VI SA/Wa 1156/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 4 w związku z art. 224 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.), stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] września 2007 r. patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...], udzielonego na rzecz J. R., z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 11 rok ochrony wynalazku. Od powyższej decyzji J. R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, że nie posiada środków pieniężnych, które umożliwiałyby mu dokonanie opłat związanych z kolejnymi okresami ochrony wynalazku. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, w trybie art. 2441 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 marca 2004 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. Nr 35, poz. 309), wezwał J. R. do uiszczenia opłaty za 11 rok ochrony patentu nr [...] w wysokości 845,00 zł (650 zł – ochrona, podwyższona o 30% opłaty dodatkowej, należnej z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za ochronę – 195,00 zł.) w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia pod rygorem umorzenia postępowania. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Urząd Patentowy RP poinformował J.R., że w świetle obowiązujących przepisów ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, nie ma możliwości zwolnienia wnioskodawcy od opłaty za ochronę wynalazku za okresy przekraczające dziesięć lat od daty zgłoszenia wynalazku. W dniu [...] września 2008 r. J. R. sformułował wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., wnosząc o zwolnienie go od opłaty za 11 rok ochrony wynalazku. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Urząd Patentowy RP umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją UP z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia z dniem [...] września 2007 r. patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...], z powodu niewykonania w wyznaczonym terminie postanowienia organu z dnia [...] sierpnia 2008 r., wzywającego wnioskodawcę do uiszczenia opłaty za 11 rok ochrony wynalazku. W dniu [...] maja 2009 r. J. R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] marca 2009 r., wnosząc o zwolnienie go w całości od ponoszenia opłat i kosztów związanych ze sprawą. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, mając za podstawę art. 245 ust. 1 i 2 oraz art. 243 ust. 4 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2009 r., umarzającą postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2008 r., stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] września 2007 r. patentu na wynalazek pt. "[...]". J. R. powyższą decyzję uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r. o sygn. akt VI SA/Wa 645/10 uchylił ją wraz z decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2009 r., wskazując, że organ nie rozpoznał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., wzywającym skarżącego do uiszczenia opłaty za 11 rok ochrony wynalazku. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...]Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 225 ust. 3 i art. 245 ust. 1 oraz art. 226 ust. 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., wzywającym skarżącego do uiszczenia opłaty za 11 rok ochrony patentu, uchylił zaskarżone postanowienie oraz stwierdził brak podstaw prawnych do zwolnienia z opłaty za 11 rok ochrony patentu. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że powinien wyrazić swoje stanowisko na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, bez wydawania postanowienia wzywającego do uiszczenia zaległej opłaty za 11 rok ochrony, gdyż zgodnie z przepisem art. 224 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, opłaty za kolejny okres ochrony wynalazku powinny być uiszczane z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Jednocześnie organ podkreślił, że zgodnie z art. 226 ust. 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, nie ma możliwości zwolnienia z opłaty za ochronę wynalazku, przekraczającą dziesięć lat od daty jego zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP. Powyższe postanowienie J. R. uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie dotyczącym stwierdzenia braku podstaw prawnych do zwolnienia go z opłaty za 11 rok ochrony patentu, wnosząc o jego uchylenie i zmianę poprzez zwolnienie go w całości od ponoszenia opłat za 11 rok ochrony wynalazku i lata następne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2305/12 oddalił skargę J.R. na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego z opłaty za ochronę patentu, wskazując, że brak jest podstaw prawnych do takiego zwolnienia. Po uprawomocnieniu się ww. wyroku, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], stosując art. 90 ust. 1 pkt 3 i art. 224 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2008 r., stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] września 2007 r. patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...], z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 11 rok ochrony wynalazku. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 226 ust. 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, nie ma możliwości zwolnienia z opłat za ochronę wynalazku za okresy przekraczające dziesięć lat od daty zgłoszenia wynalazku. Przepis art. 90 ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowi, że patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. W związku z faktem nieuiszczenia przez zainteresowanego opłaty za kolejny 11 rok ochrony wynalazku w żadnym z ustawowych terminów, Urząd Patentowy RP uznał, że w sprawie został spełniony warunek do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] września 2007 r. patentu na wynalazek pt. "[...]". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J.R. wniósł o jej zmianę w całości. Skarżący podniósł, że nie można uznać za słuszne pozbawienia go prawa do posiadania praw intelektualnych jedynie z powodu nieuiszczenia opłat od wynalazku. Jego zdaniem, skoro wynalazek już raz uzyskał ochronę, to strona nie powinna być pozbawiona tego prawa tylko z powodu niewniesienia opłaty. Skarżący zwrócił również uwagę na istniejącą konieczność nowelizacji przepisów ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej w zakresie opłat od wynalazków oraz wskazał na potrzebę udzielania wsparcia wynalazcom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 222 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410), Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej pobiera opłaty jednorazowe oraz opłaty okresowe w związku z ochroną wynalazków, produktów leczniczych, produktów ochrony roślin, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Korzystanie z wynalazku rodzi więc konieczność uiszczania opłat za kolejne okresy ochronne, zaś nieuiszczenie opłaty okresowej w wymaganym terminie powoduje wygaśnięcie patentu i daje Urzędowi Patentowemu RP kompetencję do wydania decyzji w tym przedmiocie. Zgodnie bowiem z art. 90 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej. Urząd Patentowy RP wydaje wówczas decyzję stwierdzającą wygaśnięcie patentu (art. 90 ust. 2 tej ustawy) . W myśl art. 224 ust. 1 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, termin do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę lub opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłatę wymaganą do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte przed tym terminem. Natomiast stosownie do art. 224 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. W świetle zaś art. 224 ust. 4 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Termin ten nie podlega przywróceniu. Z przedstawionych regulacji wynika, że ustawa nie dopuszcza przywrócenia terminu podstawowego, określonego w art. 224 ust. 2 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej. Podmioty, które nie uiściły opłaty okresowej w terminie podstawowym, mogą uniknąć skutków związanych z niedopełnieniem tego obowiązku (art. 90 ust. 1 pkt 3), wnosząc opłatę w terminie dodatkowym. Tym samym termin dodatkowy do uiszczenia opłaty, przewidziany w art. 224 ust. 4 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, spełnia funkcję podobną do instytucji przywrócenia terminu podstawowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007r. o sygn. akt II GSK 304/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że ostatnim dniem poprzedniego okresu ochrony wynalazku (obejmującym 10 rok ochrony) był dzień [...] września 2007 r., bowiem podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny 11 rok ochrony wynalazku, o którym mowa w art. 224 ust. 2 i 3 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, rozpoczynał bieg w dniu [...] września 2006 r., zaś upływał w dniu [...] września 2007 r. Zgodnie z przepisem art. 224 ust. 4 ww. ustawy – Prawo własności przemysłowej, opłata za następny 11 rok ochrony wynalazku wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej mogła być przez skarżącego wniesiona na konto Urzędu Patentowego RP w dodatkowym 6-miesięcznym terminie, tj. do dnia [...] marca 2008 r. Bezsporne jest, że skarżący nie uiścił opłaty w żadnym z powyższych terminów. Mając na uwadze fakt nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za kolejny 11 rok ochrony wynalazku w żadnym z ustawowych terminów, Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał, że w sprawie został spełniony warunek do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] września 2007 r. patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...]. W takim stanie rzeczy, decyzje w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.