VI SA/Wa 1163/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-26

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska, Robert Żukowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca jedynym wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, nawet jeśli spółka nie generuje przychodów, a kwestia przedawnienia składek jest odrębną sprawą od ustalenia obowiązku ubezpieczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba będąca jedynym wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od momentu uzyskania tego statusu do jego utraty, niezależnie od tego, czy spółka generuje przychody. Kwestia przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne jest odrębną sprawą, należącą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, a nie Narodowego Funduszu Zdrowia, który jedynie ustala fakt objęcia ubezpieczeniem.
Stan faktyczny
ZUS zwrócił się do Prezesa NFZ o zajęcie stanowiska w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez E. P. jako jedynego wspólnika kilku jednoosobowych spółek z o.o., która nie zgłosiła się do ubezpieczenia, a jest uprawniona do emerytury. E. P. wyjaśniła, że spółki nie prowadziły działalności, a część udziałów sprzedała synowi. Prezes NFZ ustalił, że E. P. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu bycia wspólnikiem tych spółek w określonych okresach. E. P. wniosła skargę, zarzucając błędną interpretację przepisów, pominięcie braku przychodów, przedawnienie roszczeń oraz zaniechanie ustaleń faktycznych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)"lutego 2022 r. nr "(...)"w przedmiocie polegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. ZUS [...] Oddział w [...] zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia o zajęcie stanowiska w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez panią E. P. (zwaną dalej także: "Skarżącą") jako osobę prowadzącą działalność pozarolniczą będącą wspólnikiem jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W uzasadnieniu swojego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] wskazał, że z danych będących w posiadaniu ZUS wynika, że według Krajowego Rejestru Sądowego E. P. od 18 marca 2019 r. do chwili obecnej posiada 100% udziałów w spółce "[...]" Sp. z o. o., od 18 lutego 2019 r. do chwili obecnej posiada 100% udziałów w spółce "[...]" Sp. z o. o., od 25 sierpnia 2015 r. do nadal posiada 100% udziałów w spółce "[...]" Sp. z o.o. od 25 sierpnia 2015 r. do nadal posiada 100% udziałów w spółce "[...]" Sp. z o.o. Ponadto wnioskodawca poinformował, że E. P. nie dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w ZUS jako wspólnik ww. jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Wskazano także, iż Skarżąca od 1 maja 2013 r. jest uprawniona do emerytury. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpoznając ww. wniosek pismem z dnia 10 grudnia 2021 r. zawiadomił o wszczęciu postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez E. P. z ww. tytułu. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu na każdym jego etapie oraz wezwaniem do złożenia wyjaśnień w zakreślonym terminie zostało doręczone Skarżącej 15 grudnia 2021 r. E. P. w piśmie z dnia 22 grudnia 2021 r. wyjaśniła że wszystkie spółki, których była wspólnikiem, praktycznie nie prowadziły działalności gospodarczej, a w związku z trudną sytuacją rodzinną (chorobą męża) sprzedała część udziałów w tych spółkach synowi, po to aby zajął się ich zamknięciem. Do pisma dołączono kopie aktów notarialnych sporządzonych przed notariuszem J. H. (Kancelaria Notarialna J. H. – Notariusz, M. K. – Notariusz Sp. cywilna, [...] ul. [...] nr [...] lok. [...]) w dniu 9 listopada 2021 r. potwierdzających okoliczność sprzedaży co do każdej z wymienionych spółek części udziałów tj.: kopia aktu notarialnego rep. A [...] – sprzedaż 9 udziałów spółki [...] Sp. z o.o. ze 100 udziałów, kopia aktu notarialnego rep. A nr [...]– sprzedaż 5 udziałów spółki [...] Sp. z o.o. z 50 udziałów, kopia aktu notarialnego rep. A nr [...]– sprzedaż 8 udziałów spółki [...] Sp. z o.o. z 80 udziałów, kopia aktu notarialnego rep. A nr [...]– sprzedaż 9 udziałów spółki [...] Sp. z o.o. ze 100 udziałów. W toku postępowania administracyjnego dołączono do akt wydruki informacji pełnych z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczących ww. spółek. Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, że E. P. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jako wspólnik spółki: 1) od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]), 2) od dnia 17 marca 2004 r. do dnia 4 marca 2015 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]) oraz od dnia 18 lutego 2019 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]), 3) od dnia 25 sierpnia 2015 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]), 4) od dnia 19 stycznia 2004 r. do dnia 26 lutego 2015 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]) oraz od dnia 18 lutego 2019 r. do dnia 8 listopada 2021 r. jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą będąca wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (nr KRS [...]). W uzasadnieniu decyzji przytoczono treść mających zastosowanie przepisów prawa oraz wskazano, iż jak wynika z poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń opartych na danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (powoływanym dalej także jako "KRS") E. P. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem poszczególnych jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wskazanych w tej decyzji od dnia wpisania tej osoby do KRS jako jedynego wspólnika poszczególnych spółek do dnia utraty statusu jedynego wspólnika tych spółek, uwzględniając fakt zbycia przez E. P. udziałów w ww. spółkach. W ustawowym terminie E. P. wniosła skargę na ww. decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. art. 82 ust. 1, 4 i 5 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 Ustawy o świadczeniu opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych poprzez błędną interpretację polegającą na pominięciu przesłanki wymienionej w treści ww. przepisu tj. powiązania obowiązku uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne z uzyskiwaniem przychodu z prowadzonej działalności pozarolniczej, w sytuacji gdy Skarżąca nie uzyskiwała w latach oraz spółkach wskazanych w Decyzji żadnych przychodów w związku posiadaniem statusu jedynego wspólnika, 2. art. 93 § 2 ustawy o świadczeniu opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w zw. z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych polegający na ustaleniu obowiązku podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu, pomimo przedawnieniu roszczeń wymagalnych przed grudniem 2016 r., 3. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, tj, poprzez zaniechanie ustalenia, czy Skarżąca uzyskiwała przychody ze spółek, w których była jedynym wspólnikiem, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze zawarto również wniosek o dopuszczenie dowodów z rachunku zysków i strat ww. spółek za rok 2020 w celu wykazania braku przychodu tych spółek. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie. Na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy a podnoszone przez skarżącą zarzuty skargi jako nieznajdujące potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa są nieuzasadnione. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 dalej ,,ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ppsa). Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie. Należy podkreślić, że organ administracji, wydając zaskarżoną decyzję był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej i obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), jak i wnikliwego oraz szybkiego działania (art. 12 § 1 k.p.a.). Z zasad tych wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a. Związanie organów wydających decyzje w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wynika z art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1285 z późn. zm.), zwanej "ustawa o świadczeniach", stanowiącego, że w sprawach, o których mowa w ust. 1, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wprost w sprawach dotyczących ubezpieczeń zdrowotnych. Przepis art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach wskazuje rodzaje spraw indywidualnych rozpoznawanych przez NFZ: sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Wniosek o rozpoznanie tych spraw, w myśl art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Zatem to na organie spoczywał obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, przy współudziale ZUS jako wnioskodawcy oraz Skarżącej, w zakresie, w jakim z danych okoliczności wyciągali dla siebie korzystne skutki. Ustalenie natomiast przez organ zaistnienia okoliczności objętych materią właściwych przepisów prawa obliguje organ administracyjne do wydania przewidzianej prawem decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu w działaniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia brak nieprawidłowości zarówno w płaszczyźnie ustaleń faktycznych, jak i w zastosowanych do ich oceny przepisów prawa. Podjęte rozstrzygnięcie zostało wyjaśnione, a przytoczona na ten temat argumentacja prawna wyczerpuje istotę zagadnienia stanowiącego przedmiot tego rozstrzygnięcia. Przedmiotem tym jest ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez Skarżącą jako wspólnika powoływanych spółek prawa handlowego. Przechodząc do meritum oceny sprawy wyjaśnić tutaj należy, iż zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie ustawy Prawo przedsiębiorców. W oparciu o art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym - tj. zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 423, dalej: "u.s.u.s") osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. Nadto w myśl art. 82 ust. 5 ustawy o świadczeniach, jednym z rodzajów działalności jest działalność gospodarcza prowadzona w formie spółek prawa handlowego (tj. sp. z ograniczoną odpowiedzialnością, sp. jawna, sp. komandytowa). Z kolei zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uznaje się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s. W myśl tego przepisu za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się między innymi wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialności. Wobec powyższego, czas objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym tych osób będzie tożsamy z czasem pozostawania przez stronę wspólnikiem spółki prawa handlowego. Nadto zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162, dalej: "p.p.") działalność gospodarczą można podjąć w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W świetle informacji zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Pani E. P. posiadała status wspólnika jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji. Mając zatem na uwadze powyższe przepisy prawa Skarżąca winna podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu członkostwa w ww. podmiotach w okresach wskazanych w sentencji decyzji. Sąd podziela tutaj pogląd organu, że o bycie prawnym spółki kapitałowej decyduje jej wpisanie do rejestru (vide: art. 12 k.s.h.) i dopiero wykreślenie spółki z rejestru powoduje ustanie bytu prawnego tego podmiotu. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do następujących kwestii; po pierwsze do oceny znaczenia nie uzyskiwania przychodów z prowadzonych w ramach ww. spółek działalności, po drugie oceny znaczenia kwestii przedawnienia ewentualnych roszczeń z tyt. podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz po trzecie do oceny zarzutów w zakresie zaniechań co do ustaleń faktycznych w sprawie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podjętych przez organ ustaleń co do stanu faktycznego sprawy to mając na uwadze ww. przepisy prawa zdaniem Sądu organ w stopniu wystarczającym potwierdził okoliczności wskazywane we wniosku ZUS poprzez ustalenie danych określających status Skarżącej jako wspólnika w systemie informacyjnym krajowego rejestru sądowego. Należy mieć tutaj na uwadze, iż sprawą kluczową w przedmiotowej sprawie jest działalność gospodarcza powiązana wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego na pozycji wspólnika w jednoosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością. W takim przypadku rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej wiąże się bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w takiej spółce co w stopniu wystarczającym potwierdzone może być informacją z krajowego rejestru sądowego. Nadto należy mieć tutaj na uwadze, że w przedmiotowej sprawie skarżąca dwukrotnie informowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie zajęła pisemne uzupełniając materiał dowodowy co Organ administracyjny uwzględnił w toku dokonywania ustaleń faktycznych i czemu dał wyraz (uwzględniając fakt zbycia części udziałów) w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe organ zasadnie poprzestał na ustaleniach podjętych w sprawie, które w okolicznościach tej sprawy uznał za wystarczające. Tym samym zarzuty skargi odnoszące się do kwestionowania podjętych przez organ ustaleń faktycznych co do czynności dowodowych polegających na braku ustalenia sytuacji dot. przychodów spółki Sąd uznał za niezasadne. Odnosząc się w tym miejscu do kwestii braku potrzeby ustalania sytuacji finansowej ww. spółek na potrzeby niniejszej sprawy wskazać należy, iż według wskazanego wyżej przepisu art. 8 ust. 6 u.s.u.s za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się, między innymi, wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżąca była jedynym wspólnikiem w ww. spółkach w okresach wskazanych w w zaskarżonej decyzji. Wobec tego od tej daty zdaniem Sądu podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotowy wspólnik objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia który powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego (por. wyrok Sądu Najwyższego Należy podkreślić, że obowiązek ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność wynika z przepisów prawa i nie jest uzależniony od woli ubezpieczonego lub organu, nie ma przy tym żadnej zależności pomiędzy obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i obowiązkiem podatkowym. Czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Co istotne wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z o.o., trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty i jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej/osiągania przychodów. W wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05 oraz postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że sam fakt niewykonywania usług i nieosiągania przychodu z działalności nie uzasadnia przerwy w jej prowadzeniu powodującej uchylenie obowiązku ubezpieczenia społecznego. Prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest zatem wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w jednoosobowej spółce z o.o. (wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12). Innymi słowy z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej - podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. Obowiązek ubezpieczeniowy ustawodawca powiązał bowiem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12). Tak więc rozpoczęcie wykonywania ww. działalności wiąże się bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w takiej spółce. Zatem - jak zostało stwierdzone w orzecznictwie - podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania - należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz wysokości uzyskiwanych przez taką spółkę przychodów (por. wyroki SN z dnia: 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II UK 121/12; 3 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 271/10, także wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt III AUa 1455/14). o z 3 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 271/10). Mając powyższe na uwadze Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo uznał, że w okresie objętym postępowaniem skarżąca podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (status wspólnika nie był de facto sporny w sprawie) a kwestia uzyskiwania przychodów przez spółkę jest tutaj bez znaczenia dla oceny sprawy. Jak wynika z powyższej analizy okoliczność uzyskiwania przychodów w kontekście powyżej wskazanych przepisów prawa nie ma więc znaczenia w tej sprawie, bowiem jej przedmiotem jest ustalenie objęcia Skarżącej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoby będącej wspólnikiem. Nadto podkreślić tutaj należy, iż Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją właściwą do orzekania o obowiązku wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, które to sprawy zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Nie można zatem czynić zarzutu organowi orzekającemu w sprawie, iż nie dokonał ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji finansowej wskazanych w zaskarżonej decyzji spółek. Z tego samego powodu (tj. braku znaczenia dla oceny sprawy) Sąd oddalił na podstawie art. 106 § 3 ppsa zgłoszone przy skardze wnioski dowodowe w postaci rachunków zysków i strat 4 wymienionych wyżej spółek z o.o. Tym samym w ocenie Sądu zarzuty Skarżącej dotyczące błędnych zaniechań w zakresie ustalenia sytuacji finansowej ww. spółek jak również naruszenia przez organ zapisów art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 oraz art. 82 ust. 1, 4 i 5 ustawy o świadczeniach uznać należało za nieuzasadnione. Odnosząc się natomiast do trzeciej kwestii dotyczącej zarzutu przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne to wyjaśnić tutaj należy rozumienie dwóch pojęć: "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu i "objęcie" tym ubezpieczeniem. Jak wyraził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie I UK 227/05 – "podleganie" ubezpieczeniu zdrowotnemu związane z obowiązkiem opłacania składki wynika z "objęcia" ubezpieczeniem społecznym. Podkreślić zatem należy, iż czym innym jest naliczenie i ustalenie wysokości składek ubezpieczeniowych, a czym innym fakt stwierdzenia obowiązku objęcia ubezpieczeniem. Obowiązek opłacania składek powstaje na skutek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez objęcie tym ubezpieczeniem ubezpieczonego, a ich wysokość określa właściwy terytorialnie dla ubezpieczonego Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Istotą kontrolowanej w niniejszej sprawie przez Sąd decyzji administracyjnej jest wyłącznie stwierdzenie, czy skarżąca jest objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Natomiast odrębną kwestią jest to, czy z tego tytułu (tj. w przypadku stwierdzenia obowiązku podlegania temu ubezpieczeniu) skarżąca będzie zobowiązana opłacić wyliczoną jej składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Ta kwestia będzie bowiem ustalana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odrębnej sprawie, w której skarżąca ma możliwość stosownego działania na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach (podnoszenia zarzutów dot. przedawnienia itd.). W sprawie przed organami NFZ, dotyczącej objęcia skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, ustalenia te nie mają żadnego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 709/10). W zakresie kompetencji Prezesa NFZ leży bowiem jedynie ustalenie, czy skarżąca jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Ustalenie tej okoliczności przez Fundusz jest kwestią niejako wstępną dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który dopiero po stwierdzeniu przez NFZ objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ubezpieczonego może ustalać należną składkę i ewentualną jej wysokość jak również rozważyć kwestie obowiązku ich zapłaty. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił zarówno fakt objęcia skarżącej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jak również okres podlegania temu ubezpieczeniu. Okoliczności powołane w skardze nie stanowią w ocenie Sądu podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło