnionym do kontroli organom lub osobom wymaganych dokumentów nie oznacza, że w przypadku naruszenia tego obowiązku przez kierowcę istnieje możliwość obciążenia go karą pieniężną, o której stanowi art. 92 ust. 1 ustawy o t. d. Odpowiedzialność ustanowiona przepisem art. 92 ust. 1 ustawy o t. d. spoczywa wyłącznie na przedsiębiorcy, który może dochodzić od zatrudnionego przez niego kierowcy pokrycia wyrządzonej niezgodnym z przepisami zachowaniem szkody. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.