VI SA/Wa 1153/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. sprawy z wniosku M. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi "[...]" Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na decyzję Polskiego Związku Piłki Nożnej z siedzibą w W. – Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania licencji uprawniającej do uczestnictwa w rozgrywkach w sezonie 2009/2010 postanawia: odmówić M. Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania W dniu [...] czerwca 2009 r. powołując się na art. 31 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) M. S.A. z siedzibą w K. (dalej jako C.) złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wynik tego postępowania dotyczy w sposób bezpośredni interesu prawnego C. z uwagi możliwości rozgrywania meczy barażowych o pozostanie w Ekstraklasie. Zgodnie z przepisem art. 1 Regulaminu Ekstraklasy - w rozgrywkach Ekstraklasy bierze udział 16 drużyn. Drużyny, które zajmą w rozgrywkach Ekstraklasy 15 i 16 miejsce w tabeli, spadają do I ligi (art. 11.1. Regulaminu Ekstraklasy). Z kolei zespół, który w rozgrywkach Ekstraklasy zajmie miejsce 14; weźmie udział w barażach (art. 12.1. Regulaminu Ekstraklasy) - co oznacza, że będzie rozgrywał 2 mecze z drużyną, która zajmie 3 miejsce w I lidze. Z kolei warunkiem koniecznym do uzyskania uprawnienia do rozgrywania meczy w Ekstraklasie, niezależnie od miejsca, jakie zajęło się na koniec poprzedniego jest posiadanie odpowiedniej licencji do występowania w Ekstraklasie (art. 2.2 Regulaminu Ekstraklasy). W konsekwencji w zależności od tego, czy klub sportowy Ł. S.A. z siedzibą w Ł. (dalej jako Ł.) posiadałby czy też nie posiadałby licencji na występowanie w Ekstraklasie - zmianie ulega pozycja C. w tabeli Ekstraklasy, a zatem - może posiadać lub też może nie posiadać uprawnienia do rozgrywania meczy barażowych. W uzasadnieniu wniosku podkreślono też, że zgodnie z regulacją art. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 z późn. zm. dalej jako ustawa o s.k.) Regulamin Ekstraklasy jest prawem bezwzględnie obowiązującym w zakresie funkcjonowania ligi zawodowej, która to liga zawodowa została stworzona jako instytucja obowiązkowa, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o s.k. Regulamin Ekstraklasy jest bowiem elementem stosunku zobowiązaniowego, o którym mowa w art. 15 ust. 7 ustawy o s.k. We wniosku nie sprecyzowano czy chodzi o przepisy Regulaminu Ekstraklasy na sezon 2008/2009 czy też na sezon 2009/2010. W piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. C. podtrzymując wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu rozszerzyła swoją argumentację prawną odnośnie interesu prawnego. Przede wszystkim wskazała, iż uległ zmianie stan faktyczny sprawy bowiem w dniu [...] lipca 2009 r. Komisja ds. Nagłych Polskiego Związku Piłki Nożnej oraz Komisja Odwoławcza ds. Licencji Polskiego Związku Piłki Nożnej (w dniu [...] lipca 2009 r.) podjęły decyzje o rezygnacji z rozgrywania meczów barażowych o pozostanie w Ekstraklasie po zakończeniu rozgrywek w sezonie 2008/2009 r. Decyzje te zostały zatwierdzone następnie przez Zarząd Polskiego Związku Piłki Nożnej (dalej PZPN), na posiedzeniu w dniu [...] lipca 2009 r. Decyzje te zagwarantowały C. udział w Ekstraklasie. W związku z tym zaznaczono, iż stosownie do ustawy o s.k. (art. 1 ust. 1, art. 3 pkt 3, art. 12 ust. 1 pkt 1) w regulaminach znajdują się szczegółowe zasady organizacji współzawodnictwa sportowego. Tym samym ustawodawca dokonał swoistej delegacji swego uprawnienia w zakresie uregulowań szczegółowych na rzecz polskich związków sportowych, a regulaminy otrzymały charakter normatywny. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż to właśnie z ich treści wynikać będą konkretne prawa i obowiązki dla klubów sportowych. Prawa te wynikać będą zwłaszcza z postanowień dotyczących licencji (zgodnie z art. 6 ustawy o s.k., uczestnictwo w sporcie kwalifikowanym wymaga posiadania przez klub sportowy licencji, zaś warunki i tryb jej wydawania i pozbawiania określają Regulaminy właściwych polskich związków sportowych), jak również z zasad przeprowadzenia współzawodnictwa sportowego (także określonych w Regulaminie). Zdaniem wnioskodawcy decyzja Komisji Odwoławczej ds. Licencji PZPN, odmawiająca przyznania Ł. licencji na grę w Ekstraklasie oznacza, iż klub ten nie wystąpi w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010. Zgodnie bowiem z art. 2.2 Regulaminu rozgrywek o mistrzostwo Ekstraklasy na sezon 2008/2009 ("Regulamin") "W sytuacji, gdy klub występujący w sezonie 2008/2009 w rozgrywkach Ekstraklasy nie uzyska licencji na występowanie w następnym sezonie w Ekstraklasie według procedury przewidzianej w Podręczniku Licencyjnym PZPN, klub ten zostanie przesunięty w bieżącym sezonie na ostatnie miejsce w tabeli bez względu na liczbę zdobytych punktów i nie otrzyma prawa gry w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie następnym ". Równocześnie, przytoczony powyżej zapis Regulaminu, zgodnie z którym Ł. został przesunięty na ostatnie miejsce w tabeli rozgrywek, w połączeniu z decyzją o odwołaniu meczy barażowych oznacza, iż w sezonie rozrywkowym 2009/2010 w rozgrywkach Ekstraklasy wystąpi C., która zgodnie z art. 6.1 ustawy o s.k. posiada licencję na grę w Ekstraklasie przyznaną przez właściwy polski związek sportowy (PZPN). W dniu [...] lipca 2009 r. C. otrzymała od Ekstraklasy informacje o dopuszczeniu do rozgrywek w sezonie 2009/2010 oraz plan rozgrywek. W ocenie C. z uzyskanego uprawnienia wynika szereg praw i obowiązków na podstawie przepisów regulujących organizację Ekstraklasy (tj. Regulamin oraz odnośne przepisy PZPN); wyłącznie kluby Ekstraklasy są uprawnione (w przypadku osiągnięcia przez klub w danym sezonie rozgrywkowym dobrych wyników sportowych (art. 10 Regulaminu) do udziału w rozgrywkach pucharowych organizowanych przez U. i F. Drużyna pozbawiona prawa do występowania w rozgrywkach Ekstraklasy traci zarazem prawo gry w europejskich pucharach (L. M., L. E.), z którym to prawem nieodłącznie wiążą się dodatkowe korzyści i uprawnienia. Z grą w Ekstraklasie wiążą się także prawa do występowania w krajowych rozgrywkach pucharowych, współprawa do własności intelektualnej oraz prawa do transmisji radiowych i telewizyjnych. Powołując się na orzecznictwo i doktrynę wnioskodawca wywodzi, iż skutki prawne zaskarżonej decyzji w sposób bezpośredni oddziałują na sytuację prawną C., gdyż uchylenie zaskarżonej decyzji pozbawi ją posiadanych obecnie praw (ich gwarancji) i nałoży na nią szereg obowiązków, których w związku z pozostawaniem w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji - obecnie nie ma (np. konieczność odbycia meczów barażowych). Zgodnie więc z ogólnie przyjętą definicją interesu prawnego, pojmowanego jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej interesu, chronionego prawem przedmiotowym (Ludwik Żukowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Warszawa 1999 Wydawnictwa Prawnicze PWN, s. 352). C. spełnia wymóg uczestnictwa w niniejszym postępowaniu i powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu na zasadzie art. 33 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku zwraca się także uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym wykładni pojęcia interesu prawnego, słusznie nie wprowadza się nadmiernych ograniczeń, dążąc do zapewnienia ochrony prawnej możliwie najszerszemu kręgowi osób zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej (B. Dauter, Zarys metodyki, s. 61), co z kolei urzeczywistnia konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego Natomiast strona skarżąca Ł. w piśmie z [...] lipca 2009 r. wniosła o oddalenie wniosku o dopuszczenie C. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Wskazano, że istniejący w dacie składania wniosku Regulamin Rozgrywek Piłkarskich o Mistrzostwo Ekstraklasy na sezon 2008/2009 dotyczy poprzedniego sezonu piłkarskiego i nie może być brany pod uwagę. Zdaniem Ł. najistotniejsze jest jednak to, że stosownie do art. 15 ust. 7 ustawy o s.k. Regulamin Ekstraklasy, zawierający zasady funkcjonowania ligi zawodowej uchwalany jest jako konsekwencja umowy zawartej między właściwym polskim związkiem sportowym (w tym przypadku PZPN) a spółką zarządzającą ligą zawodową (tu E. S.A.). Z tego powodu regulamin ten nie może być traktowany jako prawo bezwzględnie obowiązujące. Strona twierdzi, iż nie istnieją przepisy prawa materialnego, z których wynikałby dla C. interes prawny w uczestniczeniu jako strona w postępowaniu o przyznanie licencji dla Ł. w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie 2009/2010. Wywodzi, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o s.k., uczestnictwo klubu sportowego w sporcie kwalifikowanym w danej dyscyplinie sportu wymaga posiadania przez ten klub licencji, zaś licencję przyznaje właściwy polski związek sportowy, lecz przepis ten stanowi przejaw reglamentacji - licencja jako akt administracyjny stanowi jedną z władczych form służących do regulowania określonej dziedziny stosunków społecznych w tym często działalności gospodarczej (np. licencje na zarobkowy przewóz osób, licencje pilota itp.). Zdaniem Ł., C. ma niewątpliwie w niniejszej sprawie interes faktyczny czyli, jak się uważa w literaturze przedmiotu - interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo. Interes prawny musi mieć natomiast charakter osobisty, własny, indywidualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego. C., poza chybionym przywołaniem regulaminu Ekstraklasy, nie wskazała żadnych innych przepisów, na podstawie których miałaby interes prawny w postępowaniu o przyznanie przedmiotowej licencji dla Ł., a w konsekwencji mogłaby być uczestnikiem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W dniu [...] i [...] sierpnia 2009 r. pełnomocnicy Ł. złożyli kolejne pisma, w których podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie odmowy dopuszczenia C. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, uzupełniająco wskazali, iż m.in. uprawnienia uzyskiwane w drodze procedury licencyjnej mają charakter osobisty, związany z cechami danego podmiotu (klubu sportowego) ubiegającego się o licencję. Zatem krąg podmiotów mających interes prawny w takim postępowaniu jest ograniczony. Ponadto podniesiono, że teza o zaliczeniu regulaminów polskich związków sportowych do katalogu źródeł prawa jest sprzeczna z Konstytucją RP i zawartym w niej katalogiem numerus clausus źródeł prawa. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik C., popierając wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie, dodatkowo powołał się na zapadły w dniu 6 sierpnia wyrok WSA sygn. akt VI SA/Wa 2145/08, gdzie jego zdaniem uznany został interes prawny innego klubu sportowego (P.) w postępowaniu licencyjnym dotyczącym klubu sportowego W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 33 § 2. p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W literaturze podkreśla się, że ww. przepis odnosi się do osoby, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym jako strona, mimo iż postępowanie dotyczyło jej interesu prawnego (Jan Paweł Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, str. 100, wyrok NSA z 12 stycznia 2006 r. , II OSK 1067/05, Lex nr 196433). Świadczy o tym użyte w przepisie sformułowanie "wynik tego postępowania", co oznacza podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu administracyjnym. Ponadto w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Aby mieć przymiot strony, należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Pojęcie zaś interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności (wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 marca 2001 r., sygn. akt I SA 2312/99). Orzecznictwo dotyczące interesu prawnego i co się z tym wiąże określenia atrybutu strony jest ugruntowane i jednolite. Idąc tym tokiem rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że C. nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym udzielenia licencji klubowi Ł. uprawniającej do gry w Ekstraklasie w sezonie 2009/2010. Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego Ł., że interesu takiego nie da się wyprowadzić z treści regulaminów uchwalanych przez związek sportowy, bowiem tego rodzaju akty prawne nie mają charakteru prawa powszechnie obowiązującego, a tylko takie normy prawa materialnego mogą być uznane za źródło ewentualnego interesu prawnego osoby chcącej uczestniczyć w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż C. nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o udzieleniu licencji dla Ł., a tym samym nie posiada przymiotu strony. Uzasadniając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika wskazywano na uprawnienia wiążące się z udziałem klubu w rozgrywkach Ekstraklasy. Niewątpliwie, z przepisów Regulaminu Rozgrywek Piłkarskich o Mistrzostwo Ekstraklasy na sezon 2008/2009 wynika, iż drużyna pozbawiona prawa do występowania w rozgrywkach Ekstraklasy traci zarazem prawo gry w europejskich pucharach (L. M., L. E.), z którym to prawem nieodłącznie wiążą się dodatkowe korzyści i uprawnienia. Z grą w Ekstraklasie wiążą się także prawa do występowania w krajowych rozgrywkach pucharowych, współprawa do własności intelektualnej oraz prawa do transmisji radiowych i telewizyjnych. Wbrew tym argumentom wnioskodawcy, w ocenie Sądu, możliwość wywiedzenia interesu prawnego z takich okoliczności, regulowanych przepisami uchwalanymi przez związek sportowy budzi uzasadnione wątpliwości prawne, ponieważ uprawnienia związane z prawem gry w Ekstraklasie są w istocie wyrazem interesu faktycznego (gospodarczo-ekonomicznego), który nie jest tożsamy z interesem prawnym. W postanowieniu z dnia 18 października 2004 r., FZ 321/04 (niepubl.) NSA podniósł, że interesu prawnego, dającego prawo do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie Izby Skarbowej w przedmiocie zaliczenia kwoty zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na zaległe zobowiązania podatkowe, nie można wyprowadzać z umowy cywilnoprawnej pomiędzy syndykiem masy upadłości podatnika a nabywcą przyszłych i niepewnych wierzytelności wobec Skarbu Państwa z powyższego tytułu. Powyższe rozważania można też odnieść do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 15 ust. 7 ustawy o s.k. zasady funkcjonowania ligi zawodowej są ustalane w umowie zawartej między właściwym polskim związkiem sportowym a spółką zarządzającą ligą zawodową. Umowa zawiera postanowienia gwarantujące właściwemu polskiemu związkowi sportowemu co najmniej: 1. realizację zobowiązań krajowych i zagranicznych, w tym zadań określonych w art. 12 ust. 1 pkt 4; 2. realizację zadań związanych z właściwym przygotowaniem reprezentacji kraju do udziału w zawodach międzynarodowych; 3. prowadzenie postępowań dyscyplinarnych na zasadach ustalonych w regulaminach polskiego związku sportowego; 4. udział w przychodach związanych z zarządzaniem ligą zawodową. Z powyższego unormowania ustawy wynika zatem, jak słusznie podnosiła strona skarżąca Ł., że Regulamin jako mający charakter cywilnoprawny nie może być traktowany jako prawo bezwzględnie obowiązujące. W rozpoznawanej sprawie można by dodatkowo wskazać na pogląd wyrażony w orzeczeniu NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 1230/01, w którym Sąd ten stwierdził, iż żaden inny podmiot, poza koncesjonariuszem, nie ma legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia koncesji. Pogląd ten zachowuje swoją aktualność dla potrzeb niniejszej sprawy. Postępowanie w przedmiocie przyznawania licencji klubom sportowym uregulowane w art. 6 ustawy o s.k. jest de facto niczym innym jak postępowaniem koncesyjnym w danej dyscyplinie sportu. Stosownie do tezy postanowienia NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt II GZ 57/09 rozstrzygnięcie o dopuszczeniu (odmowie dopuszczenia) do udziału w postępowaniu osoby, która złożyła wniosek na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. następuje na posiedzeniu jawnym. Wbrew sugestiom wnioskodawcy, powoływana przez niego sprawa sygn. akt VI SA/Wa 2145/08 pozostaje bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie Sądu. Zważywszy na powyższe Sąd działając w oparciu o art. 160 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.